Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бронекөмкер кемесі
{|
Оның авторы Джон Эрикссонның 100 күн ішінде тапсыруға берген кепілі, тәуекелге қарамастан, оның дизайнын таңдауда шешуші рөл атқарды. Ағаш қаптамалы "Галенаның" ең жаңа ерекшелігі – бір-бірімен байланысқан темір рельстерден жасалған бронясы болды. "Жаңа Ирсонсайдс" француздық "Глоир" бронекөмкерінің үлгісімен жасалған және француз кемесінің көптеген ерекшеліктерін көшірген үш кеменің ішіндегі ең консервативті дизайны еді. Филадельфиядағы танымал қозғалтқыш құрастырушы "Меррик және Ұлдары" фирмасы "Жаңа Ирсонсайдс" үшін ұсыныс жасады, бірақ оларда кеме құрылысына арналған құрылыс алаңы болмағандықтан, олар кемені "Уильям Крамп және Ұлдарына" тапсырды. Уильям Крамп кеме корпусының егжей-тегжейлі дизайны үшін мақтау алды, бірақ жалпы дизайн жұмысын "Меррик және Ұлдары" атқарды. "Жаңа Ирсонсайдстың" ұзындығы перпендикуляр арасында 230 фут (70 м), ал жалпы ұзындығы 249 фут (76 м) болды. Оның ені 57 фут (17 м), суға батып тұру тереңдігі 15 фут (5 м) құрады. Кеме жоспарланғаннан артық суды ығыстырды. Кеме экипажы 449 офицер мен теңізшіден тұрды.
Қозғалтқыш
Жаңа Ironsides екі қарапайым көлденең екі цилиндрлі тікелей әрекет ететін бу қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар бір қола винтті 4 метрлік (13 фут) диаметрмен айналдырған. Бу төрт көлденең оттық қазандығымен қамтамасыз етілген, жұмыс қысымы болған. Қозғалтқыштар кемеге шамамен жылдамдық берген, бұл кеменің максималды жылдамдығын шамамен қамтамасыз еткен. Жаңа Ironsides бортында көмір тасымалданған, ал винті желкенмен жүргенде кедергіні азайту үшін ажыратылатын болған.
Қару-жарақ
Кеменің негізгі қару-жарағы бастапқыда 16 тегіс қанатын, қақпақтан зарядталатын Дальгрен зеңбіректерінен тұруға тиіс болған, олар зеңбірек палубасына орнатылатын еді. Алайда, Хэмптон-Роудс шайқасында 9 дюймдік Дальгрендердің көрсеткен нәтижесіне теңіз күштері көңіл көнші болмады және олар күштірек қарулар қалады. Сәйкесінше, кеме құрылысы кезінде жоба өзгертіліп, онда 14 11 дюймдік Дальгрен зеңбірегі және екі 150 фунттық, қақпақтан зарядталатын Парротт мылтығы орналастырылды. Жоғарғы палубаға екі 50 фунттық Дальгрен мылтығы қуғынға түсу үшін орнатылды. Олар 1864 жылдың қазан айында 60 фунттық Дальгрен мылтықтарымен ауыстырылды. Әр 11 дюймдік зеңбірек шамамен салмақтанды және 15° бұрышта снарядты атуға қабілетті. Қақпақтан зарядталатын Парротт мылтықтары зеңбіректің бастапқы жылдамдығымен снарядты атып шығарды. 17 калибрлі зеңбіректердің салмағы әрқайсысы тең болды. 50 фунттық Дальгрен мылтығының салмағы шамамен құрады. Алайда, зеңбірек тесіктерінің кішкентай өлшемі зеңбіректердің көтерілу бұрышын 4,5°-қа дейін шектеді, бұл олардың ату қашықтығын кемітті. 11 дюймдік зеңбіректерге арналған ескі ағаш шассилер «Жаңа Айронсайдтің» тар батареясына сыймайтын еді. Жаңа темір шасси жасалды, онда зеңбірек темір рельстерде жылғатын шанақта орналастырылды. Жаңа шассилер зеңбірек тесіктерінде айналып тұрып, тесіктердің өлшемін азайтуға мүмкіндік берді. Екі компрессор немесе қысқыш рельстерді қысып, рельстер мен шанақ арасындағы үйкелісті арттыру үшін орнатылды, бірақ олар зеңбірек атылған кезде туындайтын кері күштің өте күшті болуына төтеп бере алмады. Зеңбіректі бақылау үшін тағы екі компрессор және арқандық тізгіштер орнатылды, бірақ екеуі де толыққанды қанағаттандыра алмады. Мәселе 1862 жылдың желтоқсанына дейін шешілмеді, онда компрессорлардың астына шамалы ағаш тілімдері орналастырылды; темірдің ағашқа үйкелісі темірдің темірге үйкелісінен екі есе жоғары болды және үйкелістің артуы мәселені шешті.
The existing wooden carriages for 11 inch guns were too long to fit in New Ironsidess cramped battery. A new iron carriage was built where the gun rode in a cradle that slid on iron rails. The new carriages pivoted at the gun ports to minimize the size of the ports. Two compressors, or clamps, were fitted to squeeze the rails and increase friction between the rails and the cradle, but these were not strong enough to handle the recoil force when the gun was fired. Two more compressors were fitted as well as rope breechings to restrain the guns, but neither was entirely satisfactory. The problem was not resolved until December 1862 when strips of ash wood were placed underneath the compressors; the friction of iron on wood was double that of iron on iron and the increased friction solved the problem.
Қару-жарақ
Жаңа Айронсайдтардың қалың құйма темірден жасалған толық су сызығы белдеуі болды; су сызығының астында ол 3 футқа (1 м) және 4 футқа (1 м) дейін жұқартылды. Белденең үстіндегі 170 футтық (52 м) батарея 4,5 дюймдік бронямен қорғалды, бірақ бау және корма қоршалмады. Бастапқыда жобаға кірмегенімен, батареяның ұштарын қорғау үшін құрылыс барысында көлденең бөлімдер қосылды. Олар құйма темірдің арт жағында ақ еменнен жасалған қабаттан тұрды. Палуба құйма темірдің астында үш дюймдік сары қарағайдан жасалған. Француздық тәжірибеге сәйкес, бронялық пластиналар кеменің корпусына және палубасына батып тұратын бұрандалармен бекітілді. Бронялық пластиналардың әр жағында ойық жасалып, соққы күшін жақсырақ тарату үшін әр пластинаның арасына темір таяқ салыстырылды. Борттық броня ағашпен нығайтылды. Құрылыс кезінде үш дюймдік қабырғалары бар бақылау мұнарасы да қосылды. Ол түтік пен негізгі мачтаның арасында орналастырылып, тікелей алға қарау мүмкіндігі болмады. Ол кішкентай болғандықтан, тек үш адамға сыятын. Кеменің әрбір зеңбірек тесігі екі брондалған жалюзимен қорғалған, әрқайсысы белгілі бір қалыңдыққа ие. Әр жалюзи батарея ішіндегі осьте айналып тұратын механизммен жабдықталған.
Құрылыс және мансап
Жаңа «Иронсайдс» Конституцияның құрметіне аталды, ол 1812 жылғы соғыста «Ескі «Иронсайдс»» деген лақап атын алған. Конституция әлі де қолданыста болғандықтан, жаңа кемеге атау беру мүмкін болмады. 1861 жылдың 15 қазанында Меррик пен Ұлдарына кемеге 780 000 долларлық келісімшарт берілді. Кеменің 1862 жылдың 15 шілдесінен кейін кешіктірілген әр күні үшін 500 доллар айыппұл салынды. 1862 жылдың 10 мамырында кеме суға түсірілген кезде коммодор Чарльз Стюарт оның демеушісі болды. Кеме 21 тамызда қолданысқа берілді, бірақ әскери-теңіз күштері кешіктірілген жеткізілім үшін айыппұл салмады. 27 қыркүйекте әскери-теңіз күштері «Меррик пен Ұлдарына» «қосымшалар» үшін 34 322,06 доллар төледі, олар бастапқы сипаттамаға кірмеген брондалған бөлімдер, жалюзилер және басқару мұнарасы болуы мүмкін. «Жаңа «Иронсайдс»» тапсырылғаннан кейін Хэмптон-Роудсқа бағытталды, онда контр-адмирал Голдсборо оны шілде айынан бері сұрап келген. Ол Конфедерацияның Джеймс өзенінен кемелеріне шабуыл жасауынан қорқып, оның бронелинейлі «Галена» және «Монитор» прототипі жеткілікті емес деп ойлады. 31 тамызда хатшы Уэллс «Жаңа «Иронсайдсты»» соттан кейінгі жөндеулер үшін Филадельфияға қайтаруға бұйырды. Хэмптон-Роудсқа сапары кезінде рульдік басқару, оқ кері соққысы және жылдамдық жетіспеушілігіне байланысты мәселелер анықталды. 23 қыркүйекте Хэмптон-Роудсқа қайтаруға бұйрық берілген кезде оқ кері соққысы мәселесі жөнделуге кірісті, бірақ қалған екі мәселені шешу мүмкін болмады. Кеме конфедерация шабуылына қарсы дайын күйде болды, механиктер кері соққыны жөндеуге жіберілді, ал экипаж жаттығулар жасады. «Жаңа «Иронсайдс»» 1863 жылдың 17 қаңтарында Порт-Роялда Оңтүстік Атлантика блокадалық эскадрильясына қосылды. Алғаш келген кезде кеме мачталары мен арматурасын сигнал беруге жарамды бағаналарға ауыстырды. Контр-адмирал Дюпон кемедегі түтікшені басқару мұнарасынан көрінуді жақсарту үшін кесіп тастауға бұйырды, бірақ түтікшеден шыққан түтін басқару мұнарасындағы және қару палубасындағы адамдарды улауға айналдырды, сондықтан түтікшені қалпына келтіруге тура келді. Ол сондай-ақ басқару мұнарасын жақсырақ орынға жылжытуға тырысты, бірақ ол қолданыстағы жабдықтар үшін тым ауыр болды. 31 қаңтарда конфедерацияның казематтық бронецистері CSS «Chicora» және CSS «Palmetto State» екі одақтық кемені шабуылдап, қысқа уақытқа басып алды. «Жаңа «Иронсайдсқа»» Чарльстон портынан қашып жүруге бұйрық берілді. Кеме сол жылдың қалған бөлігінде Чарльстон қаласында болды, Порт-Роялдағы қысқа үзілістерден басқа. Ол 1863 жылдың 7 сәуірінде Шарльстон портының бірінші шайқасына қатысты, онда 9 одақтық бронецистер портына кіріп, Форт Самтерді ұзақ, бірақ нәтижесіз бомбалады. «Жаңа «Иронсайдс»» шайқас кезінде контр-адмирал Дюпонның флагманы болды. Ол және оның штабы ұрыс кезінде басқару мұнарасын басып алды, бұл кеме капитанын кемеге қару палубасынан басқаруға мәжбүр етті. Адмирал Дюпонның ұшқышы «Жаңа «Иронсайдстың»» ерекшеліктерімен таныс емес еді, ал шабуыл кезінде пайдаланылған арна оның терең суынан да аз тереңдікте болды; ол кездейсоқ маневр жасады және суға батудан аулақ болу үшін бірнеше рет зәкір қоюға мәжбүр болды. «Кэтскилл» және «Нантакет» мониторлары «Жаңа «Иронсайдспен»» соқтығысып, оның қасынан өтуге тырысты, бірақ кемелерге зақым келмеді. Кеме кері қайтқанда, ол конфедерацияның «торпедосы» (минасы) үстіне тікелей зәкір қойды, ол жарылмаған оқ-дәріге толы болды. Бомбалау кезінде «Жаңа «Иронсайдс»» тек бір рет қана оқ атты, бірақ ол 50-ден астам рет соққы алды, бірақ ешқандай зақым келтірілмеді. «Жаңа «Иронсайдс»» Моррис аралындағы Форт-Вагнерді алу үшін сәтті науқанда Конфедерация позицияларын 18 шілдеде Форт-Вагнердің екінші шайқасынан бастап, келесі екі ай бойы және Чарльстон портының екінші шайқасынан бастап бірнеше рет бомбалады. Осы уақыт аралығында кеме 21 тамызда сәтсіз шабуылға ұшырады. 8 қыркүйекте оқ-дәрілерді қайта жабдықтау кезінде «Жаңа «Иронсайдс»» Форт Самтер мен Каммингс Пойнт арасында жерге тұрып қалған «Уихокенді» қорғау үшін шақырылды. «Жаңа «Иронсайдс»» Форт Моултридің алдында зәкірлеп, Конфедерация артиллериялықтарын пана іздеуге мәжбүр етті; ол 483 снарядты атып, кем дегенде 70 рет соқты. Кеме сонымен қатар 8-9 қыркүйек түнінде Форт Самтерді басып алуға ұмтылған десант жасағына экипаж мүшелерін жіберді. Шілде мен қазан аралығында «Жаңа «Иронсайдс»» 4439 рет атылып, кем дегенде 150 ауыр снарядтан зардап шекті, олардың ешқайсысы елеулі зақым келтірмеді немесе зардап шекпеді. 1863 жылдың 5 қазанында жартылай суастындағы CSS «David» шабуыл жасады. Шабуыл сәтті болды, бірақ зақым аз болды, және кейіннен бір адам жараларынан қайтыс болды. «Жаңа «Иронсайдс»» 1864 жылдың 6 маусымына дейін станцияда қалды, содан кейін Филадельфияға жөндеуге және толық қайта құруға дайындалып Порт-Роялда қайтты. Оның мачталары мен арматурасы ауыстырылды және қызмет мерзімі аяқталған кеме экипажының көп бөлігі эскадрильядағы басқа кемелерге ауыстырылды. Кеме 24 маусымда Филадельфия кеме құрылысшылық қалашығына келді және алты күннен кейін жөндеу жұмыстарын бастау үшін қолдан алынды. «Жаңа «Иронсайдс»» 1864 жылдың тамыз айының соңында толық қайта құруын аяқтады, енді коммодор Уильям Радфордтың басқаруында болды, бірақ экипажы оқ ату жаттығуларын аяқтағаннан кейін қазан айында Хэмптон-Роудстағы Солтүстік Атлантика блокадалық эскадрильясына қосылмады. Ол Вильмингтон портына блокададан қашуды тоқтату үшін Солтүстік Каролинадағы Форт Фишерге қарсы желтоқсан айындағы үлкен шабуылға қатысты. Бұл шабуыл Рождество күнінде кең ауқымды бомбалаудан кейін тоқтатылды, бірақ одақтық флот операцияны қайта бастау үшін 1865 жылдың 13 қаңтарында оралды. «Жаңа «Иронсайдс»» Форт Фишерді ауыр бомбалаған бірнеше соғыс кемелерінің бірі болды, 15 қаңтарда позицияны басып алған жерге шабуыл жасауға дайындады. Соңынан және келесі бірнеше ай бойы «Жаңа «Иронсайдс»» Джеймс өзеніндегі одақтық әрекеттерге көмектесті. Ол 1865 жылдың 6 сәуірінде қолдан алынды және Лига аралында, Филадельфияда сақталды, онда 1865 жылдың 16 желтоқсанында «Жаңа «Иронсайдс»» өрттен қирады. Кеме суға батып, өртеніп жатқан терең суға сүйреліп әкелінді. Оның қирандылары құтқарылды және 1869 жылы қазандығы сатуға ұсынылды.