Қытай Мысырының XX династиясының алтыншы фараоны Рамзес VII

Кіріспе

Ежелгі Египеттің 20-шы династиясының алтыншы фараоны Usermaatre Setepenre Meryamun Рамсес VII (Ramses және Rameses деп те жазылады) болды. Ол шамамен б.з.д. 1136-дан 1129 жылдарға дейін билік етті және VI Рамзестің ұлы еді. Оның билеу мерзіміне қатысты басқа да даталар бар, мысалы, б.з.д. 1138–1131 жылдар. Турин есептік папирусы 1907+1908 жылы оның билігінің 7-ші жылы, III Шему айының 26-шы күнімен даталанған. Папирус VI Рамзестің билігінің 5-ші жылынан оның билігінің 7-ші жылына дейін 11 толық жыл өткенін көрсету үшін жаңартылған.

Билік ету ұзақтығы

Рамсес VII-нің жетінші жылы Острака O. Страсбург h 84-те де расталған, ол II Шему айының 7-ші билік жылының 16-шы күніне қатысты. 1980 жылы С.Ж. Эйр 8-ші жылға жататын папирустың Рамсес VII билік құрған кезеңге тиесілі екенін көрсетті. Бұл папирус, P. Турин Cat. 1883 + 2095, 8-ші жылғы IV Шему айының 25-ші күніне (көбінесе Рамсес VII) жатқызылады және мыс жұмыстарын тапсыру туралы жазбаларды, сондай-ақ Дейр-Эль-Мединадағы екі шебердің – Нехеммут пен Хор[моз] есімдерін қамтиды. Бұрынғы шебер Хормоз тек Рамсес IX билік құрған кезеңде ғана қызмет еткені белгілі болса, ал оның әкесі және осы лауазымдағы алдыңғы шебері – Анхерхау есімді адам – Рамсес III билігінің екінші онжылдығынан бастап Рамсес VII билігінің 4-ші жылына дейін қызмет еткен, онда ол Нехеммут пен жазушы Хоришеримен бірге жұмыс істегенін көрсетеді. Жаңа 8-ші жылға жататын папирус Хормоздың әкесінің орнын Рамсес VII билігінің 8-ші жылына дейін басып, шеберлік еткенін дәлелдейді. Доминик Вальбель К.Ж. Эйрдің осы құжатты Рамсес VII-ге жатқызуын күмәнді деп санайды, себебі бас шебер Хормоз бұрын тек Рамсес IX-тың 6 және 7-ші жылдары ғана қызмет еткені белгілі. Дегенмен, бұл папирустың басында Usermaatre Setepenre – Рамсес VII-нің преномені анық көрсетілген, ал Рамсес IX-тың патшалық аты Неферкаре болған, бұл Рамсес IX-ты P. Турин 1883 + 2095 құжатындағы 8-ші жылға жатқызуға мүмкіндік бермейді. Хормоздың замандасы – шебер Нехеммуттың болуы да осы папирустың 20-шы династияның орта кезеңіне, ең болмаса Рамсес VII билігіне жататынын көрсетеді, өйткені Нехеммуттың қызметі «Рамсес IV билігінің екінші жылынан бастап Рамсес IX билігінің он жетінші жылына дейін» созылған. Рамсес VII-нің таққа отырғаны III Перет айының соңына таяу болғандықтан, егер бұл құжат оның билігіне тиесілі болса (папирустағы патшалық есімге сәйкес), патша Мысырды кем дегенде 7 жыл 5 ай билеген болар еді. Құрметті неміс египтологы Юрген фон Бекерат та С.Ж. Эйрдің 8-ші жылғы IV Шему айының 25-ші күні Рамсес VII-нің белгілі ең соңғы күні болғаны туралы дәлелін қабылдайды. Демек, егер Рамсес VII IV Шему айының 29-шы күні мен I Акет айының 13-шы күні арасындағы қысқа 2 апталық кезеңде қайтыс болмаса, бұл фараон кем дегенде тағы 4 ай тақтан бас тартпаған болар еді және қайтыс болған кезде Мысырды 7 жыл 9 ай билеген болар еді (I Перет айының 2-ші күнінен кейін қайтыс болса, мүмкін, сәл ұзағырақ). Осылайша, Рамсес VII Мысырды шамамен 8 жыл билеген болуы мүмкін; қазіргі уақытта оның нақты билік мерзімі 7 жыл 5 айды құрайды. Оның билігі туралы көп мәлімет белгілі емес, бірақ ол белгілі бір дағдарысқа толы кезең болған, себебі астық бағасы күрт өсті.

Ramesses VII's seventh year is also attested in Ostraca O. Strasbourg h 84, which is dated to II Shemu day 16 of his 7th Regnal Year. In 1980, C. J. Eyre demonstrated that a Year 8 papyrus belonged to the reign of Ramesses VII. This papyrus, P. Turin Cat. 1883 + 2095, dated to Year 8 IV Shemu day 25 (most likely Ramesses VII), details the record of the commissioning of some copper work and mentions two foremen at Deir El Medina: Nekhemmut and Hor[mose]. The foreman Hormose was previously attested in office only during the reign of Ramesses IX while his father and predecessor in this post—a certain Ankherkhau—served in office from the second decade of the reign of Ramesses III through to Year 4 of Ramesses VII, where he is shown acting with Nekhemmut and the scribe Horisheri. The new Year 8 papyrus proves that Hormose succeeded to his father's office as foreman by Year 8 of Ramesses VII. Dominique Valbelle regards C. J. Eyre's attribution of this document to Ramesses VII as uncertain since the chief workman Hormose was previously only securely attested in office in Years 6 and 7 of Ramesses IX instead. However, this papyrus clearly bears the cartouche of Usermaatre Setepenre—the prenomen of Ramesses VII—at its beginning whereas the royal name of Ramesses IX was Neferkare—which rules out Ramesses IX as the king whose Year 8 is recorded in the P. Turin 1883 + 2095 document. The presence of Hormose's contemporary—the foreman Nekhemmut—also establishes that this papyrus dates to the mid 20th dynasty most probably to the reign of Ramesses VII, since Nekhemmut is attested in office "from the second year of Ramesses IV until the seventeenth year of Ramesses IX." Since Ramesses VII's accession is known to have occurred around the end of III Peret, the king would have ruled Egypt for a minimum period of 7 years and 5 months when this document was drawn up provided that it belonged to his reign as seems probable from the royal name given in the papyrus. The respected German Egyptologist Jürgen von Beckerath also accepts C. J. Eyre's evidence that Year 8 IV Shemu day 25 was Ramesses VII's highest known date. or 5 months after the Year 8 IV Shemu day 25 date of Ramesses VII. Therefore, if Ramesses VII did not die between the short 2 week period between IV Shemu day 29 to I Akhet 13, this pharaoh would have been on the throne for at least another 4 more months until I Peret day 2 and ruled Egypt for 7 years and 9 months when he died (perhaps slightly longer if he died after I Peret day 2). Therefore, it is possible that Ramesses VII could have ruled Egypt for almost 8 years; at present, his certain reign length is 7 years and 5 months. Very little is known about his reign, though it was evidently a period of some turmoil, as grain prices soared.

VII Рамзестің қабірі мен жерлеу жабдықтары

VII Рамсес қайтыс болғаннан кейін KV1 қабіріне жерленді. Оның мумиясы әлі күнге дейін табылған жоқ, бірақ DB320-дегі "патшалық сақталымында" басқа перғауындардың қалдықтарымен бірге, перғауынның есімі жазылған төрт құмыра табылды.