Кіріспе

1834–1903 жылдары өмір сүрген ағылшын жазушысы

Джозеф Генри Шортхаус (9 қыркүйек 1834 – 4 наурыз 1903) – ағылшын романының авторы. Оның тұңғыш романы «Джон Инглесант» «философиялық романтика» ретінде ерекше құрметке ие болды. Онда XVII ғасырдағы Англиядағы діни сындар талқыланады.

Өмірбаян

Шортхаус 1834 жылдың 9 қыркүйегінде Бірмингемдегі Ұлы Чарльз көшесінде Джозеф Шортхаус (1797–1880) пен оның әйелі Мэри Энн (құрметті аты – Хокер) есімді әйелдің үш ұлының үлкені ретінде дүниеге келді. Ол Эджбастонның Калторп көшесінде өсті. Оның әкесі витриол өндіретін отбасылық химиялық зауытты мұра еткен, ал анасының әкесі Бірмингемдегі алғашқы әйнек үйін салған. Бұл кітап Шортхаусты бірден танымал етті. Оның сюжеттік құрылымындағы кемшіліктері мен жалпы оқырман қауымға тартымсыздығы айтылғанымен, ол стилінің тартымдылығымен, кітапқа сіңген "сәл ғана діни нұрмен" және кейде көзге түсетін сахналармен адамдарды қызықтырды. Жақында бұл кітап "ағылшын әдебиетіндегі философиялық романның ең жақсы үлгілерінің бірі" деп сипатталды. Осы туындының басқа да жанкүйерлері Т. Х. Хаксли, Шарлотта Йонг және Эдмунд Госс болды. Ол премьер-министр Гладстонның Даунинг-стрит, 10-дағы таңғы асына шақырылды. Оның басқа да шығармалары да белгілі бір ерекшеліктерге ие болды, бірақ біріншісінен кем сәтті болды. Шортхаус әдеби очерктер де жазды, соның ішінде "Вордсворттің платонизмі" деген мақаласы бар. Ж. Х. Шортхаустың өмірі, хаттары мен әдеби мұрасы 1905 жылы автордың әйелімен бірге жарық көрді. 1995 жылы Шортхаусқа арналған тағы бір зерттеу жарияланды.