Кіріспе

1786–1854 жылдардағы ағылшын ақыны, Каролина Энн Саути (туған кезде Боулз; 6 желтоқсан 1786 – 20 шілде 1854) – ағылшын ақыны және суретші. Ол сол кездегі көрнекті жазушы, ақын Роберт Саутидің екінші әйелі болған.

Өмірбаян

1786 жылғы 6 желтоқсанда Лаймингтон маңындағы Бакленд усадьбасында дүниеге келген Каролина Энн Боулз, Шығыс Үндістан компаниясынан зейнеткерлікке шыққан капитан Чарльз Боулз (1737–1801) мен жергілікті әйгілі Беррард отбасынан шыққан Энн Беррардтың (1753–1817) жалғыз баласы еді. Оның көңіл көтерілімі төмен әкесі ол кішкентай кезінде отбасын Бакленд коттеджіне көшірді, бірақ ол жазда әскери туысы, сэр Гарри Беррардтың Калшот қамалындағы үйінде өткізді. Оның жеке білімін негізінен жазушы және суретші Уильям Гилпин (1724–1804), жақын жердегі Болдре шіркеуінің пасторы, ағарту дәуірінен кейінгі көркемдік идеяны таныстырған адам берді. Ол ерте жасынан-ақ сурет салуға бейімділігін көрсетті. Оның сақталған суреттерінің бір бөлігі Кесвик мектебіне тиесілі және Вордсворт қорының қорында сақтаулы.

Кедейлік пен поэзия

Боулз 1817 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, қамқоршының тиімсіз басқаруы салдарынан қаржылық қиындыққа тап болды. Бұл қиындықтар әкесінің, полковник Брюстің асырап алған ұлынан алған 150 фунт стерлингтік жылдық жәрдемақымен біршама жеңілдетілді. Осы мәселе оны өзі жазған "метрлі өлеңмен айтылған әңгіме" жариялауға итермеледі. Алдымен, болашақ күйеуі, ақын Роберт Саутиге кеңес сұрады, бірақ оның баспагері Джон Мюррей оны ынталандырмады, содан кейін ақын және редактор Джеймс Монтгомериге жүгінді. Бұл туынды Лонгман баспасы 1820 жылы "Элен Фитзартур: Бес кантодан тұратын өлең" деген атпен жарық көрді және 1822 жылы екінші рет басылды. Оның көптеген шығармалары бастапқыда Уильям Блэквудпен белсенді хат алмасудан кейін, Блэквудтың Эдинбург журналында жарияланды. Боулз бен Саутидің 1820 жылы алғашқы кездесуі олардың Робин Гуд туралы эпикалық өлең жазу туралы ұсыныс жасауына әкелді, бірақ бұл жоба Соутидің өлімінен кейін ғана "Робин Гуд: Үзінді" түрінде жүзеге асты. Бастапқыда Саути таңдаған ерекше ырғақта жұмыс істеу оған қиын болды: "Мен [Саутидің өлеңі] "Талабаның" ырғағымен жұмыс істеп бақпын, одан керемет бір туынды жасаймын деп ойладым! Бірақ маған ол трамвай жолында тілбүріді айдау сияқты", - деп жазды ол оған. 1847 жылы жарық көрген үзіндінің көп бөлігі Каролина Саутидің еңбегі болды, соның ішінде олардың некелеріне арналған бірнеше көркем сонеттер де бар еді. Олардың некесі 1839 жылғы 4 маусымда, оның бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін ғана тіркелді. Оның өлең мен прозадан тұратын жинағы "Жалғыздық сағаттары" (1826) сол жылы екінші рет басылды. Бұл неке Саутидің үлкен балаларының арасында, үлкен қызы Эдиттен басқа, наразылық тудырды. Некеге тұрғаннан кейін үш ай өткен соң Саути қарттық деменцияға шалдықты. Ол 1843 жылғы наурыз айында қайтыс болды. Дау-дамақтар әңгімеге айналып, Каролина Саутиге, мысалы, Вордсворттің қолдауын жоғалтты. Каролина Саути Саутидің үйінен, Грета Холлдан, оның қайтысынан кейін бірден шығып, Бакленд Коттеджге қайтып келді, онда ол жазуын тоқтатты. Некесі оған Брюстің жәрдемақысын жоғалтты, бірақ 1852 жылы оған 200 фунт стерлингтік мемлекеттік зейнетақы тағайындалды. Ол 1854 жылғы 20 шілдеде өз үйінде қайтыс болды.

Сатира және наразылық

Элен Фитзартур туралы жазған Саути: "Сізде ақын қыздың көзі, құлағы және жүрегі бар" (Дауден, 10-бет). Өткен ғасырдың басында Альфред Х. Майлз оның еңбектеріне назар аударылмағанын айтты: олар "өз замандастары үшін ешқашан қайталанбайтын үлкен сүйкімділікке ие болды. Онда табиғи қарапайымдық бар, ол оған «көл мектебі» деп аталатын белгілі бір жақындық сыйлайды, және ол біздің заманымыздан гөрі оның заманында жаңа болды. Дегенмен, оның шығармалары әлі де нәзік хош иіс шығарып, мейірімді, сезімтал мінезді еске түсіреді". Оның бес өлең кітабы, екі прозалық әңгімелер жинағы және проза мен өлеңнің аралас бір жинағы қазіргі заманғы ғалым Энн Занзукки оны "экспериментатор және шебер жазушы, оның басылымдары әртүрлі формаларды қамтиды: прозалық көркем шығармалар («Churchyards тараулары»), өлеңдік сатира («Мысықтың құйрығы»), драмалық монолог («Фабрикалар әңгімелері») және бос өлеңдегі автобиография («Туған күн»)» деп сипаттады. Соңғысы 1836 жылы оның атын жасырып шығарған еңбегі болды. Вирджиния Х. Блейн «Оксфорд ұлттық өмірбаян сөздігінде» оның «Фабрикалар әңгімелері» осы сияқты наразылық поэзиясының алғашқы үлгілерінің бірі болғанын, Каролина Нортон мен Элизабет Барреттің осы жанрдағы еңбектерінен бұрын пайда болғанын атап өтті. Саути мен Боулздың махаббаты BBC-нің «Шыбық және бүркіт» драмасының тақырыбы болды. Кэролайн Саутидің «Өлімге» деген өлеңі 1953 жылы Грейс Уильямс әні ретінде жазылды.

Хаттар

Каролина Боулзбен хат алмасу, оған Шеллимен және Саутидің армандарымен хат алмасу қосылған. Эдвард Дауденнің кіріспесімен редакцияланған, Дублин және Лондон, 1881 жыл (Интернет мұрағаты).