Кіріспе

Келесі жүйелер ертерек жүйелерден туындады, және көп жағдайда өте ерте заманғы жүйелердің бөліктерін қолданды. Көбінесе олар орта ғасырларда және оған жақын кезеңдерде түрлі деңгейде пайдаланылды. Осы жүйелердің кейбіреулері кейінірек империялық жүйеге, тіпті СИ жүйесіне де енді.

Дания жүйесі

1683 жылдың 1 мамырынан бастап Дания королі Кристиан V салмақ пен өлшемдерді қадағалауға арналған, Оле Рёмер басқаратын justervæsen кеңсесін құрды. Аленнің өлшемі Рейн аяғының 2 есесіне тең деп белгіленді. Кейін Рёмер Рейн аяғы үшін әртүрлі стандарттар қолданылып жүргенін анықтады, содан кейін 1698 жылы темір Копенгаген стандарты жасалды. Аяқтың өлшемін маятник арқылы анықтауды алғаш рет Рёмер 1820 жылы ұсынды, ал ол 1835 жылы өзгертілді. Метрлік жүйе 1907 жылы енгізілді.

Салмағы

фунт – Фунт, 1683 жылдан бастап судың 1/62 куб футы салмағы, 499,75 г

Көлем

Пинт – 0,6 л

Салмағы

Ондар, Бір рет – 1/16 фунт = 30.881 г
Фунт (Амстердам) – 494.09 г (басқа фунттар да қолданыста болды)
Scheepslast – 4000 Амстердам фунт = 1976.4 кг = 2.1786 қысқа тонна

Фин жүйесі

Финляндияда дене мүшелерінен шамамен алынған өлшемдер ұзақ жылдар бойы қолданылып келді, олардың кейбіреулері сауда үшін кейіннен стандартталды. Сондай-ақ кейбір швед және кейіннен орыс өлшемдері де пайдаланылды.

Ұзындығы

vaaksa – Саусақтар толық созылғанда, баспаушық пен бас бармақтың ұштары арасындағы қашықтық. kyynärä – шамамен 60 см – Шыбықтан саусақтың ұшына дейінгі қашықтық. syli – қарыс, шамамен 180 см – Екі қолды көлденең созып тұрғанда, екі қолдың саусақтарының ұштары арасындағы қашықтық. virsta – 2672 м (швед), 1068,84 м (орыс) poronkusema – шамамен 7,5 км – Көшіп бара жатқан ренның екі зәр тастаған жері арасындағы қашықтық. Бұл өлшем Лапландиядан (яғни Сапми) шыққан. peninkulma – 10,67 км – Тыныш ауада қабылданып, естілетін ит үрген дауыстың қашықтығы.

Аумағы

тыннырinalа – 4936,5 м2 – Бір баррель астықпен себілетін егіс алаңы.

Көлем

қанна – 2,6172 л
каппа – 5,4961 л

Салмағы

leiviskä – 8,5004 кг

Әр түрлі

kortteli – 148 мм (ұзындығы) немесе 0,327 л (көлемі)

Француз жүйесі

Францияда да көптеген жергілікті түрленулер болды. Мысалы, lieue Боуседе 3,268 км-ден Прованста 5,849 км-ге дейін өзгерген. 1812 және 1839 жылдар аралығында дәстүрлі өлшемдердің көптегені метрикалық бейімделулерде «әдеттегі өлшемдер» ретінде сақталды. Парижде метрикалық бірліктерге қайта есептегенде 1 м = 443,296 лин = 3 фут 11,296 лин тең болды. Квебекте француз бірліктеріндегі өлшемдер 1 фут (француздық түрі; осы сөз ағылшын футтары үшін де қолданылады) = 12,789 дюйм (ағылшын шығу тегі) қатынасы арқылы түрлендірілді. Осылайша, шаршы арпен 5 299 296,0804 дюйм² немесе шамамен 36 801 фут² немесе 0,8448 акр құрады. Көптеген жергілікті айырмашылықтар болды; төмендегі метрикалық түрлендірулер Квебек және Париж анықтамаларына қатысты.

Ұзындығы

Line – 1/12 дюйм 2.2558 мм
дюйм – Inch, 1/12 фут 27.070 мм
фут – Foot, уақыт өте келе өзгерген, Париждің pied de roi 324.84 мм. Куломб электростатикалық керілудің кері квадрат заңына қатысты қолжазбаларында қолданған. Исаак Ньютон өзінің "Табиғат философиясының математикалық принциптері" еңбегінде "Париж футын" қолданған. 1 римдік шынтақ = 444 мм (сонда 10000 римдік шынтақ = 4.44 км, 1/25 градусқа жақын)
toise – Fathom, 6 фут. 790 жылы Шарльмен енгізген, қазір 1.949 м.
арпент – 30 тоизе немесе 180 фут, 58.471 м
lieue de poste – Заңдық лига, 2000 тоизе, 3.898 км
lieue metrique – Метрикалық жүйеге бейімделу, 4.000 км
lieue commune – Француздық құрлық лигасы, 4.452 км, 1/25 Экваторлық градус
lieue marine – Француздық (кейінгі) теңіз лигасы, 5.556 км, 3 теңіз шақырымы.

Көлем

литр – 0,831018 литр

Салмағы

ливр – 0,4895 кг
квинта́л – 100 ливр, 48,95 кг

Неміс жүйесі

Метрлік жүйе енгізілгенге дейін Германияның дерлік әр қаласының өз өлшемдері болған. 1810 жылға қарай, Баденде ғана 112 түрлі "Эллен" өлшемі болды деп айтылады.

Норвегиялық жүйе

1541 жылға дейін Норвегияда ұзындық өлшемдерінің жалпы анықтамасы болмады, және жергілікті түрлері кеңінен таралды. 1541 жылы Дания мен Норвегияда ален заңмен Sjælland алені деп белгіленді. Кейіннен, 1683 жылдан бастап ален 2 Рейн футы ретінде заңмен анықталды. 1824 жылдан бастап негізгі өлшем бірлігі – фот астрономиялық есептеулер арқылы, 45° ендікте секундтық маятниктің ұзындығының 12/38 бөлігі ретінде анықталды. Метрлік жүйе 1887 жылы енгізілді.

Ұзындығы

Скрупель – Скрупель, 1/12 линейка немесе шамамен 0,18 мм. Линия – Линия, 1/12 том немесе шамамен 2,18 мм. Том – Баяу саусақ (дюйм), 1/12 фут, шамамен 2,61 см. Бұл өлшем бірлігі 1970 жылға дейін ағаш өлшеуге қолданылды. Қазіргі кезде бұл сөз әрқашан Императорлық дюймді, 2,54 см-ді білдіреді. Квартер – Квартер, 1/4 ален. Фут – Фут, 1/2 ален. 1824 жылдан бастап 31,374 см. Ален – Алқаның ұзындығы, 1824 жылдан 62,748 см, 1683 жылдан 62,75 см, 1541 жылдан 63,26 см. Бұрын жергілікті түрленулер болған. Фавн – Фатхом (көпше түрі: фавнер), 1,882 м. Станг – Род, 5 ален немесе 3,1375 м. Лås – 28,2 м. Стейнкаст – Тас лақтыру, шамамен 25 фавнер, осы күнге дейін өте шамамен қолданылатын өлшем. Фьердингсвеи – Шейрек миль, басқаша айтқанда, фьердинг, 1/4 миль, яғни 2,82375 км. Раст – Лит. "демалыс", бұл "миль" ескі атауы. Жүру кезінде демалыс орындары арасындағы қашықтық. 1541 жылға дейін шамамен 9 км деп есептелген. Миль – Норвегиялық миль, 1862 жылға дейін "миль" деп жазылған, 18000 ален немесе 11,295 км. 1683 жылға дейін миль 17600 ален немесе 11,13 км деп анықталған. Бұл өлшем бірлігі бүгінге дейін сақталған, бірақ метрикалық 10 км-ге бейімделген. Ландмиль – Ескі құрлық милі, 11,824 км.

Көлем

скеппе – 1/8 тонна, яғни 17,4 л.
тонна – Барель, 139,2 л.
фавн – 1 ален x 1 фавн x 1 фавн, 2,232 м3, бүгінгі күнге дейін отын өлшеу үшін қолданылады.

Салмағы

орт – 0,9735 г
мерке – Рим фунтынан (көпше түрі: меркер), 249,4 г, 1683 жылға дейін 218,7 г.
фунт – Фунт, басқаша атауы – скальпунд, 2 мерке 0,4984 кг, 1683 жылға дейін 0,46665 кг.
бисмерпунд – 12 фунт, 5,9808 кг
ветте – 28,8 марка немесе 6,2985 кг.
лауп – басқаша атауы – ‘спан’, сары майға қолданылады, 17,93 кг (шамамен 16,2 л).
ваг – 1/8 скиппунд, 17,9424 кг.
скиппунд – Кеме фунты, 159,488 кг. 1270 жылы 151,16 кг деп белгіленген.

Ақшалай

skilling – Шилинг, қараңыз riksdaler және speciedaler. ort – Қараңыз riksdaler және speciedaler. riksdaler – 1813 жылға дейін норвегиялық талер. 1 риксдалер 4 орт немесе 6 марка немесе 96 скилингке тең. speciedaler – 1816 жылдан бері қолданылады. 1 специедалер 5 орт немесе 120 скилингке тең. 1876 жылдан бастап 1 специедалер 4 крон (норвегиялық крона, NOK) құрайды.

Португалия жүйесі

Португалияда 19-ғасырға дейін қолданылған салмақтар мен өлшемдердің әртүрлі жүйелері алыс Римнің, Солтүстік Еуропаның және Исламның ортағасырлық ықпалдарын біріктіреді. Рим мен Солтүстік Еуропаның ықпалы солтүстік аймақта күштірек болды. Исламның ықпалы елдің оңтүстігінде басым болды. Алкира және алмуда сияқты негізгі өлшем бірліктері 11-ғасырда Португалияның солтүстік-батысына әкелінді, бұл ел Леоннан тәуелсіздік алғанға дейін болды. Португалияда салмақтар мен өлшемдерді біртіндеп стандарттаудың ұзақ мерзімді процесі негізінен 14-ғасырдың ортасынан бастап жазылған. 1352 жылы муниципалитеттер парламент отырысында (Cortes) стандарттауды талап етті. Оған жауап ретінде Афонсу IV Лиссабонның ануын (alna) бүкіл елде түрлі-түсті маталардың сызықтық өлшемдері үшін стандарт ретінде белгіледі. Бірнеше жылдан кейін Педру I 1361 жылғы парламент отырысында тіркелгендей, одан да кең ауқымды реформа жүргізді: ет салмақтау үшін Сантаремнің arrátel folforinho қолданылуы керек; қалған салмақтар үшін Лиссабонның arroba стандарты болады; астық Сантаремнің алкейімен өлшенуі керек; шарап үшін Лиссабонның алмудесі қолданылуы керек. Осы жүйе дамумен, түзетулермен және кері кетулермен 15-ғасырдың соңына дейін басым болды. Қосымша ақпарат: Португалияның дәстүрлі өлшем бірліктері.

Румыния жүйесі

Румынияның ескі жүйесінің өлшемдері үш румын мемлекеті (Валахия, Молдавия, Трансильвания) арасында ғана емес, кейде бір елдің ішінде де айтарлықтай ерекшеленді. Кейбір өлшемдердің бастауы латын (мысалы, югар бірлігі), славян (мысалы, вадра бірлігі), грек (мысалы, драм бірлігі) және түрік (мысалы, пальма бірлігі) жүйелеріне саяды. Бұл жүйе 1864 жылы метрикалық жүйе қабылданғаннан бері қолданылмай келеді.