Кіріспе

Вильгельм Орлик Рекмеман (1894–1986) – поляк генералы, әскери қолбасшы және Польшадағы бронетанктік соғыстың негізін қалаушылардың бірі.

Ерте өмір

Вильгельм Орлик Рекмеман 1894 жылғы 1 тамызда Австрия-Венгрияның Лемберг қаласында (кейін Польшаның Львов қаласы, қазіргі Украинаның Львов қаласы) дүниеге келген. 1912 жылы Львов политехникалық университетінің жол және көпірлер құрылысы факультетінде оқуға түсті. Бірақ, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған соң оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. 1914 жылы Орлик Рекмеман Польша легиондарына ерікті болып қатысты, онда 6-шы жаяу әскер полкіндегі түрлі басқару пункттерінде өзгелерден көзге түсті. 1917 жылғы адақтап беру дағдарысынан кейін Австро-Венгрия армиясына тарталды, онда 19-шы оқшаушылар полкінде қызмет етті. 1918 жылы ол жаяу әскер резервтік офицерлер мектебін де бітірді.

Польша әскері

1918 жылы 4 қарашада ол Польша армиясына қосылды. 1919 жылғы Польша-Украина соғысы кезінде украиндықтар оны тұтқынға алды, бірақ кейіннен Пилсудский Семен Петлюрамен одақ жасағаннан кейін босатылды. Оралдық Реккеманн содан кейін бронетанктік күштер мектебіне жіберілді және француздық FT 17 танкілерімен толық жабдықталған шағын танк бөліміне қолбасшылық етті. Польша-большевик соғысы кезінде ол поляк күштерінің ең сәтті танк командирлерінің бірі болды және 1920 жылғы 16 тамыздағы Варшава шайқасында полковник атағына көтеріліп, 1-ші танк полкіне қолбасшылық берілді. Соғыстан кейін Орлик Реккеманн Польша армиясында қызметін жалғастырып, 1927 жылдың 1 мамырына дейін 1-ші танк полкінің қолбасшысы болды. Ол сонымен қатар Париждегі "Эколь Сүперьер де Герр" танк-жауынгерлік командирлері факультетін бітірді. Оның бөлімі таратылғаннан кейін Орлик Реккеманн Соғыс істері министрлігіне ауыстырылды, ал 1928 жылдың қаңтарында 23-ші жаяу әскер дивизиясының командирінің орынбасары болды. 1932 жылғы 27 ақпанда Орлик Реккеманн 9-шы жаяу әскер дивизиясының қолбасшысы болды, ал келесі жылы бригадир-генерал атағына ие болды. 1938 жылдың желтоқсанында ол элиталық Шекара қорғаныс корпусының командирінің орынбасары болды, ал 1939 жылдың 8 тамызында оның қолбасшысы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында Орлик Реккеманның әскерлері, сол жерде орналасқан поляк бөлімшелерін нығайту үшін Польшаның батысына жөнелтілген резервтердің көп бөлігінен айырылды. 1939 жылғы Польша қорғаныс соғысы басталғаннан кейін және 17 қыркүйекте Кеңес Одағының Польшаға басып кіргенінен кейін, Орлик Реккеманның күштері үлкен қарсылық көрсетуге мұңкіндік таба алмады, тек номиналды ғана қарсылық көрсетті. Әскерлерінің толықтай жойылмауы үшін Орлик Реккеман оларды Полесье аймағындағы 300 шақырымдық шекарадан қайтарып алуға және Варшаваға, сондай-ақ генерал Франциск Клеберг басқаратын Полесье тәуелсіз операциялық тобының күштеріне бұзуға шешім қабылдады. 22 қыркүйекке дейін ол шамамен 8000 саяқты жинап, Варшаваға қарай жорығын бастады. Қызыл Армиямен және «Бесінші колоннамен» үздіксіз шайқастар әскерлерінің рухын құлатты. Құлдырау қаупіне қарсы тұру үшін Орлик Реккеман Қызыл Армиямен ірі шайқас бастауға бел буды. 28 қыркүйекте Сзак шайқасында оның әскерлері кеңестік 52-ші атқыштар дивизиясын жеңді. 30 қыркүйекте бөлімше Буг өзенін кешіп, Влодавадан оңтүстік-шығысқа қарай 20 шақырым жердегі Витычко ауылына жетті. Витычко шайқасы келесі күні басталды, оның бөлімшесіне танк пен артиллериямен күшейтілген советтік 45-ші атқыштар дивизиясы шабуыл жасады. 15 сағатқа созылған қызу шайқастан кейін поляк әскерлерінің қоры таусылып, Орлик Реккеман өз бөлімшесін кіші топтарға бөліп, Полесье тәуелсіз операциялық тобы басып алған аймаққа өздігінен бұзуға бұйрық берді. Польша әскерлерінің көп бөлігі қарсылықсыз және аз шығындармен мақсатына жетті. Польшадағы әскери қимылдар аяқталғаннан кейін Орлик Реккеман тұтқындалудан жалтарып, Литва шекарасын өтті. Одан ол Швецияға жетіп, қазан айының соңында Ұлыбританияға келді. Ол Польша армиясында түрлі штабтық қызметтерде болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

1945-1947 жылдары ол Польшаның қайта қоныстандыру корпусында жұмыс істеді. Польшаның коммунистік үкіметі оны Польша азаматтығынан айырып, ол эмиграцияда қалды. Алғашқыда ол Лондонда тұрды, ал 1972 жылы отбасымен бірге Канаданың Онтарио штатындағы Оттава қаласына көшті. Вильгельм Орлик Рекмеман 1986 жылдың 18 қазанында Оттавада қайтыс болды.