Кіріспе
Румынияның Ұлттық Банкі (Banca Națională a României, BNR) – Румынияның орталық банкі, ол 1880 жылдың сәуір айында құрылған. Оның бас кеңсесі елдің астанасы Бухарест қаласында орналасқан. Румынияның Ұлттық Банкі румын леуін шығаруға жауапты, сондай-ақ ол ақша-кредит саясатын қалыптастырады, валюталық резервтерді сақтайды және валюта бағамын басқарады.
The National Bank of Romania (Banca Națională a României, BNR) is the central bank of Romania and was established in April 1880. Its headquarters are located in the capital city of Bucharest. The National Bank of Romania is responsible for the issue of the Romanian leu and as such it sets the monetary policy, holds the currency reserves and manages the exchange rate.
Тарих
Банктің алғашқы басқарушысы Иоан Кемпиняну болды. Евгений Карада Ұлттық банкпен байланысты, себебі ол банктің негізін қалаушы және ол банк директоры болып сайланды, бірақ ол ешқашан губернатор лауазымын қабылдамады. 1916 жылы Орталық державалардың басып кіруінен кейін Румыния Ұлттық Банкінің құнды заттары, көптеген басқа да құндылықтармен бірге (Румыния қазынасы) сақтау үшін Мәскеуге жіберілді, бірақ ешқашан қайтарылмады (қазір Румыния Ұлттық Тарихы Мұражайында көрсетілген Пьетроазеле қазынасынан басқа, Ұлттық банктің нумизматикалық жинағы, бірнеше картиналар мен архивтер). 1959 жылғы 28 шілдеде, Румыния Коммунистік партиясы аппаратына жататын алты румын еврейінен (Иоанид тобы: Александру Иоанид, Пол Иоанид, Игорь Севяну, Моника Севяну, Саша Мушат және Хараламбие Обедеану) Румыния Ұлттық Банкінің бронетранспорттығынан 1 600 000 лей (1959 жылғы бағамен шамамен 250 000 АҚШ доллары) ұрлады деген айып тағылды. Бұл Шығыс блогындағы ең танымал банк тонауы болды. Әртүрлі идеологиялық ұстанымдарға негізделген айыптаулардан басқа, сотта тонаудың немесе Иоанид тобының оны жасауының қандай да бір себебі келтірілген жоқ. Сотталушылар румындық еврейлерді Израильге жіберу үшін ақшаны сионистік ұйымдарға беруді ниеттенгені айтылса да, ұрланған сома леймен болды, ал ол кезде оны әлемнің ешбір жерінде қатты валютаға айырбастау мүмкін емес еді. Осы мәселелердің барлығы, сондай-ақ жалған айыптауларға негізделген көптеген сот үкімдері, көптеген адамдарды тонаудың орын алғанына немесе айыпталушылардың оны жасағанына күмәндік тудырды.
Ескі БНР сарайы
Липскани көшесіне бет бұрған Румыния Ұлттық Банкінің бас кеңсесі – Румыниядағы ең әсерлі және ірі банк ғимараттарының бірі. Қазіргі таңда ол тарихи және өнер ескерткіші ретінде сақталған. Ол Шербан Кантакузино (1678–1688) салған бұрынғы қонақүйдің орнында салынған. 1882 жылдың 26 ақпанында сәулетшілер Кассиен Бернард пен Альберт Галлеронға Ұлттық Банк сарайының жобасын жасау тапсырылды. 19 ғасырдың соңындағы эклектикалық стильде, кейбір неоклассикалық элементтерімен ғимараттың құрылысы 1884 жылдың 12 шілдесінде (іргетасы қаланған күні) басталып, 1890 жылдың маусымына дейін архитектор-инженер Николае Черчездің басшылығымен, архитектор Э. Баикоянның көмегімен аяқталды.
Жаңа БНР сарайы
Доамней көшесіндегі фасадымен бірге БҰҰ сарайының жаңа қанаты 1937 жылы негізі салынғаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынды. Құрылыс жұмыстары 1942-1944 жылдар аралығында архитектор Ион Давидескудың басшылығымен, Раду Дудеску және Н. Крецойудың көмегімен жүргізілді. Бұл ғимарат соғыстар аралық кезеңде басым болған рационалистік ықпалға ие неоклассикалық стильдің символы болып табылады. Оның монументалды гранит баспалдақтары, фасадын құрайтын алып коринфтік бағаналары және ғимараттың ішіндегі үлкен, ақ мәрмәрмен жабылған залдары әсерлі.