Кіріспе

Аппалачи таулары арқылы өтетін мемлекетаралық тас жол. I-81 (I 81) – АҚШ-тың шығысындағы солтүстік-оңтүстік (физикалық тұрғыдан солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс) мемлекетаралық тас жолы. Оның оңтүстік соңы Теннесси штатының Дандридж қаласындағы I 40 тас жолында, ал солтүстік соңы – Канада шекарасындағы Нью-Йорк штатының Уэлсли аралында орналасқан. Мұндағы Мың аралдар көпірі оны 137-ші тас жолға, ал соңында Детройттен Торонто арқылы Монреальге жалғасатын Онтарионың басты автокөлік магистралі – 401-ші тас жолға қосады. I 81 тас жолының бойындағы ірі қалаларға Теннессидің үш қаласы, Вирджиниядағы Роанок, Пенсильваниядағы Харрисбург және Вайоминг аңғары, сондай-ақ Нью-Йорктегі Сиракуз жатады. I 81 тас жолы көбінесе Аппалачи тауларының бойымен, Ұлы Аппалачи аңғары арқылы көшіп-қонып жүрген жануарлар, жергілікті халық және алғашқы қоныс аударушылар жасаған жолдармен өтеді. Бұл тас жол сонымен қатар Азамат соғысы кезінде әскерлердің қозғалысы үшін маңызды дәліз болған. Бұл жолдар мен тас жолдар біртіндеп 11-ші АҚШ тас жолына (US 11) айналды, ал I 81 ескі US 11 тас жолының көп бөлігімен қатар өтеді. Көбінесе ауылдық жерлерден өтетіндіктен, I 81 тас жолы жүк тасымалы үшін кеңінен қолданылады және I 95 сияқты шығысқа қарай көлік көп және тығырызды тас жолдарды айналып өту үшін жиі пайдаланылады. Осы себепті, ол есірткі және адам саудагерлері үшін де жиі қолданылады, себебі оған I 95-ке қарағанда құқық қорғау органдары аз бақылайды. Осы мәселені шешу үшін 2017 жылы Федералдық тергеу бюросы (ФБР) арнайы топ құрды. I 81 дәлізінің коалициясы – алты штаттан құралған коалиция, I 81 тас жолы бойындағы жүк тасымалы және ауаның ластануы сияқты мәселелерді шешу үшін құрылған. Комиссия жыл сайын өтеді. I 81 АҚШ астанасы (Вашингтон, округ Колумбия) және Канада (Оттава) мен Мексика (Мексико қаласы) астаналары арасындағы ең жылдам маршруттың бір бөлігі болып табылады.

Маршрут сипаттамасы

I 81 – Ұлттық автомобиль жолдары жүйесінің бір бөлігі, Федералдық автомобиль жолдары басқармасы (FHWA) ел экономикасы, қорғанысы және көлік инфрақұрылымы үшін маңызды деп санайтын автомобиль жолдарының желісі. Ұзындығы туралы мәліметтер кестесі|ұзындығы ref= Ол Вирджиния штатындағы барлық бөлігінде өзінің бұрынғы нұсқасы – US 11-ге параллель өтеді.

Батыс Вирджиния

I 81 қарулы күштердің 42 шақырымға жуық (26 миль) қашықтықта Батыс Вирджиния штатының Шығыс Панхендл аймағына кіреді және Мартинсбург қаласына қызмет көрсетеді. Бұл маршруттың барлығы Беркли округінде орналасқан және Шығыс WV аймақтық әуежайына қолжетімділік қамтамасыз етеді. Батыс Вирджиния учаскесі 1966 жылы аяқталды және содан бері ешқандай өзгеріс болған жоқ.

Мэриленд штаты

Мэриленд штатында мемлекетаралық тас жол Батыс Вирджиния штатының шекарасынан, Уильямспорттағы Потомак өзенінен солтүстікке қарай Маугансвиллге жақын Пенсильвания штатының шекарасына дейін 12,08 миль (19 км) созылады. I 81 – Вашингтон округының негізгі солтүстік-оңтүстік бағытты мемлекетаралық тас жолы, ол Хагерстаунды солтүстіктегі Чемберсбург және Харрисбургпен, ал оңтүстіктегі Мартинсбург, Винчестер және Роанокпен байланыстырады. Бұл Мэриленд штатындағы ең қысқа магистральды тас жол және I 81 арқылы өтетін алты штаттың ішіндегі ең қысқа бөлігі болып табылады. Мемлекетаралық тас жол 1987 жылы Мэриленд ардагерлерінің ескереу тас жолы ретінде аталды.

Тарих

I 81 жолы шамамен Ұлы үнді соғыс жолымен қатар жүреді, ол Нью-Йорк пен Пьемонтты Вирджиния және Батыс Вирджиния арқылы байланыстырған ежелгі үнді жолы. Вирджинияны Мэрилендке Мартинсбург арқылы жалғастыратын бірнеше жолдар 1873 жылғы карталарда көрсетілген. Нью-Йоркке бастапқыда Нью-Йорк штатының 2-жолы (NY 2) қызмет көрсеткен, ол 1924 жылы салынған; NY 2 1927 жылы US 11 жолымен алмастырылды. US 11 жолының бағытын ұстанған тас жол салынды және Penn Can Highway деп аталды. 1957 жылдың 14 тамызында бұл тас жол I 81 болып қайта аталды. Нью-Йоркте I 81 жолының алғашқы бөліктері 1954 жылы салына бастады. Мэрилендте бұл жол 1950 жылдардың ортасында Хагерстаун айналма жолынан бастау алды. Бірнеше рет кеңейтілгеннен кейін, автожол 1958 жылы US 40 (қазіргі Мэриленд жолы 144 [MD 144]) және Пенсильвания штатының шекарасына дейін аяқталды, ал 1959 жылы I 81 деп белгіленді. Батыс Вирджиниядағы келісімшарттар бойынша бәсекелестік 1958 жылдың шілдесінде басталды. Вирджинияда алғашқы мемлекетаралық тыңдау 1957 жылдың ақпан айында өтті. 1957 жылдың соңында Букананда (Вирджиния штаты) 1.6 шақырымдық (1 миль) учаскеде құрылыс жұмыстары басталды. 1959 жылы Интерстайттың 6 шақырымдық (4 миль) бөлігі пайдалануға берілді. Харрисонбургте де бір учаске ашылды. 1963 жылдың соңына қарай Вирджинияда 137 шақырым (85 миль) жол ашық болды. Батыс Вирджиниядағы алғашқы аяқталған учаске 1966 жылы бітті. Бұл учаске 1966 жылдың 19 қазанында пайдалануға берілді. Мэриленд штатының батысында I 81 жолының әртүрлі бөліктері 1960 жылдардың басында салынды, ал Потомак өзеніне дейінгі қалған бөлігі 1965 жылы салынып, 1966 жылы ашылды. Содан бері Мэриленд штатындағы I 81 жолында көп өзгеріс болған жоқ. Теннессиде 1965 жылы 997 шақырымдық (620 миль) мемлекетаралық жолдың 541 шақырымы (336 миль) аяқталды. Құрылыс 1969 жылы аяқталуы тиіс еді, бірақ жұмыстың көп бөлігі 1974 жылға дейін аяқталмады, ал жолдың көп бөлігі 1974 жылдың желтоқсанына дейін пайдалануға берілді. Солтүстікте салынған Интерстайттың соңғы негізгі учаскесі Нью-Йорктегі 27 шақырымдық (17 миль) бөлім болды, ол 1968 жылдың қазанында ашылды. Сол жылы Пенсильваниядағы жұмыс та аяқталды. Теннессиде жол толыққанды 1975 жылдың тамызына дейін салына қойған жоқ. Вирджиниядағы құрылыс жұмыстары 1987 жылдың шілдесіне дейін жалғасты.

Қосалқы бағыттар

I-81 тас жолына байланысты алты көмекші тас жол бар, олар негізгі магистральды орталық қалалармен және басқа да қалалармен байланыстырады. I 381 тас жолы 2,4 шақырым (1,5 миль) қашықтықта орналасқан, ол Вирджиния штатының Бристол қаласын I-81 тас жолымен қосады. I 581 – Вирджиния штатының Роанок қаласын I-81 тас жолымен байланыстыратын 10,2 шақырымдық (6,35 миль) қосымша тас жол. Ол I-73 тас жолымен алмастырылуы жоспарлануда. Пенсильванияның 581 тас жолы (PA 581) Пенсильвания штатының Харрисбург қаласын I-81 тас жолымен байланыстырады. Оның ұзындығы 11,8 шақырымды (7,36 миль) құрайды. I 481 – Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласының шығыс айналма жолы. NY 481 – I 481 тас жолының солтүстік-батысқа қарай созылған тармағы, ол Освего қаласында аяқталады. I 781 тас жолы 8 шақырымдық (4,9 миль) қашықтықты құрайды және Нью-Йорк штатының Форт-Драм қаласын Interstate тас жолымен байланыстырады. NY 281 – АҚШ-тың Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі солтүстік-оңтүстік бағытты тас жол, ол Кортленд және Онондага округтерінде 26,6 шақырымға (16,56 миль) созылып, I-81 тас жолымен шамамен параллель жүреді және екі шетінен қосылады. I 181 – I-81 тас жолының Кингспорт қаласына дейінгі 38 шақырымдық (23,85 миль) тармағы. 2005 жылдың тамызында I-26 тас жолы I-181 тас жолының толық ұзындығын қабылдағаннан кейін ол қолданыстан шығарылды. I 281 1970 жылдың қаңтарында I 481 тас жолымен алмастырылды. I 81E қазіргі I 380 тас жолымен алмастырылды.