Кіріспе

Балтимор-Вашингтон саябақ жолы (B–W Parkway) – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы, Балтимор қаласынан Вашингтон қаласына оңтүстік-батыс бағытта созылатын, кіруге бақылауы бар саябақ жолы. Жол Вашингтон шекарасындағы Принс-Джордж округінің Шеверли қаласының жанындағы 50 (US 50) тас жолымен тоғыса басталып, солтүстік-шығысқа қарай Ұлттық саябақтар қызметінің (NPS) күтіміндегі саябақ жолы ретінде, көптеген федералды мекемелерге қызмет ететін Форт-Мид маңындағы MD 175 тас жолына дейін жалғасады. Саябақ жолының бұл бөлігі Мэриленд штатының 5-ші округінен сайланған өкілі Глэдис Нун Спеллманға арналған және ресми түрде MD 295 (MD 295) тас жолы деп белгіленген. Бұл учаскеде жүк көліктері мен басқа да коммерциялық көліктерге тыйым салынған. Бұл бөлімді NPS-тің Гринбелт паркі басқарады. Парк қызметінің шекарасынан шыққаннан кейін тас жол штат тарапынан күтіледі және MD 295 белгісімен көрсетіледі. Саябақ жолының бұл бөлігі Балтимор-Вашингтон халықаралық Тургуд Маршалл әуежайының жанынан өтеді. Балтимор қаласына кіргеннен кейін, Балтимор көлік департаменті жолдың күтімін өз мойнына алады және ол I 95 (I 95) тас жолымен тоғысатын жерге дейін солтүстікке қарай жалғасады. Осы жерде Балтимор-Вашингтон саябақ жолы аяқталады, ал MD 295 Балтимор қаласының орталық бөлігіне дейін Рассел көшесімен белгісіз жалғасады. Балтимор қаласының орталық бөлігінде MD 295 солтүстік бағытта Пака көшесімен, ал оңтүстік бағытта Грин көшесімен жүреді, содан кейін US 40 тас жолында аяқталады. Балтимор мен Вашингтонды байланыстыратын саябақ жолын салу жоспары 18 ғасырда Пьер Шарль Л’Энфанның Вашингтон қаласын жоспарлау кезінде пайда болған, бірақ 1920 жылдарға дейін толыққанды дамымады. Саябақ жолының қажеттілігіне себеп болған басты мәселелер – US 1 тас жолындағы жоғары апат деңгейі және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі қорғаныс мақсаттары болды. 1940 жылдардың ортасында саябақ жолын жобалау жоспарлары аяқталды, ал құрылыс 1947 жылы штаттың күтіміндегі бөлігі үшін, ал 1950 жылы NPS күтіміндегі бөлігі үшін басталды. Саябақ жолының барлық бөлігі 1950 мен 1954 жылдар аралығында кезең-кезеңмен қозғалысқа ашылды. B–W Parkway аяқталғаннан кейін Вашингтон, округ Колумбия және Балтимор қалаларында қала маңындағы құрылыс қарқын алды. 1960 және 1970 жылдары NPS иелігіндегі саябақ жолының бөлігін штатқа беру және оны I 295 және мүмкін I 95 тас жолдарының бөлігіне айналдыру жоспарлары қарастырылды, бірақ олар іске аспады. Бүгінгі күні жолдың барлық бөлігі MD 295 деп белгіленген, бірақ белгілер тек штаттың күтіміндегі бөлікте орнатылған. 1980 жылдардан 2000 жылдарға дейін NPS бөлігі жаңғыртылды. MD 295 тас жолының ені қазіргі кезде төрттен алты жолаққа дейін кеңейтілуде, сонымен қатар осы учаскеде болашақта тағы кеңейту және жаңа тоғысқақ салу жоспарлануда.

NPS сегменті

Парк жолы Мэриленд штатының автомобиль жолдары басқармасының күтуіндегі Вашингтон қаласының шекарасынан тыс, үлкен гибридтік көпірлі қиылыстан басталады. B–W Parkway-дің оңтүстік соңы мен MD 175 арасындағы бөлігін Ұлттық саябақтар қызметі (NPS) күтеді. Оңтүстік соңынан жол алты қатарлы тас жол ретінде солтүстікке қарай жалғасады, бұл жерде белгіленбеген MD 295 таңбасы және Clarendon шрифтімен қоңыр таңбалар бар. Парк жолы өнеркәсіптік аймақтарға жақын орманды жерлер арқылы өтеді, CSX компаниясының Капитал тармағының Александрия бөлімі және MD 201 теміржолын кесіп өтеді, онда MD 201-ден оңтүстікке қарай B–W Parkway-ге пандус бар. Ол солтүстік-шығысқа қарай жалғасады, Принц Джордж ауруханасы орталығынан өтіп, Шеверлидегі MD 202 (Ландовер жолы) және Бладенсбург пен Ландовер Хиллстегі MD 450 (Аннаполис жолы) және бұрынғы Капитал Плаза сауда орталығымен тоғысады. Жол төрт қатарлы тас жол ретінде, кең, ағаштармен толы ортаңғы жолақпен солтүстікке қарай жалғасады және орманды жерлер арқылы өтеді, ағаштармен жасырылған тұрғын үй аудандарының шетімен өтеді. Жол Нью-Карроллтоннан батысқа қарай MD 410 (Ривердейл жолы)мен қиылысады. MD 193 Колледж Паркіне қол жеткізуді қамтамасыз етеді, онда 1909 жылы ағайынды Райттар АҚШ армиясына ұшақ қалай басқару керектігін үйреткен Колледж Паркі әуежайы және 1862 жылы құрылған Мэриленд университеті, Колледж Паркі орналасқан. Ұлттық астаналық саябақтар және жоспарлау комиссиясы жасаған алғашқы ұсыныстар US 1-ді солтүстікке қарай MD 198-ге, содан кейін Форт-Мидке дейін жалғастыратын бағытты қамтыды, бірақ қаржыландырудың жетіспеушілігі US 1-ді кеңейтудің қарапайым жоспарларына әкелді. 1930 жылдары президент Франклин Рузвельт жариялаған «Жаңа мәміле» бағдарламалары парктік жолдар туралы ұсыныстарға қызығушылықты арттырды; Мэриленд штатының жоспарлау комиссиясының 1937 жылғы есебі осы қызығушылықты одан әрі арттырды. US 1-дегі (сол кезде әлемдегі ең қауіпті жолдардың бірі деп аталды) апаттардың көбеюі, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ұлттық қорғанысты дамыту қажеттілігі парктің құрылысына қосымша түрткіс берді. 1942 жылы Қоғамдық жолдар бюросы парктік жолдың құрылыс жобасын бастау процесін бастады. Федералды және штаттық шенеуніктер J. E. Greiner Company компаниясына парктік жолдың жобаларын жасауды тапсырды, оған Нью-Йорк даңғылымен және жоспарланған Анакостия тас жолымен байланысу үшін оңтүстік соңында үлкен Y тәрізді қиылыс кірді. Сол арада солтүстік бөлігінде де ұқсас қиылыс болды, бір жағы US 40 (Фрэнклин көшесіне) және екінші жағы Ішкі порты арқылы өтеді, бірақ бұл 1945 жылы қазіргі конфигурацияға өзгертілді.

Құрылыс

Автожолдың солтүстік бөлігін салуды Мэриленд штаты 1947 жылы бастады, ал NPS сегментінің құрылысы 1950 жылы басталды. Штат күтіп ұстайтын бөлігі 1950 жылдың желтоқсанында MD 46 (қазіргі I 195) және Холлинс Ферри Роуд арасындағы Балтимор қала шегінде, ал 1952 жылы MD 175-тен MD 46 аралығында аяқталды. Балтимор қаласындағы парквей бөлігі 1951 жылы ашылды, ал NPS күтіп ұстайтын бөлігі 1954 жылдың қазан айында ашылды.

Құрылыстан кейінгі кезең

Автожол салынып біткен шамада федералды үкімет ядролық шабуылдан қорғау үшін бірнеше федералды агенттіктерді астанадан көшіріп, қала маңындағы аудандарды дамытуды бастады. Нәтижесінде Лорел, Северн, Боуи және Гринбельд қалаларында қала маңындағы аудандар пайда бола бастады. Сонымен қатар, жол Вашингтон мен Балтиморға барудың негізгі бағытына айналды, бұл қала маңындағы өсімге алып келді, соның салдарынан екі бөлек қала бірігіп, ірі мегаполиске айналды. 1963 жылы Мемлекеттік жолдар комиссиясы, Ұлттық саябақтар қызметі және Қоғамдық жолдар бюросы (Федералдық автомобиль жолдары басқармасының (FHWA) алдыңғысы) саябақ жолының NPS сегментін Мэриленд штатына берудің алдын ала жоспарларын жасады, содан кейін оны заманауи тас жол стандарттарына қайта жаңарту жоспарланды, жүк көліктері мен автобустарға рұқсат етілетін еді. Алайда, жоспар мемлекеттік жол жүйесіндегі ең қауіпті жолдардың бірі болған саябақ жолын қайта құруға қажетті қаражатты жұмсауға штаттің құлықсыздығынан құлады. 1965 жылы Годдард ғарыш ұшу орталығы қызметкерлерінің кіреберісіне алмасу құрылысын салды. 1968 жылы Мемлекеттік жолдар комиссиясы FHWA-ға саябақ жолын мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне қосуды ұсынды және оны Мемлекетаралық 295 деп атауды ұсынды (I 95 тас жолының 1971 жылы аяқталуын күтіп). Атау 1969 жылы берілді, бірақ кейіннен маршрутты жаңғыртуға жеткілікті қаражат болмағандықтан, қазіргі I 295 деп белгіленген бөліктен басқа барлық бөліктерінен алынып тасталды. Мемлекетаралық тас жол статусын жою нәтижесінде саябақ жолы I 695-тен оңтүстікке қарай белгісіз қалды, ал солтүстік бөлігі 1975 жылы MD 3-тің бөлігіне айналды. 1973 жылы MD 3 Балтимордағы I 695 және Монро көшесі арасындағы Балтимор-Вашингтон тас жолы бойында белгіленді. 1981 жылы MD 295 тас жолдың мемлекеттік күтімдегі бөліктерінде белгіленді, бұл I 695 және Монро көшесі арасындағы MD 3 белгісін алмастырды. 1990 жылдары Балтимор-Вашингтон тас жолы деп белгілі болған жолдың бөлігі Балтимор-Вашингтон саябақ жолы деп аталды. 1980 жылдардың ортасында Ұлттық саябақтар қызметі Федералдық автомобиль жолдары басқармасымен бірлесіп, жолды жаңғырту үшін NPS сегментін қайта құруды бастады, соның ішінде бірнеше алмасуларды жақсарту да болды. 2002 жылы федералды үкімет MD 197 алмасуын қайта құрумен жобаны аяқтады. 2004 жылы Мэриленд штатының губернаторы Роберт Л. Эрлих Балтимор-Вашингтон халықаралық әуежайының жанындағы MD 295 бөлігін кеңейту жоспарларын жариялады. MDSHA саябақ жолын екі жағында екі жолақтан әр жағында үш жолаққа дейін кеңейтті. 2008 жылдың соңында басталған 12,4 миллион долларлық жобаның құрылысы 2011 жылдың соңында аяқталды. Кеңейту кезінде медиана қолданылды, себебі қосымша жолақтар әр бағыттағы қаңқалардың ішінде қосылды. Мэриленд штатының автомобиль жолдары басқармасы Балтимор-Вашингтон саябақ жолы мен Арундел Миллс бульвары арасындағы алмасудың оңтүстікке қарай баратын кіреберістерін 2012 жылдың 7 мамырынан бастап жапты. Жабудың мақсаты - қазіргі гантельді алмастыруды Мэриленд штатының алғашқы алмасты алмастыру жүйесімен алмастыру. Жаңа алмасу 5 миллион долларлық жол жаңартулардың бөлігі болды, оны Кордиш компаниясы 6 маусымда компанияның Мэриленд Live! құрылысын ашуға дайындалып, Арундел Миллздің жанындағы казиномен бірге қаржыландырды. Жаңа алмасу 11 маусымда ашылды.

Бағышталу рәсімі

1983 жылы Ұлттық саябақтар қызметінің күткен бөлігі Балтимор-Вашингтон тас жолы Глэдис Ноун Спеллманның құрметіне аталды, ол 1975 жылдың 3 қаңтарынан 1981 жылдың 3 қаңтарына дейін Мэриленд штатының 5-ші округін өкілдік еткен конгрессмен. Бұл, сенатор Пол Сарбенс АҚШ Сенатына ұсынған заң жобасына қол қойылғаннан кейін болды. Глэдис Ноун Спеллман Принс-Джордж округінде педагог қызметін атқарды және Ұлттық психикалық денсаулықты зерттеу орталығының төрағасы болды. Ол округтік комиссия кеңесінде қызмет еткен алғашқы әйел болды. 1980 жылдың 31 қазанында өткен жеке жүрек талмасы оның конгрессмендік мансабын аяқтады, ол 1988 жылдың 19 маусымында қайтыс болғанға дейін комада жатты. 1991 жылдың 9 мамырында Балтимор-Вашингтон тас жолы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Оқиғалар

1989 жылы Лорелдің шығысындағы B–W Parkway арқылы MD 198 жолында салынып жатқан эстакада көлік қозғалысы ең көп болатын уақытта құлап, он төрт жүргізуші мен құрылысшыны жарақаттады. Оқиғаға себеп – дайын болмаған бөлікті тіреуге қолданылған кемшікті эшафолдинг болды. 2005 жылдың 9 шілдесінде құрылыс алаңында парктағы жолдың астында шұңқыр пайда болып, солтүстік бағытты толығымен жапты. Жол төсегін нығайту және одан әрі құлаудың алдын алу үшін шұңқыр бетонмен толтырылды; АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы жөндеу жұмыстарын жылдамдатуға тырысты, бірақ жол келесі күнге дейін жабық қалды. 2007 жылдың 24 тамызында MD 193 (Гринбельт жолы) эстакадасынан бетон сынықтары түсіп, солтүстік бағыттағы қадамдарға құлағандықтан, парктағы жолдың екі бағыты да жабылды.

Жаңарту

MD 295 жолы MD 100 және I 195 арасында алты жолаққа дейін кеңейтіледі, сондай-ақ Ханновер жолында жаңа қиылыс құрылысы жоспарлануда. Қиылыс түрі әлі шешілмеген, мүмкіндіктерге ромб тәрізді қиылыс, бір нүктелі қалалық қиылыс және өзгертілген үш жапырақты қиылыс кіреді. 24 миллион долларлық жобаның жоспарлау жұмысы 2012 жылы аяқталды. 2017 жылдың қыркүйегінде губернатор Ларри Хоган Мэриленд штатындағы жолдарды кеңейтуге бағытталған 9 миллиард долларлық ұсыныстың бөлігі ретінде Балтимор-Вашингтон тас жолын төрт жолаққа кеңейту жоспарын жариялады, орталық бөлігіне жылдам ақы төлемелі жолақтар қосылады. Жоба жекеменшік серіктестік негізінде жүзеге асырылады, жеке компаниялар жолақтарды салуға, пайдалануға және күтіп ұстауға жауапты болады. Ұсынысқа сәйкес, Ұлттық саябақтар қызметіне тиесілі тас жолдың бөлігі Мэриленд көлік басқармасына беріледі. 2019 жылы Балтимор-Вашингтон тас жолының Ұлттық саябақтар қызметіне тиесілі бөлігінде, бірнеше шұңқырларды қоса алғанда, асфальт жабынының айтарлықтай нашарлауы байқалды. 2019 жылдың наурыз айында жолдың нашар жағдайына байланысты MD 197 мен MD 32 арасындағы тас жолдың бөлігінде жылдамдық шегі төмендетілді. Губернатор Хоган мен штаттың конгресс делегациясының қысымынан кейін Ұлттық саябақтар қызметі 2019 жылдың 30-31 наурызында MD 197-ден MD 198-ге дейінгі шұңқырларды жедел жөндеуге кірісетінін және 2019 жылдың сәуірінде жоспарланған мерзімнен бұрын толық қайта жабу жұмыстарын бастайтынын мәлімдеді. MD 198 мен MD 175 арасындағы бөлімді қайта жабу жұмысы сол жылдың соңында жүргізілді.