Кіріспе

Шығарма жанры

Шынайы адамдар туралы көркем әдебиет немесе шынайы адамдар туралы көркем әдебиет (RPF) – фанфикшнға ұқсас, бірақ мәшһүр тұлғалар немесе басқа да нақты адамдар туралы жазылған жанр. «Шынайы адамдар туралы көркем әдебиет» (немесе «шынайы адамдар көркем әдебиеті») термині кеңінен қолданысқа түспей тұрғанда, жанкүйерлер түрлі терминдер ойлап тапқан, олар әлі де RPF қауымдастығында нақты жанрлар немесе мәдени амалдар үшін қолданылады; мысалы, топ туралы әңгімелер, попслаш немесе актерлер туралы әңгімелер. Бұл жанрға актерлер, спортшылар, комедия актерлары, тарихи тұлғалар, музыканттар, жаңалықтарда жиі кездесетін адамдар, реалити-шоулардың қатысушылары және басқалар туралы әңгімелер, сондай-ақ жанкүйерлердің өзі туралы көркем шығармалар кіреді.

Сипаттама

Жалпы, авторлар аталған мәшһүр тұлғалардың қоғамдағы бейнесін өз кейіпкерлері ретінде қабылдап, өзіне табынғандардың нақты өмірдегі тарихына сүйене отырып, ойдан туыраған әлемді құрастырады. Интервьюлардан, деректі фильмдерден, музыкалық бейнежазбалардан және басқа да жарияланымдардан алынған мәліметтер оқиғаларға сіңіріледі. Мәшһүр жұбайлар туралы көркем әңгімелер жазу да кең таралған. Жазушылар қауымдастығы мәшһүр адамдардың қоғамдағы бейнесіне негізделген ұжымдық архетиптерді жасайды. Сонымен қатар, қауымдастықтар қандай оқиғалардың қабылдануына қатысты өздерінің этикалық нормаларын да қалыптастырады. Кейбіреулерге «slash fiction» (бір жынысты екі тұлғаның арасындағы романтикалық қарым-қатынас туралы әңгімелер), мәшһүр адамдардың нақты отбасы туралы айту, немесе өзіне-өзі қол жұмсау, кісі өлтіру немесе зорлау туралы әңгімелер ұнамайды. Көптеген фанфикшн сияқты, RPF жанрында да түрлі оқиғалар кездеседі – зиянсыз әңгімелерден садистікке дейін, тіпті порнографиялық мазмұнға дейін. Бұл жанр постмодернизм деп есептеледі. Көптеген фанфикшн жазушылары нақты адамдар туралы фанфикшн жазуды этикалық тұрғыдан дұрыс емес деп санайды, сондықтан бұл жанр фан-қоғамдастықтар мен фан-зерттеулер сияқты академиялық салаларда медиаға негізделген фанфикшннен шалғайырақ саналады. RPF әңгімелеріндегі актерлердің бейнесі көбінесе олардың сомдаған кейіпкерлерінің ықпалында болады. Мысалы, «Жүзіктердің иесі» фильміне арналған RPF-де Вигго Мортенсен Арагорн сияқты көшбасшылық рөлде көрінеді, Билли Бойд пен Доминик Монаган жеңіл мінезді хоббиттер сияқты әзілге құмар, ал Элиджа Вуд әріптестеріне қарағанда дене күші жағынан әлсіз және эмоционалдық тұрғыдан осал болып бейнеленеді. Мұндай әңгімелердің көпшілігі «Мэри Сью фанфикшн» түрінде болады, онда «Мэри Сью» кейіпкері, көбінесе, бірақ әрқашан емес әйел, өте идеалистік тұрғыдан сипатталады және автордың арманының бейнесі ретінде суреттеледі. «Мэри Сью» кейіпкері музыкалық топтың мүшесімен немесе актермен романтикалық қарым-қатынасқа түсуі, фильмге қатысуы, актерлік немесе әншілік қабілетімен көзге түсуі және/немесе керемет сұлулығымен танылуы мүмкін. Саясаткерлер туралы фанфикшн кейде сатиралық мақсатта немесе бейнеленген саясаткердің жасырын көзқарастарын ашықтау үшін қолданылады, бірақ соңғы кезде, әсіресе британдық саясаткерлер туралы «қалыпты» фанфикшн көбейді, олардың арасында «slash» жанры ерекше аталады.

Тарих

Шын өмірдегі адамдар туралы шығармалардың тарихы ұзақ. Уильям Шекспирдің тарихи пьесалары кейде РПФ-ның алғашқы үлгілері болып саналады, ал Бронте балалары 1826 жылдан 1844 жылға дейін RPF жазды. Наполеон соғыстары туралы балалардың рөлдік ойынына негізделген сериалда Веллингтон герцогы мен оның екі (нақты) ұлы Чарльз мен Артур және олардың қарсыласы Александр Перси, ішінара Наполеонға негізделген. Уақыт өте келе Артур таңғажайып харизматикалық және қуатты тұлғаға айналды, Заморна герцогы. Перси Джон Милтонның "Жоғалған жұмақ" кітабындағы Шайтан бейнесінен шабыттанған қайғылы жамандыққа айналды. Бұл әңгімелер жүз жылдан астам уақыт өткен соң ғана жарияланды, бірақ балалар оларды жазу дағдыларын жетілдіру үшін пайдаланды және ақырында бәрі кәсіби авторлар болды. 1940 жылдары Уитман баспасы сол дәуірдегі Голливуд жұлдыздарының мансабын жақсарту мақсатымен, мүмкін, шын өмірдегі адамдар туралы көркем әдебиеттерді шығарды. "Жаңа, ең соңғы құпия және ерлер мен қыздарға арналған оқиғалар, сіздің сүйікті кейіпкерлеріңізбен" деп сипатталған, көптеген танымал актерлер мен актрисалар, соның ішінде Джинджер Роджерс, Бетти Грейбл, Джон Пэйн, Энн Шеридан, Джейн Уизерс, Бонита Гранвилл, Джин Отри, Дианна Дурбин және Энн Рутерфорд басылып шықты. Қалың қапталған басылымдардың алдыңғы бетінде атақты адамның суреті бар түрлі-түсті шаңқаптар болды, ал кітаптың ішінде актердің немесе актрисаның бірнеше суреті орналасқан. Атақты тұлғалардың жеке басымен еркіндіктер жасалды; мысалы, "Джинджер Роджерс және қызыл плащтың жұмбағы" әңгімесінде "Джинджер Роджерс" кейіпкері актриса емес, құпияны шешуге қатысатын телефон операторы болып келеді. "Үш тергеуші" балалар қылмысы сериясының бастапқы басылымы "Альфред Хичкок және үш тергеуші" деп аталды, Хичкок осы есімді батырлардың кеңесшісі болды. Жан Лорраның "Споканалия 3" (1968) жинағында жарық көрген "Құпия планетаға сапар" романы телепортатордың бұзылуы салдарынан Star Trek кейіпкерлері оларды ойнаған 20 ғасыр актерлерімен ауысып кеткен жағдайда не болатыны туралы екі бөлімдік туынды болды. Трикордерлік оқулардың редакторы Регина Марвинни 1970-ші жылдардың басында жанкүйерлерді Леонард Нимоймен кездесу туралы "егер" оқиғаларын жазуға шақырды. Дегенмен, RPF-тің алғашқы жарияланған мысалдары 1977 жылдан бастап, Led Zeppelin тобының фан-журналдары жазылған фан-фикшнның бір бөлігін басып шығара бастады. Бұл оқиғалар Zeppelin тобының нақты мүшелерін, әсіресе Джимми Пейдж мен Роберт Плантты қамтыды, сондықтан есімдер "Трис" және "Алекс" сияқты псевдонимдерге ауыстырылды. 1984 жылдан бастап Эллиот Рузвельт детектив романдарының сериясын жазды, онда оның нағыз өмірдегі анасы Элеонора Рузвельт қылмысты шешетін детектив рөлінде болды, ал атаулары: "Қылмыс және бірінші ханым", "Овалдық кабинеттегі қылмыс" және "Линкольн бөлмесіндегі қылмыс". Музыканттар туралы шын өмірдегі адамдар туралы шығармалар кем дегенде 1970 жылдары, әсіресе Led Zeppelin тобы туралы фан-фикшн танымал болған кезде пайда болды. Ол 1980 және 1990 жылдары фан-журналдарда таралып, 1990 жылдары онлайн режимге көшті.

Шын тұлға кескіні

Реалдық адам слэш (RPS), кейбір топтарда нақты өмір слэш (RLS) деп те аталады, қарым-қатынастарды бейнелейді. (Слэш-фикцияға қатысты мәселелер мен анықтамалардың айырмашылықтары туралы толық ақпарат алу үшін қараңыз.) Бұл көбінесе толығымен ойдан шығарылған, кейіпкерлердің нақты өмірдегі сексуалдық бағдарына ешқандай қатысы жоқ, автордың қиялы мен олардың арасындағы эротикалық мәнді зерттеу ниетінен туындайтын туындылар. Слэш, әдетте, шын өмірдегі адамдар туралы әдебиеттің басқа да көп дау тудырмайтын түрлерімен салыстырылатын деңгейде танымал. Мұндай әңгімелердің мазмұны, ең жай ғана романтикалық сезімдерден бастап, терең достыққа және қарапайым ғашықтыққа дейін, содан кейін мұқият жазылған махаббат оқиғаларына және тіпті ашық эротикаға дейін жете алады. Кейбір туындылардың артық кетіп, жала жабуға ұласу мүмкіндігі және кейбір мәшһүр тұлғалардың өздері туралы жазылған мұндай әдебиетті ұнатпауы немесе одан қорқуы салдарынан, фанфик қауымдастықтары RPS-ті сынап, өз сайттарында оның жариялануына тыйым салады. Бұл типтегі RPF нақты адамдардың келісімі мен оларды объективтеу мәселесін де көтеріп отыр.

Реакция

2008 жылы Ұлыбританияда бір адам "Арсыз жарияланымдар туралы" заң бойынша Girls Aloud тобының бірнеше мүшесі туралы әңгіме жазып, оны интернетке жариялағаны үшін қамауға алынды. Әңгімеде әйелдерді ұрлау, зорлау және өлтіру оқиғалары сипатталған. Ол кейіннен сотталып (R v Walker ісі) кінәсіз деп танылды және топ мүшелерін қорқыту немесе үркіту ниетінде болмағанын мәлімдеді.