Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалқан түрі, 13-16 ғасырлар
Type of shield, 13th to 16th centuries
Тарге (ескі франкондық targa 'қалқан' сөзінен, протогермандық targo 'шекара' сөзінен) – Шотландияның таулы аймағындағы адамдар ерте заманада қолданған қалқан. 16 ғасырдың соңынан бастап, 1746 жылғы Куллоден шайқасына дейін, шотландтық таулы аймақтың тұрғындарының шайқастағы негізгі қорғаныс құралы – тарге болған. 1596 жылдың ақпанында Фрейши кланының басшысы Джон Грант 500 адамды жинады, олардың 40-ы садақ, қалқан, қылыш және таргемен "Гайлендтік дәстүр бойынша" қаруланған. Якобиттердің Куллодендегі жеңілісінен кейін, тарге тасымалдауға тыйым салынды, көптеген таргелер жойылды немесе басқа мақсаттарға пайдаланылды. Қалғандары күрделі өрнектермен безенілген, олардың бастапқыда маңызды адамдарға тиесілі болғанын көрсетеді. Таргелер көбінесе темірден немесе темірмен қапталған ағаштан жасалған, ішкі жағында екі құлағы бар, олардың біреуі белдік арқылы реттеледі, екіншісі сол қолға ұстау үшін бекітілген.
Targe (from Old Franconian targa 'shield', Proto Germanic targo 'border') was a shield used by Scottish Highlanders in the early modern period. From the late 16th century, until the Battle of Culloden in 1746, the Scottish Highlander's main means of defence in battle was his targe. In February 1596 the clan leader John Grant of Freuchie was able to muster 500 men including 40 armed "according to the Highland custom" with bows, helmets, swords, and targes. After the disastrous defeat of the Jacobites at Culloden, the carrying of the targe had been banned by the Disarming Act, and many were destroyed, or put to other uses. Those that remain have intricate patterns, and are decorated, indicating that they would have originally belonged to important people. The targe was a concave shield fitted with enarmes on the inside, one adjustable by a buckle, to be attached to the forearm, and the other fixed as a grip for the left hand. These shields were mostly made of iron or iron plated wood.
Этимология
Тарге (ескі франкондық targa 'қалқан', протогермандық targo 'шекара') – кейінгі көне ағылшын тілінде қалқанды білдіретін жалпы сөз еді. Оның кіші түрі, нысана, 18 ғасырда нысанаға алуға арналған затты білдіретін болды. Бұл термин 13-дан 16 ғасырларға дейін, тіпті одан да ертерек мерзімдерде жаяу әскерлері қолданған қалқандардың түрлі-түрлеріне қатысты. 15 ғасырдан бастап бұл терминде садақпен сайысқа арналған арнайы қалқандар да айтылады. Көптеген қалқандар тек көрсету үшін жасалған.
Targe (from Old Franconian targa 'shield', Proto Germanic targo 'border') was a general word for shield in late Old English. Its diminutive, target, came to mean an object to be aimed at in the 18th century. The term refers to various types of shields used by infantry troops from the 13th to 16th centuries, or earlier. From the 15th century, the term could also refer to special shields used for jousting. A fair number were created wholly for show.
Шотландиялық тарджтың құрылымы
Таргелер әдетте диаметрі 18 дюйм мен 21 дюйм (45–55 см) аралығындағы дөңгелек қалқандар болып табылады. Таргенің ішкі жағы екі қабатты, өте жұқа, жалпақ ағаш тақтайлардан жасалған, әр қабаттың ағаш талшықтары біріншісіне тік бұрышпен орналасқан. Олар кішкентай ағаш штифтермен бекітіліп, фанераға айналды. Сыртқы жағы берік сиыр терісімен қапталған, көбінесе кельт стиліндегі өрнектермен әшекейленген. Бұл тері ағашқа көптеген мыс немесе кейде күміс шегелермен бекітілген, ал кейбір жағдайларда бетіне қосымша беріктік және сән үшін мыс пластиналар да орнатылған. Таргелердің ортасында әдетте мыс дөңгелек болған. Таулықтар әдетте бір қолында кең қылыш немесе қысқа қанжар ұстап, екінші қолында таргемен жақын арада шайқасқан. Диркті тарге ұстаған қолмен ұстау да кең таралған, оның жүзі таргенің астынан шығып тұратын. Таргенің артқы жағы көбінесе бұғы терісімен қапталған, ал кейбірларында оның артында сабан сияқты материалдар салынған. Барлық ескі таргелерде әртүрлі тұтқалар мен иыққа таңғышталған баулардың іздері бар, оның ішінде орталық тұтқалар да кездеседі, бірақ таргені иыққа таңғыштайтын белбеу болғанын көрсететін нақты дәлелдер өте аз.
Targes are generally round shields between 18 in and 21 in (45–55 cm) in diameter. The inside of the targe was formed from two very thin layers of flat wooden boards, with the grain of each layer at right angles to the other. They were fixed together with small wooden pegs, forming plywood. The front was covered with a tough cowhide, which was often decorated with embossed Celtic style patterns. This was fixed to the wood with many brass, or in some cases, silver, nails, and occasionally brass plates were also fixed to the face for strength and decoration. Targes generally had center bosses of brass. A Highlander was usually armed with a broadsword or dagger in one hand and targe on his other arm for close combat. It was also common for a dirk to be held in the targe hand, with the blade extending below the targe. The back of the targe was commonly covered in deerskin, and a very few had some packing of straw etc. behind this. Although all the old targes show signs of handles and arm straps, of various designs including centre grips, there is very little evidence to indicate that there was any guige strap for carrying the targe over the shoulder.