Кіріспе

Фламанд суретшісі және сурет салушы (шамамен 1533 – 1570/4 жж.)

Йоахим Бёкелер (шамамен 1533 – 1570/4 жж.) – фламанд суретшісі, базар және ас үй көріністеріне маманданған, олардың ішінде көптеген тағамдар мен шаруашылық құралдары бейнеленген. Оның базар және ас үй көріністері жанрын дамытуы Солтүстік Еуропада, сондай-ақ Италия мен Испаниядағы натюрморт өнерінің қалыптасуына ықпал етті. Ол орталық бөлігінде адамдар бейнеленбеген натюрморттарды да суреттеді. Сонымен қатар, ол Антонис Мор сияқты жергілікті суретшілердің туындыларына штаффаж (яғни, адамдар) немесе киім-кешек қосты.

Өмір

Суретшінің өмірі туралы мәліметтер аз. Бюкелер Антверпенде суретшілер отбасында дүниеге келген. Ол суретші Маттеус Бьюкелердің ұлы және суретші Корнелис де Бьюкелердің немересі болған. Оның інісі, Хуйбрехт Бёкклеер де суретші болды. Кейде Хуйбрехттің туындыларын Иоахимге қателікпен жатқызып жіберген. Ол, әйелдік әпкесі Кателийна Бьюкелерге үйленген голланд суретшісі Питер Артсеннің шеберханасында сурет салуды үйренген болуы мүмкін. Бюкелер өмірінде туындыларына жоғары баға алмағаны айтылады. Оның қайтысынан кейін ғана оның туындыларының құны күрт өсті. Оның қайтыс болған күні нақты белгісіз, бірақ шамамен 1570 және 1574 жылдар аралығында болған. 1560 жылдары, әсіресе онжылдықтың басында Бюкелер таза діни туындылар жасаған, мүмкін, өйткені оның ас үйі мен базар көріністеріне сұраныс аз болды. Бұл діни жұмыстар үшін, ас үй мен базар сахналарынан өзгеше, эскиздер белгілі. 1563 жылы салынған «Сойылған шошқа» (Волраф Рихартц мұражайы) деп аталатын өлі табиғат осы тақырыптағы ең ерте белгілі мысал болып табылады. Құс сатушы мен жас әйелдің үйдің алдындағы үстелде жеміс-жидек, көкөніс, балық және аңдар бар, құс сатушы үлкен тауықты ұстап, жас әйелдің артында тұр. Басқа мәдениеттердегідей, тауық немесе әтеш еркек жыныстық мүшелері мен сексуалдыққа жиі сілтеме жасаса, голланд тіліндегі «vogel» (құс) сөзі сексуалдық қатынас үшін сленг ретінде қолданылған (мысалы, «vogelen» етістігінде). Осы дүниелік құштарлықтарға қарсы дәрі ретінде Бюкелердің базар көріністері, Артсеннің сахналарындағыдай, көбінесе фонға библиялық эпизодтарды қосады. Артқы планда ең көп кездесетін көрініс – Мәсіхтің Мәриям мен Мартаның үйінде болуы. Бұл көрініс Мәсіхтің Бетаниядағы әйел бауырларына барып, Мартаны шаруашылыққа тым көп берілгені үшін айыптауы туралы айтады. Бұл діни көріністердің моральдық мәні көрермендерді тәннің құштарлықтарын тастап, христиандық сенім ұсынатын рухани тағамға бет бұруға шақыру еді. 1563 жылы Бюкелер Антверпендегі кейінгі суретшілерге әсер еткен жаңаша тәсілмен ашық пейзаждық көріністермен тәжірибе жасады. Бюкелер сондай-ақ Антонис Мор және Корнелис ван Далем сияқты басқа суретшілердің жұмыстарындағы фигураларды немесе киімдерді салумен де айналысты. Оның туындыларына Винченцо Кампи мен Джакопо Бассано сияқты Солтүстік Италия суретшілері де әсер етті.