Кіріспе

Голландиялық натюрморт суретшісі (1682–1749)

Ян ван Хьюсум (немесе Ян ван Хуйсум) (15 сәуір 1682 – 8 ақпан 1749) – 17-18 ғасырлардағы Голландияның алтын ғасырында жұмыс істеген суретшілер Ван Хьюсум отбасының ең белгілі мүшесі; «жалпы пікір бойынша Ян ван Хьюсум гүлдерді ең жақсы суреттейтін суретші деп есептеледі». Ол жас кезінен әрлеу өнерінде тәлім алып, «көзге көрінбейтін су тамшыларын және жүретін құмырсқаларды көруге болатын ең әдемі және жоғары сапалы бөлшектерді жасады». Ол «керемет гүл композицияларын» жасады.

Өмір және жұмыс

Ян суретші Юстус ван Хюйсум мен оның бірінші әйелі Маргрие Шоутеннің ұлы, Якоб ван Хюйсум мен Юстус ван Хюйсумның ағасы болды. Янның анасынан кіші інісі Михель ван Хюйсум да гүл суретшісі еді. Оның әкесі Ян ван Хюйсум Ескіргені "есіктерді, экрандарды және вазаларды безендеуде шапшаң болған" делінеді. Ван Хюйсум негізінен Амстердам қаласында өмір сүрді және жұмыс істеді. Ян ван Хюйсум мен оның әйелі Элизабет Такенс (1680–1751) 12 балаға ие болды, бірақ олардың тек үшеуі ғана ата-аналарынан кейін тірі қалды. Ван Хюйсум өзінің жұмыс процесін жасырып, отбасының қалған бөлігінен бөлек жұмыс істеді. Ян ван Хюйсум "жеміс-гүл суретшілерінің арасында ең жоғары деңгейде тұрады". Оның гүлдермен безендірілген натюрморттары, сол дәуірдегі ванитас және/немесе Пронкстильлевен стиліндегі туындылар, "композицияның өте нәзік әсемдігімен ерекшеленеді, бұл оған басқалардың тәуекел еткен тепе-теңдіксіздігі мен композицияның ауыртпалығынан сақтануға мүмкіндік берді". Ол "тірі табиғаттан" сурет салды, яғни, жаңа кесілген гүлдерді уақыт өте келе көркем букеттерге жинады. Кейде, белгілі бір гүлдің қайта гүлденуін күтуге бір жыл немесе одан да көп уақыт кетті, мысалы, 1742 жылғы суреті үшін қалаған сары раушан гүлі. Голланд суретшісі Ян Давид де Хеем ван Хюйсумнан бұрын болды; "егер де Хеемді оның жылы алтын түстерінің үйлесімділігі үшін гүлдер мен жемістердің Тицианы деп атаса, Ян ван Хюйсумның жарқын және күнге толы стилі оны осы өнер саласының Корреджосы деп атауға лайық етеді". Ян ван Хюйсумнан шабыттанған немесе оған ұқсас туындылар жасайтын жеміс-гүл суретшілері: Якоб ван Хюйсум (оның інісі), Юстус ван Хюйсум (оның әкесі), Питер Фаэс, Уайбранд Хендрикс, Пол Теодор ван Брюссель, Якоб Линторст, Ян ван Ос, Джордж Якоб Ян ван Ос (бұрынғысының ұлы), Джерард ван Спаендонк, Корнелиус ван Спаендонк (бұрынғысының ағасы), Коэнрает Ропель, Йоханнес де Бош және Джон Флаксман. (Hope & Co. банктік ақшасы), сондай-ақ Фрэнсис Бэринг, 5-ші барон Эшбертон және/немесе Томас Бэринг, 1-ші граф Нортбрук (екісі де Бэрингс Банкінің ақшасы). 2019 жылдың 19 шілдесінде Германияның сыртқы істер министрі Хайко Маас суретті Флоренциядағы итальяндық әріптесі Энцо Моаверо Миланезиге жеке тапсырды, және ол Уффици галереясының қорына қайта оралды.