Кіріспе
Құс түрлері
Солтүстік айқайлаушы (Chauna chavaria) – Anseriformes қазтәрізділер отрядының Anhimidae тұқымдасына жататын, жақын қатердегі құс түрі. Ол Колумбия және Венесуэлада таралған.
Таксономия және жүйелеу
Солтүстік айқайлаушы оңтүстік айқайлаушымен (C. torquata) бірге Chauna туысына жатады. Тағы бір түр, мүйізді айқайлаушы (Anhima cornuta) Anhimidae тұқымдастығына кіреді. Солтүстік айқайлаушының басқа түрлері жоқ.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Солтүстік айқайлаушы Колумбияның солтүстігінде Атрато және Магдалена өзендерінің аңғарларынан шығысқа қарай, Венесуэланың Маракайбо көлі аймағына дейін таралған. Ол батпақтар, шалқарлар, лагуналар, өзен жағалаулары және маусымдық су тасқынына ұшырайтын өзен жазықтары сияқты әртүрлі ылғалды жерлерде мекендейді.
Қозғалыс
Солтүстік айқайлаушы көшпес түр, бірақ көбеймейтін ересектер мен жас құстардың жергілікті жерде шатасып-қозғалуы мүмкін.
Тамақтандыру
Солтүстік айқайшысы су өсімдіктерінің жапырақтарымен, сабақтарымен және тамырларымен қоректенеді. Олар көбінесе қаз сияқты шөп жейді, кейде шашыраңқы топтарда болады.
Өсіру
Солтүстік айқайшысы көбейтін маусымда өзінің территориясын қорғайды. Жұп өсімдік материалдары мен қоқыстан үйінді жасап, оны ұя ретінде пайдаланады. Көбею жылдың кез келген уақытында болуы мүмкін, бірақ көптеген жұмыртқалар қазан және қараша айларында салынады. Әдеттегі жұмыртқа саны үштен беске дейін, бірақ жетіге дейін де болуы мүмкін. Екі ата-ана да жұмыртқаларды күтіп, балапандарға қарайды. Инкубация кезеңі 42-44 күнге созылады; балапандар шайқағаннан кейін сегіз-он аптадан соң ұшып кетеді және шамамен 12 аптадан кейін дербес болады.
Дауыстау
Солтүстік айқайлаушы, оның туыстары сияқты, өте дауысты. Оның ең басты дыбысы – "бір рет, жақсы естілетін, "kleer a ruk, cherio" деп ұлығайтын шақыру".
Мәртебе
IUCN бастапқыда солтүстік айқайлаушыны қауіпті деп бағалаған. 2004 жылдан бері оны қауіпке жақын деп санап келеді, бірақ ол қайтадан қауіпті мәртебеге ие болу шарттарына жақындап қалды. Оның таралған аймағы белгілі бір шектеулі және 1500-7000 ересек жеке тұлғадан тұратын популяциясының азайып бара жақандығына сенімді. Ол Колумбиядағы бірнеше қорғалатын аумақтарда кездеседі, бірақ тіпті олар да қоныс ортасының жойылғаннан зардап шекті. Бұл түрге жұмыртқа жинау, тағамдық аң аулау, оның қоныс ортасының тұрмыстық және өнеркәсіптік ластануы, сондай-ақ қала құрылысы да әсер етеді.