Соғыстан кейінгі Судет жеріндегі этникалық немістерге жасалған зорлық-зомбылықтар
Ústí massacre
Ұлыбританиядағы соғыстан кейінгі зорлық-зомбылық: 1945 ж. 31 шілдеде Ауссиг қаласында этникалық немістерге жасалған шабуыл, құрбандар саны 80-ге дейін жетеді. Тарих, естелік.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Судет аймағында этникалық немістерге қарсы зорлық-зомбылық оқиғалары болды.
Outbreak of violence against ethnic Germans in the Sudetenland soon after World War 2
Усти қасабындағы (немісше: Massaker von Aussig) қырғын – 1945 жылғы 31 шілдеде, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай, Солтүстік Богемиядағы ("Судет аймағы") этникалық немістер көп тұратын Усти над Лабем (Ауссиг ан дер Эльба) қаласында этникалық немістерді өлтіру оқиғасы. Оқиға кезінде 43 неміс қаза болды деп хабарланған, бірақ құрбандардың саны 80-ден жүздегенге жететіні болжанып отыр. 1945 жылғы мамыр айында Брнодағы өлім шеруін ұйымдастыруға қатысқан барлау қызметінің офицері және полиция коменданты Бедрих Покорныйға кейде үкімет мұндай әрекеттерге тыйым салғаннан кейін, Потсдам конференциясының (1945 жылғы 17 шілдеден 2 тамызға дейін) соңында осы қырғынды ұйымдастыруда айып тағылған. 2005 жылғы 31 шілдеде Усти қаласының әкімі көпірге "1945 жылғы 31 шілдеде зорлық-зомбылық құрбандарын еске алу" деген жазуы бар ескерткіш тақтайшаны орнатты (суреттер).
The Ústí massacre (, German: Massaker von Aussig) was a lynching of ethnic Germans in Ústí nad Labem (Aussig an der Elbe), a largely ethnic German city in northern Bohemia ("Sudetenland"), shortly after the end of World War II, on 31 July 1945. During the incident, 43 Germans were said to be killed but the estimated possible numbers ranged from 80 to hundreds of victims. Intelligence officer and police commandant Bedřich Pokorný, who previously took part in the organisation of so called Brno death march in May 1945, has been sometimes accused of organizing this massacre towards the end of the Potsdam conference (17 July to 2 August 1945) after the government had halted such acts. On 31 July 2005, the mayor of Ústí unveiled a memorial plaque on the bridge with the text "In the memory of victims of violence on 31 July 1945" (photographs).
Себептері мен қайшылықтары
31 шілдеде сағат 15:30-да қаланың Красне Брезно ауданындағы оқ-дәрі қоймасы жарылды. Қаза болғандардың саны 26-27 адамды құрады (оның 7-сі – чехтар), ондаған адам жарақат алды. Жарылыстан кейін дереу қаланың төрт жерінде соғыстан кейін ақ лента тағып, осылайша анықтауға оңай болған этникалық немістерге қарсы қырғын басталды. Оларды ұрып-соғып, штыкпен жаралады, атып өлтірді немесе өрт шұңқырына тастады. Эльба көпірінде неміс Георг Шёргубер наразылық білдіріп айқай салғандықтан, халық оны өзенге лақтырып жіберді, ал ол судан шығуға тырысқанда әскерлер оқтап өлтірді. Біраз уақыттан кейін, арасында сәбиі мен коляскасы бар әйел де суға лақтырылып, содан кейін оқ жаудырды. Осы қылмысқа Революциялық гвардия (соғыстан кейінгі жартылай әскери ұйым), чех және совет әскерлері, сондай-ақ жақында басқа жерден келген белгісіз чехтар тобы кінәлі болды. Жергілікті чехтар, оның ішінде қала әкімі Йозеф Вондра, құрбандарға көмектесуге тырысты. Соңында, төтенше жағдай мен кешкі сағаттарда сыртқа шығуға тыйым салынды, ал сағат 18:25-ке қарай армия көшелерді тазартты.
On July 31, at 15:30, an ammunition dump in the part of the city called Krásné Březno exploded. The death toll was 26 or 27 people (7 of them Czechs), dozens were injured. Immediately after the explosion, a massacre of ethnic Germans, who had to wear white armbands after the war and so were easy to identify, began in four places in the city. They were beaten and bayonetted, shot or drowned in a fire pond. On the Elbe bridge, a German, Georg Schörghuber, shouted something provocative and was thrown into the river by the crowd, and shot by soldiers when he was trying to swim out. Soon other people, including a woman with a baby and pram, were thrown into the water and later shot at. The perpetrators were the Revolutionary Guards (a post war paramilitary group), Czech and Soviet soldiers, and a group of unknown Czechs who had recently arrived from elsewhere. Local Czechs, including the mayor, Josef Vondra, tried to help the victims. Finally, a state of emergency and a curfew were declared, and by 18:25, streets had been cleared by the army.
Құрбандар саны
Құрбандардың шамамен саны 80–120 адам, олардың 43-і нақты анықталған: 1 тамызда қалада жиналған 24 дене Терезин бұрынғы концлагерінің крематорийінде өртелді; жарылыс кезінде көпір арқылы жұмыстан қайтып келе жатқан «Шихт» фабрикасының 17 кеңсе қызметкерінің тізімі жасалды; тағы екеуі басқа дереккөздерде есімдері аталады. Германияда келесі апталарда Эльба өзенінен бірнеше ондаған дене табылды; бірақ олар басқа жерден келген болуы мүмкін. Судет немістерінің ұйымдары 400-ден 8000-ға дейін жоғарырақ сандарды көрсетеді.
The estimated number of victims is 80–120, with 43 being accounted for specifically: 24 bodies gathered in the city were burned in the crematorium of the former concentration camp in Terezín on 1 August; a list was made of the 17 missing clerks from the Schicht factory, who were returning from work by way of the bridge at the time of the explosion; and two are mentioned in other sources. In Germany, several dozen bodies were recovered from the Elbe river in the following weeks; however, these could have come from elsewhere. The Sudeten Germans organisations give much higher numbers from 400 up to 8,000.
Кейінгі әсерлері
Келесі күні, 1 тамызда, Чехословакия үкіметі генерал Людвик Свобода басқаратын тергеу комиссиясын құрды. Комиссия жарылыстың себебін анықтай алмады, бірақ оны «Бөрілер» (неміс диверсанттары) деп кінәлады. Жарылыс және одан кейінгі қырғын, немістерді Чехословакиядан қууды жақтағандар үшін сылтау ретінде пайдаланылды. Чехословакиядағы коммунистік режим кезінде (1948–1989) оқиғаның мән-жайлары жасырылды, нәтижесінде көптеген чехтар бұл туралы білмеді.
The next day, 1 August, the government of Czechoslovakia established an investigation commission led by General Ludvík Svoboda. The commission was not able to discover the reason for the explosion but blamed it on the Werewolves (German saboteurs). The explosion and subsequent massacre were used as a pretext by advocates of the expulsion of Germans from Czechoslovakia. During the Communist regime in Czechoslovakia (1948–1989) details of the event were suppressed, to the point of it being almost unknown to most Czechs.
Коммунистік әрекеттерге қатысы бар деп күтілуде
1989 жылғы "Барқыт төңкерісінен" кейін қалалық архивист Владимир Кайзер осы оқиғаны зерттеуді бастады, және соңғы кезде ол Ян Хавелмен, тағы бір Усти қаласының тұрғынымен және неміс тарихшысы Отфрид Пустейовскиймен бірге «Stalo se v Ústí nad Labem 31. července 1945» (Ústí nad Labem 2005,; неміс тіліндегі аудармасы «Ein Nachkriegs Verbrechen: Aussig 31. Juli 1945») еңбегін жариялады. Тек жанама дәлелдер ғана сақталғанмен, олар жарылыс пен қырғынды Чехословакияның құпия қызметіндегі коммунистер ұйымдастырғанын, атап айтқанда, Ішкі істер министрлігінің «Қорғаныс барлауы» (Obranné zpravodajství) бөлімінің басшысы Бедрих Покорный, бұрын Брнодағы өлім шеруін ұйымдастырған адам, Германияны Чехословакиядан шығаруды қолдау мақсатында, Потсдам конференциясына немістер мен чехтердің бірге өмір сүруі мүмкін емес екенін дәлелдеу үшін дайындағанын тұжырымдады. (Кайзердің 2000 жылғы гипотезасы, яғни батыс державаларының қоқысқа сақталған жаңа Daimler Benz DB 605 ұшақ қозғалтқыштарын жоюға мүдделілігі туралы болжамы, негірсіз және қолдаусыз деп танылды.)
After the 1989 Velvet Revolution, city archivist Vladimír Kaiser started to investigate the event, most recently publishing the results together with Jan Havel, another Ústí citizen, and German historian Otfrid Pustejovsky as Stalo se v Ústí nad Labem 31. července 1945 (Ústí nad Labem 2005, ; German translation Ein Nachkriegs Verbrechen: Aussig 31. Juli 1945; ). While only indirect evidence survived, they conclude that the explosion and massacre were prepared by Communists within the Czechoslovak secret services, specifically Bedřich Pokorný, leader of Ministry of Interior's Defensive Intelligence (Obranné zpravodajství) department who earlier organised the Brno death march, in order to support the transfer of Germans from Czechoslovakia by presenting to the Potsdam Conference an argument that further cohabitation of Germans with Czechs was impossible. (Kaiser's 2000 hypothesis that the motive was the Western powers' interest in destroying the new Daimler Benz DB 605 airplane engines also stored in the dump was found far fetched and untenable.)