Қантaссавр динозавры: Австралияда 125 млн жыл бұрын өмір сүрген, өсімдік жеген, екі аяқты құрлықтағы динозавр. Құрлысы, өлшемі және қазба жөнінде ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Qantassaurus (, /k/w/ɑː/n/t/ə/'s/ɔː/r/ə/s/ KWAHNtəSORəs) – Австралияда шамамен 125-112 миллион жыл бұрын, континент әлі де Антарктика шеңберінің оңтүстігінде жатқан кезде өмір сүрген, екі аяқты, өсімдік жейтін элазмариан орнитисхиан динозаврлар туысы. Оны Патриция Викерс Рич және оның күйеуі Том Рич 1999 жылы Инверлох маңынан табылғаннан кейін сипаттап, австралиялық Qantas әуе компаниясының құрметіне атады.
Qantassaurus (,/k//w//ɑː//n//t//ə/'/s//ɔː//r//ə//s/ KWAHNtəSORəs) is a genus of basal two legged, plant eating elasmarian ornithischian dinosaur that lived in Australia about 125 112 million years ago, when the continent was still partly south of the Antarctic Circle. It was described by Patricia Vickers Rich and her husband Tom Rich in 1999 after a find near Inverloch, and named after Qantas, the Australian airline.
Сипаттама
Квантассаврдың ұзындығы шамамен 1,8 метр (6 фут), ал биіктігі 1 метр (3 фут) болған. Егер ол туыстарына ұқсаса, оның жамбас сүйектері қысқа, тібін сүйектері ұзын болған, және ол шапшаң жүгіретін. Аяқтарында тартылыс үшін тырнақтары болған, ал ұзын құйрығы, әрине, бұрылуға көмектескен, сүйектелген байланысу тіндерімен нығайтылған. "Полярлық Виктория" эуорнитоподтарының бір ерекшелігі – жамбас сүйегінің (немесе фемурдың) жоғарғы бетіндегі ерекше өсінділер немесе трохантерлер, онда бұлшық ет бекітілген. Квантассавр тек қана жақ фрагменттерінен белгілі. Бұл фрагменттер туыс түрлерге қарағанда қысқартылған, сондықтан оның беті қысқа және жалпақ болған. Әрбір төменгі жақ сүйегінде он тісі болған. Оның, әдетте, мүсіншесі болған, және жағында жапырақ пішіндес тістері болған, олар тозығы жеткенде түсіп, жақтан өсіп шыққан жаңа тістермен алмастырылған. Тістердің сыртқы жағында сегіз ерекше тік қабырғасы, ал ортасында бір үлкен негізгі қабырғасы болған. Квантассавр 127,2 – 125 миллион жыл бұрын Австралияда, ертедегі Бор дәуірінің соңғы баремиан кезеңінде өмір сүрген. Ол кезде Австралия Гондвана суперконтинентінің бір бөлігі болды, және Антарктика шеңберінің ішіне кірді, бірақ жылы Бор дәуіріндегі полярлық жағдайлардың маңызы бүгінгі аймақтағы жағдайлардан едәуір өзгеше болған. Аймақтың орташа температурасы күмәнді, бағалаулар 6 °C-тан 5 °C-қа дейін (21 °F-тан 37 °F-қа дейін) ауыспайды. Ауа райы полярлық түндерде ең суық болған, ол үш айға дейін созылған. Қазба материалдарының бір түсіндірмесі – кішкентай орнитоподтар салқын жағдайларға бейімделген. Болжамды туыс таксондардың сүйек өсуі олардың жыл бойы белсенді болғанын көрсетеді, сондықтан олар қыста ұйқыға түспеген. Бұл сүйектердің құрылымы дене жылуын сақтауға көмектесетін жылы қандылықты көрсетеді. Квантассавр, әрине, өсімдіктермен қоректенген, папоротниктер мен басқа да өсімдіктерді қолымен ұстап, қазіргі заманғы газель сияқты жыртқыштардан қашқан.
Qantassaurus was probably about 1.8 meters (6 feet) long, and about one meter (3 feet) high. If it resembled its relatives, it had short thighs and long shins, and probably was a fast runner. Its feet had claws for traction, and a long tail probably helped with turning, stiffened by ossified tendons. One characteristic of the "Polar Victorian" euornithopods are distinctive spurs, or trochanters, on the upper surface of the thigh bone (or femur), where muscle was attached. Qantassaurus is only known from jaw fragments. These are foreshortened compared to related species so its face was probably short and stocky. It had ten teeth in each lower jaw. It probably had a beak, and possessed leaf shaped teeth back in its cheek, which were shed as they wore down, and replaced by new teeth growing up from the jaw. The teeth had eight distinctive vertical ridges on the outer side with a single larger primary ridge in the centre. Qantassaurus lived 127.2 125 million years ago in Australia, during the late Barremian age of the early Cretaceous period. At the time, Australia was part of the supercontinent of Gondwana, and partly within the Antarctic Circle, although the significance of polar conditions during the warm Cretaceous were greatly different from conditions in this region today. The average temperature of the region is contentious, with estimates ranging from 6 to well over 5 °C (21 to 37 °F). Conditions were likely to be at their coldest during the polar nights, which lasted up to three months. One interpretation of the fossil material is that small ornithopods had adaptations to survive cooler conditions. Bone growth of presumed related taxa shows they were active all year round, so they did not hibernate through the winter. The structure of these bones also suggests warm bloodedness, which would help maintain its body heat. Qantassaurus was probably a browser, who grabbed ferns and other vegetation with its hands, and ran away from predators like a modern gazelle.
Жіктеу
Qantassaurus – 1999 жылы Hypsilophodontidae тұқымдасына жатқызылған базальды игуанодонт орнитопод. Осыған байланысты, ол оңтүстік-шығыс Австралиядан табылған төрт орнитоцик түрінің бірі болып табылады, олардың қатарында Leaellynasaura amicagraphica, Atlascopcosaurus loadsi және Fulgurotherium australe де бар. Бұл төрт таксон көбінесе оқшауланған сүйектер мен тістер арқылы белгілі; алайда F. australe-дің сан сүйектері өте әртүрлі және үш түрге жататын болуы мүмкін.
Qantassaurus is a basal iguanodont ornithopod that was originally assigned to the Hypsilophodontidae in 1999. In this regard, it is one of four ornithischian species once considered hypsilophodontids from southeast Australia, along with Leaellynasaura amicagraphica, Atlascopcosaurus loadsi, and Fulgurotherium australe. The four taxa are mostly known from isolated bones and teeth; however the thigh bones of F. australe are very diverse and may belong to three genera.