Кіріспе

Үндістандық бенгал тілінде жазатын әдебиетші және әлеуметтік-саяси белсенді

Махасвета Деви (14 қаңтар 1926 – 28 шілде 2016) – бенгал тілінде шығармалар жазған үндістандық жазушы және белсенді. Оның ең танымал әдеби туындылары: «Хажар Чурашир Маа», «Рудали» және «Араньер Адхикар». Ол Үндістанның Батыс Бенгалия, Бихар, Мадхья-Прадеш және Чхаттисгарх штаттарындағы тайпалық халықтардың (Лода және Шабар) құқықтары мен мүмкіндіктерін арттыру үшін күш салған солшыл идеологиялық адам. Ол Сахитя Академия сыйлығы (бенгал тілінде), Джнянпит сыйлығы және Рамон Магсайсай сыйлығы сияқты түрлі әдеби наградалармен, сондай-ақ Үндістанның «Падма Шри» және «Падма Вибушан» азаматтық наградаларымен құрметтелді.

Ерте өмір және білім

Махасвета Деви 1926 жылғы 14 қаңтарда Британдық Үндістанның Дакка қаласында (қазіргі Дакка, Бангладеш) брахман отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Маниш Гатак – Каллол қозғалысының ақыны және жазушысы, Джубанашва Гатак деген псевдониммен жазған. Девидің анасы Дхаритри Деви де жазушы және әлеуметтік қызметкер болған, негізінен бенгал тілінде жазса да, оның туындылары жиі басқа тілдерге аударылған. Оның алғашқы романы, «Жанси Рани», 1956 жылы жарық көрген. Постколониалдық ғалым Гайатри Чакраворти Спивак Девидің әңгімелерін ағылшын тіліне аударып, үш кітап жариялаған: «Қиял карталары» (1995, Routledge), «Қарт әйел» (1997, Seagull), «Кеуде оқиғалары» (1997, Seagull).

Әлеуметтік қызмет

Махасвета Деви Үндістандағы тайпалықтардың басынан өткен кемсітушілікке қарсы бірнеше рет дауыс көтерді. 2012 жылы ол Нандита Дас, Амир Башир және Ануша Ризви сияқты 215-тен астам адаммен бірге президент Пранаб Мукерджиге жіберілген петицияға қол қойды, ол 2008 жылғы Мумбаи шабуылдарынан кейін Әжмал Касаб сотталғаннан кейін өлім жазасына қарсы болды және өмір бойына бас бостандығынан айыруды ұсынды.

Жеке өмір

1947 жылғы 27 ақпанда ол белгілі драматург Бижон Бхаттачарьяға үйленді, ол Үнді халық театр қауымдастығы қозғалысының негіс қалаушыларының бірі болған. Ол поштада жұмыс істеді, бірақ коммунистік идеялары үшін жұмыстан босатылды. Содан кейін ол түрлі жұмыстар істеді, мысалы, сабын сату және сауатсыз адамдар үшін ағылшын тілінде хаттар жазу. 1962 жылы Бхаттачарьядан ажырасқаннан кейін, ол автор Асит Гуптаға тұрмысқа шықты. 1976 жылы Гуптамен арақатынасы аяқталды.

Танымал мәдениетте

2022 жылы белгілі режиссер Ариндам Силдің режиссерлігімен, оның өмірі мен еңбектеріне арналған «Махананда» атты бенгал фильмі шықты. Фильмдегі бас рөлді Гарги Ройчоудури сомдады.