Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын жазушысы (1892–1969)
English writer (1892–1969)
Фрэнсис Осберт Сачеверелл Ситвелл, 5-ші баронет (6 желтоқсан 1892 – 4 мамыр 1969) – ағылшын жазушысы. Оның үлкен әпкесі Эдит Ситвелл, ал кіші інісі Сачеверелл Ситвелл болды. Олар сияқты, ол да өнері мен әдебиетке өмірін арнады.
Sir Francis Osbert Sacheverell Sitwell, 5th Baronet CH CBE (6 December 1892 – 4 May 1969) was an English writer. His elder sister was Edith Sitwell and his younger brother was Sacheverell Sitwell. Like them, he devoted his life to art and literature.
Ерте өмір
Ситвелл 1892 жылғы 6 желтоқсанда Лондонның Сент-Джеймс ауданындағы Арлингтон көшесіндегі 3-үйde дүниеге келді. Оның ата-анасы – сэр Джордж Рересби Ситвелл, төртінші баронет, генеалог және антиквар, және леди Ида Эмили Аугуста (туған Денисон). Ол Дербиширдегі Ренишоу-Холл отбасылық орындарында, сондай-ақ Скарбороу аймағындағы отбасылық сарайларда өсті. Ол Людгроув мектебінде, содан кейін 1906 жылдан 1909 жылға дейін Итон колледжінде білім алды. Көп жылдар бойы "Кім кім" анықтамалығында "Білімі: Итоннан демалыс күндері" деген жазба болды. 1911 жылы ол Шервуд рейнджерлері атты әскеріне қосылды, бірақ кавалерия офицері болуға жарамай, Лондон мұнарасындағы Гренадирлер гвардиясына ауыстырылды, онда бос уақытында театрлар мен өнер галереяларын тамашалай алатын.
Sitwell was born on 6 December 1892 at 3 Arlington Street, St James's, London. His parents were Sir George Reresby Sitwell, fourth baronet, genealogist and antiquarian, and Lady Ida Emily Augusta (née Denison). He grew up in the family seat at Renishaw Hall, Derbyshire, and at family mansions in the region of Scarborough, and went to Ludgrove School, then Eton College from 1906 to 1909. For many years his entry in Who's Who contained the phrase "Educ[ated]: during the holidays from Eton." In 1911 he joined the Sherwood Rangers Yeomanry but, not cut out to be a cavalry officer, transferred to the Grenadier Guards at the Tower of London from where, in his off duty time, he could frequent theatres and art galleries.
Әскер
1914 жылдың соңында Ситвеллдің мәдениетті өмірі Бельгиядағы Ипр қаласының жанындағы Франциядағы окоптарға алмастырылды. Дәл сол жерде ол өзінің алғашқы өлеңдерін жазды, оларды "Бұрын сезінбеген сезімдердің үйлесімі мен бір инстинкт мені қағазға отыруға итермеледі" деп сипаттады. "Бабыл" 1916 жылдың 11 мамырында "Таймс" газетінде жарияланды. Сол жылы ол бауырларымен бірге әдеби ынтымақтастықтар мен антологиялар жасауды бастады, ал осы үш адамды көбінесе жай ғана Ситвеллдер деп атады.
Late in 1914 Sitwell's civilised life was exchanged for the trenches of France near Ypres in Belgium. It was here that he wrote his first poetry, describing it as "Some instinct, and a combination of feelings not hitherto experienced united to drive me to paper". "Babel" was published in The Times on 11 May 1916. In the same year, he began literary collaborations and anthologies with his brother and sister, the trio being usually referred to simply as the Sitwells.
Саяси және басқа да қызмет
Ол 1917 жылғы 19 шілдеде Лондонның Сент-Джеймс сарайының Корольдік капелласында өткен Бэттенбергтің принці Генри мен Ұлыбританияның принцессасы Беатристің ұлы, Карисбруктың 1-ші маркизі Александрдың үйлену тойында куәгер болды. 1918 жылы Ситвелл капитан шенімен армиядан шығып, 1918 жылғы жалпы сайлауда Скарборо және Уитби округінен Либералдық партияның үміткері ретінде екінші орынды иеленді. Кейін ол саяси оңшыл қанатқа қарай бет бұрды, бірақ оның шығармаларында саясат туралы тікелей айтылған мәселелер сирек кездеседі. "Кім кімде" ол өз саяси көзқарастары туралы былай деді: "Қайда болса да міндетті бостандықты, бостан сөйлеуді қорғау үшін қоғамдық пікірді шектеуді және жаңалықтарсыз нағыз демократияның болуы мүмкін емес ми ресурстарын бөлуді жақтаймын". Ол сонымен қатар паранормальдық құбылыстарға қызығушылық танытып, сол кезде қайта құрылған және паранормальдық оқиғалар мен тақырыптарды талқылауға арналған Ghost Club-қа қосылды.
He acted as best man at the wedding of Alexander, 1st Marquess of Carisbrooke, son of Prince Henry of Battenberg and Princess Beatrice of the United Kingdom, on 19 July 1917 at the Chapel Royal, St. James's Palace, London. In 1918 Sitwell left the Army with the rank of Captain, and contested the 1918 general election as the Liberal Party candidate for Scarborough and Whitby, finishing second. Later he moved towards the political right, though politics were very seldom explicit in his writings. In Who's Who he ultimately declared of his political views: "Advocates compulsory Freedom everywhere, the suppression of Public Opinion in the interest of Free Speech, and the rationing of brains without which innovation there can be no true democracy." He also had an interest in the paranormal and joined the Ghost Club, which at the time was being relaunched as a dinner society dedicated to discussing paranormal occurrences and topics.
Жазушылық мансап
Ситвелл өзін поэзияға, өнер сынға және даулы журналистикаға арнады. Ол ағасымен бірге Матисс, Утрилло, Пикассо және Модильянидің туындыларынан құралған, қырқыс пікір тудырған көрмеге демеушілік етті. Композитор Уильям Уолтон да оның жомарттығының арқасында көп пайда көрді (бірақ кейін екеуі аразына су сиып қалды) және Уолтонның «Белшазардың тойы» кантатасы Ситвеллдің либреттосы бойынша жазылды. Ол үш өлең жинағын жариялады: «Аргонавт және Джаггернаут» (1919); «Миссис Кинфуттың үйінде» (1921); және «Жалыннан тыс» (1923). 1920 жылдардың ортасында ол Дэвид Стюарт Хорнермен (1900-1983) танысты, ол оның өмірінің көп бөлігіндегі серігі және жақыны болды.
Sitwell devoted himself to poetry, art criticism and controversial journalism. Together with his brother, he sponsored a controversial exhibition of works by Matisse, Utrillo, Picasso and Modigliani. The composer William Walton also greatly benefited from his largesse (though the two men afterwards fell out) and Walton's cantata Belshazzar's Feast was written to Sitwell's libretto. He published three books of poems: Argonaut and Juggernaut (1919); At the House of Mrs Kinfoot (1921); and Out Of The Flame (1923). In the mid 1920s he met David Stuart Horner (1900 1983) who was his lover and companion for most of his life.
Шығармалары
Ситвеллдің алғашқы көркем шығармасы – «Үштік фуга» 1924 жылы жарық көрді, ал Италия мен Германияға жасаған сапарлары «Саяхат, өнер және өмір туралы әңгімелер» (1925) атты еңбекті дүниеге әкелді. Оның тұңғыш романы «Бомбардировкаға дейін» (1926), маусымдық емес қонақүй ортасында өрбиді, жақсы пікірлерге ие болды. «Bystander» журналына жазған Ральф Страус оны «денегейсіз сатиралық туынды» деп атады, ал Беверли Николс «оның сұлулығы мен өткірлігінің байлығын» жоғары бағалады. Оның келесі романы «Өзін жоғалтқан адам» (1929) мүлдем басқаша болды және сыншылар тарапынан бұрынғыдай мақтау алмады. Дегенмен, Осберт Ситвелл үшін бұл оның дебютінде тәжірибеден өткен әдістерін одан әрі жетілдіруге жасаған әрекет болды, ол бұл туралы алғы сөзіндегі бір күрделі сөйлемде былай түсіндірді: «Қозғалыстың өзі жеткіліксіз екеніне, ешқандай нақты іс-қимыл немесе іс-қимылдар тізбегі оқырманның зерделі назарына ие болуға лайық емес екеніне, жан мен рухтың оқиғаларының дене оқиғаларынан гөрі қызықтырақ, себебі олар құпиялырақ, бірақ, екінші жағынан, мәннің ақыл, ақылсыздық және бұрынғы тарихтың араласуында, әрбір іс-қимыл, оқиға және ойдың негізінде жатпайтынына, керісінше, олардың арасындағы, қол жеткізу өте қиын тепе-теңдікте табылатынына көз жеткізіп, ол ақылмен ойластырылған іс-қимыл романы деп сипаттауға болатын кітап жазуға тырысты». Алғашқы басылымынан үш ширек ғасырдан астам уақыт өткен соң қайта өңделген «Өзін жоғалтқан адам» өзіне тән детективтік роман ретінде жаңа танымалдылыққа ие болды. Ситвелл өзінің тәжірибесіне сенімді болғандықтан, «Синайдағы керемет» (1934) және «Сол күндер» (1937) сияқты бірнеше роман жазды, бірақ олардың ешқайсысы да оның алғашқы романына қарағандай жарқын пікір алмады. «Есік аш» (1940) атты әңгімелер жинағы, «Өзіне лайық орын» (1940) атты бесінші романы, «Таңдалған өлеңдері» (1943) және «Жоғары ән айт, төмен ән айт» (1944) атты эсселер кітабы оқырмандар тарапынан жақсы қабылданды. Оның «Төрт құрлық» (1951) кітабы – саяхат, естеліктер және ой-толғамдар жинағы.
Sitwell's first work of fiction, Triple Fugue, was published in 1924, and visits to Italy and Germany produced Discursions on Travel, Art and Life (1925). His first novel, Before the Bombardment (1926), set in an out of season hotel, was well reviewed – Ralph Straus writing for Bystander magazine called it 'a nearly flawless piece of satirical writing', and Beverley Nichols praised 'the richness of its beauty and wit'. His subsequent novel The Man Who Lost Himself (1929) was an altogether different affair and did not receive the same critical acclaim. However, for Osbert Sitwell it was an attempt to take further the techniques that he had experimented with in his début, and he ventured to explain this in one challenging sentence in his Preface when he said: "Convinced that movement is not in itself enough, that no particular action or sequence of actions is in itself of sufficient concern to dare lay claim to the intelligent attention of the reader, that adventures of the mind and soul are more interesting, because more mysterious, than those of the body, and yet that, on the other hand, the essence does not reside to any much greater degree in the tangle of reason, unreason, and previous history, in which each action, event and thought is founded, but is to be discovered, rather, in that balance, so difficult to achieve, which lies between them, he has attempted to write a book which might best be described as a Novel of Reasoned Action". Re edited over three quarters of a century after its initial publication, The Man Who Lost Himself has found new popularity as an idiosyncratic mystery novel. Sitwell, sure in himself of the techniques he was exercising, went on to write several further novels, including Miracle on Sinai (1934) and Those Were the Days (1937) neither of which received the same glowing reviews as his first. A collection of short stories Open the Door (1940), his fifth novel A Place of One's Own (1940), his Selected Poems (1943) and a book of essays Sing High, Sing Low (1944) were reasonably well received. His "The Four Continents" (1951) is a book of travel, reminiscence and observation.
Тышқан аптасы
Ситвелл Йорк герцогы мен герцогинясының, болашақ король Георг VI мен королева Елизаветаның жақын досы болды. 1936 жылдың желтоқсанында король Эдуард VIII-дің тақтан бас тартуы жайлы хабарланған кезде, ол «Шұбар апта» атты өлең жазып, негізінен бұрынғы корольге және Уоллис Симпсонға, сондай-ақ Эдуард Симпсонмен одақтасқаннан кейін оны тастап кеткен достарына шабуыл жасады. Өлеңнің құрамында жала жатқандықтан, ол жарияланбады, бірақ Ситвелл оны жеке таратуды қамтамасыз етті. 1937 жылдың ақпан айында «Кавалкада» журналында оның нұсқасы пайда болды, Ситвелл оны «жандылықты зыяндылықпен шатастырған» деп сипаттады. «Кавалкада» нұсқасы «жағымсыз» деп танылған бөлігін және «шұбарлардың» бірнешеуінің тікелей аталған тармағын жойды, себебі оны жариялау жала жатуға әкелер еді. Ситвелл «Кавалкаданы» авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа берді. Ол «Кавалкадада» одан әрі жариялауға тыйым салатын уақытша шешім шығарды, бұл өлеңнің құпия түрде таралуын қамтамасыз етті. Іс сотқа түскенде, «Кавалкада» Ситвеллден жоғалған тармақты ұсынбауын талап етті. Ситвелл өзін қылмыстық жала жатуға мәжбүрлеуге болмайтынына қарсылық көрсетті. Іс апелляциялық сотқа жетті, онда Ситвелл жеңіп, залап ақысын және сот шығындарын өндіріп алды. Ситвелл өлеңнің жала жату мәселесіне байланысты, оның өмірінде жарияланбайтынын білді; ол «әлі тірі адамдарға ауыр тигізбеу» үшін оны одан да кешік жариялау керек деп шешті. Өлең алғаш рет 1986 жылы, Виндзор герцогинясы (Уоллис атанған) қайтыс болған жылы Майкл Джозефтің «Шұбар апта: Тақтан бас тарту туралы эссе» атты кітабында жарық көрді. Ситвелл өзінің эссесінде өлеңнің жазылу тарихын егжей-тегжейлі түсіндірді, себебі ол жарияланудың ұзақ кешігуі көптеген оқырмандардың кейіпкерлермен таныс болмауына әкелетінін мойындады. Кітапта Джон Пирсонның кітабының жарық көруіне қатысты кейбір ақпараттарды қамтитын алғы сөз де бар.
Sitwell was a close friend of the Duke and Duchess of York, future King George VI and Queen Elizabeth. In December 1936, when the abdication of King Edward VIII was announced, he wrote a poem, Rat Week, attacking principally the former king and Wallis Simpson but also those friends of Edward who deserted him when his alliance with Simpson became common knowledge in England. Because of its libellous content it was not published but Sitwell ensured that it was circulated privately. In February 1937, a version appeared in Cavalcade, which Sitwell described as a "paper, which confounded liveliness with mischief". The Cavalcade version omitted the "offensive" Cavalcade also missed out a verse in which a number of the "rats" were named explicitly, as to publish this would have been libellous. Sitwell sued Cavalcade for breach of copyright. He obtained an interim injunction preventing further publication in Cavalcade, which ensured further surreptitious circulation of the poem. When the full case came to court, Cavalcade tried to get Sitwell to produce the missing verse. Sitwell resisted on the grounds that he could not be forced to make a criminally libellous statement. The case ended up in the Appeal Court, where Sitwell won and obtained damages and costs. Sitwell knew that, because of the libel issue, the poem could not be published in his lifetime; he decided that publication should wait even longer than that to avoid "pain to those still living". The poem was first published posthumously in 1986, the year the Duchess of Windsor (as Wallis had become) died, by Michael Joseph in a book entitled Rat Week: An Essay on the Abdication. Sitwell, in his essay, explained the background to the poem in some detail because he recognised that the long delay in publication would result in many readers being unfamiliar with the characters. The book also contains a foreword by John Pearson, explaining some of the background to the publication of the book.
Өмірбаян
1943 жылы ол төрт томдық өмірбаян жазды: «Сол қол, оң қол!» (1943), «Қызыл ағаш» (1946), «Ұлы таң» (1947) және «Келесі бөлмедегі күлкі» (1949). Бірінші томға «Саргент тобы» деген тарау кіреді, онда Джон Сингер Сардженттің Ситвеллдер (Ситвелл отбасы) тобының портреті және Сардженттің Эдиттің және оның әкесінің мұрындарына енгізген түзетулері күлкілі түрде баяндалған. Джордж Оруэлл «Адельфи» журналында жазған мақаласында: «Олар қамтыған ауқымы тар болғанымен, бұл біздің заманымыздың ең жақсы автобиографияларының бірі болуы керек» деді. Ситвеллдің автобиографиясынан кейін ол таныған түрлі адамдар туралы эсселер жинағы, «Асыл мән-жайлар: Тұлғалар кітабы» (1950) және постскриптум, «Әкем маған үйреткен әңгімелер» (1962) жарық көрді. Кейде қышқыл мінезді күнделік жазушы Джеймс Агат 1932 жылғы 3 маусымда «Эго» журналының 1-томында ішімдік ішкеннен кейін Ситвелл туралы былай деп жазды: «Онда өзін-өзі қанағаттандыратын және Бурбондарға қатысты бір нәрсе бар, ол жағымсыз, бірақ сонымен қатар тәжді бас санасының бір бөлігі де бар, ол адамды қарусыздандырады». «Кім кімде» ол өзінің мансабын былай деп қорытындылады: «Соңғы 30 жыл бойы ол ағасы және апасымен бірге філістірлерге қарсы шайқастар мен тікелей қақтығыстар жүргізіп келеді. Олардың саны көп болғанымен, кейде өзіне зиян келтірмей, олардың қатарын бұзуға қол жеткізеді».
In 1943 he started an autobiography that ran to four volumes: Left Hand, Right Hand! (1943), The Scarlet Tree (1946), Great Morning (1947) and Laughter in the Next Room (1949). The first volume includes a chapter on "The Sargent Group" a humorous account of John Singer Sargent's group portrait of the Sitwells (Sitwell family), and the adjustments that Sargent made to Edith's and her father's noses. Writing in The Adelphi, George Orwell declared that, "although the range they cover is narrow, [they] must be among the best autobiographies of our time." Sitwell's autobiography was followed by a collection of essays about various people he had known, Noble Essences: A Book of Characters (1950), and a postscript, Tales my Father Taught Me (1962). The sometimes acidic diarist James Agate commented on Sitwell after a drinking session on 3 June 1932, in Ego, volume 1, "There is something self satisfied and having to do with the Bourbons about him which is annoying, though there is also something of the crowned head consciousness which is disarming." In Who's Who, he summed up his career: "For the past 30 years has conducted, in conjunction with his brother and sister, a series of skirmishes and hand to hand battles against the Philistine. Though outnumbered, has occasionally succeeded in denting the line, though not without damage to himself."
Өлім
Ситвелл 1950-ші жылдардан бастап Паркинсон ауруынан зардап шекті; 1960-шы жылдардың ортасына қарай оның жағдайы соншалықты нашарлап, ол жазудан тоқтауға мәжбүр болды. Ол 1969 жылдың 4 мамырында Италияда, Флоренцияның жанындағы Монтегуфонидегі қамал ішінде қайтыс болды. Бұл қамалды оның әкесі 1909 жылы қираған күйінде сатып алып, жеке резиденция ретінде қайта жаңартып, қалпына келтірген. Қасiр оның немере інісі Рересбиге, ал ақшасы оның ағасы Сачевереллге қалдырылды. Ситвеллдің денесі кремацияланып, күлі Флоренциядағы Cimitero Evangelico degli Allori зиратына, оның алғашқы романы «Бомбалауға дейін» романының бір данасымен бірге жерленді.
Sitwell suffered from Parkinson's disease from the 1950s; by the mid 1960s his condition had become so severe that he had to abandon writing. He died on 4 May 1969 in Italy, at Montegufoni, a castle near Florence which his father had bought derelict in 1909 and restored as his personal residence. The castle was left to his nephew, Reresby; his money was left to his brother Sacheverell. Sitwell was cremated and his ashes buried in the Cimitero Evangelico degli Allori in Florence, together with a copy of his first novel, Before the Bombardment.