Ратнаготравибхага – Махаяна буддизмінің Будда табиғаты (таткагаргабха) туралы маңызды трактаты. Санскритте жазылған, тибетше және қытайшаға аударылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ратнаготравибхага (санскрит, қысқартылған RGV, мағынасы: Жүгерлі ұрпақтың талдауы, Жүгерлі қасиеттің зерттелуі) және оның вьякхья түсіндірмесі (RGVV қысқартылған, RGV өлеңдеріне және кіріктірілген түсіндірмеге сілтеме жасау үшін) – бұл будда табиғаты туралы (ә.қ.а. татхагатагарбха) ықпалды Махаяна буддалық трактат. Бұл мәтін Махаяноттаратрантрашастра (Махаянаның жоғары ілімі) деп те белгілі. RGVV бастапқыда санскрит тілінде жазылған, шамамен үшінші ғасырдың ортасы мен 433 жылға дейін аралықта болған кезде. Мәтін және оның түсіндірмелері тибет және қытай тілдерінде де сақталған. Мәтіннің авторлығы нақты емес. Қытай деректерінде бұл кітапты Суолумоди 娑囉末底 (немесе Джиани 賢慧, санскрит реконструкциясы: *Сарамати) деген үнділік жазғандығы айтылады, ал тибет дәстүрі (кейінгі үнділік деректерімен бірге) бұл кітапты бодхисаттва Майтрея үйреткен және Асанга арқылы жеткізгендігін мәлімдейді. Қазіргі зерттеулер қытайлық авторлығын қолдайды.
The Ratnagotravibhāga (Sanskrit, abbreviated as RGV, meaning: Analysis of the Jeweled Lineage, Investigating the Jewel Disposition) and its vyākhyā commentary (abbreviated RGVV to refer to the RGV verses along with the embedded commentary), is an influential Mahāyāna Buddhist treatise on buddha nature (a. k. a. tathāgatagarbha). The text is also known as the Mahāyānottaratantraśāstra (The Ultimate Teaching of the Mahāyāna). The RGVV was originally composed in Sanskrit, likely between the middle of the third century and no later than 433 CE. The text and its commentary are also preserved in Tibetan and Chinese translations. The authorship is of the text is uncertain. Chinese sources state it was written by a certain Indian named Suoluomodi 娑囉末底 (or Jianyi 賢慧, Sanskrit reconstruction: *Sāramati) while Tibetan tradition (as well as later Indian sources) state that it was taught by the bodhisattva Maitreya and transmitted via Asanga. Modern scholarship favors the Chinese attribution.
Ратнаготравибхага
Санскрит тіліндегі "готра" – отбасы немесе әулетті білдіретін метафоралық термин, ал "ратна" – қазына, асыл тас немесе құнды зат. Йогакара буддизмінде "готра" – барлық сезімтал тіршілік иелеріндегі рухани жетістікке жетуге қабілеттілік, туа біткен бейімділіктерді білдіреді. Осы бейімділіктер оларды үш жолға сәйкес келетін бес "әулетке" бөледі, сондай-ақ анықталмаған және ышқантикалар (ақылсыз ләззатқорлар) тобына жатқызады. "Ратнаготравибхага" барлық тіршілік иелерінің Будда болуына мүмкіндік беретін әулеттік байланыс пен ішкі бейімділікке (готра) баса назар аударады, сондықтан ол құнды асыл тасқа (ратна) теңеледі. Бұл – барлық тіршілік иелерінде бар өзгермейтін Будда табиғаты.
The Sanskrit gotra is a figurative term for family or lineage, while ratna means jewel or precious stone. In Yogacara Buddhism, gotra has the meaning of certain "dispositions" or "innate potential for spiritual achievement" that sentient beings have and which place them in five "families" corresponding to the three vehicles, undefined and icchantikas (deluded hedonists). The Ratnagotravibhāga focuses on the family lineage and inner disposition (gotra) which allows all beings to become Buddhas, and thus is compared to a precious jewel (ratna). This is the unchanging buddha nature that is present in all beings.
Уттаратрантрашстра
Бұл еңбектің екінші атауы – Уттаратантрашастра (Ақырғы ілім туралы трактат) немесе Махаяноттаратантрашастра (Махаянаның ақырғы ілімі туралы трактат), осы еңбек өзін Махаяна буддизмінің ең жоғары және соңғы ілімі деп есептейтінін көрсетеді. Бұл атау сондай-ақ «Жоғары үздіксіздік туралы трактат» деп аударылған. Тантра сөзі «доктрина» немесе «оқыту», сондай-ақ «үздіксіздік» мағынасын білдіреді. Атауды түсіндірудің екінші тәсілі, будда табиғаты – «ақылдың мәңгілік үздіксіздігі» (14-ші Далай Лама атап көрсеткендей) немесе «үздіксіз ағын» (Ронгтон Шежа Кунриг және Го Лотсава атауды осылай түсіндіреді) екендігіне байланысты. Бұл таза үздіксіздік уақытша дақтармен жабылуы мүмкін, бірақ көптеген өмірлер бойы және Буддалық деңгейге жеткенше үздіксіздік сақтайды. Бруннхөлцльдің сөзіне сәйкес, көптеген ғалымдар бұл мәтін «әртүрлі элементтердің жиынтығы» екеніне келіседі және «мәтіннің түпкілікті өлеңдерін анықтауға тырысады». Такасаки мен Джонстонның жұмысы Де Йонг және Ламберт Шмитхаузен сияқты ғалымдар тарапынан кеңінен сынға алынған. Шмитхаузен Такасакидің RGV-нің ең алғашқы ядросы 27 өлеңнен тұрады деген пікірімен келіспейді, оның орнына «түпнұсқа RGV негізгі өлеңдердің толық жиынтығынан тұрады. Бірақ бұл түпнұсқа RGV бірнеше (әлдебір жартылай өңделген) ескі материалдарды пайдаланған сияқты».
A secondary title for this work is Uttaratantraśāstra (The Treatise on the Ultimate Teaching) or Mahāyānottaratantraśāstra (The Treatise on the Ultimate Teaching of the Mahāyāna), indicating how it considers itself to be the highest and ultimate teaching of Mahayana Buddhism. This title has also been translated as Treatise on the Supreme Continuum. Tantra can mean both "doctrine" or "teaching" as well as "continuum". The second way of interpreting the title refers to the fact that buddha nature is an "everlasting continuum of the mind" (as noted by The 14th Dalai Lama) or a "continuous flow" (as Rongtön Sheja Kunrig and Go Lotsawa gloss the title). This pure continuum may be covered over by fleeting stains, but nevertheless remains as a continuity through many lives and into Buddhahood. Brunnhölzl also notes that most scholars agree that the text is "a compilation of different elements" and they have "made attempts to identify the “original” core verses of the text". The work of Takasaki and Johnston has been critiqued by the extensive reviews of such scholars as De Jong and Lambert Schmithausen. Schmithausen disagrees with Takasaki's opinion that the earliest core of the RGV consists of 27 verses and instead opines that "the original RGV is constituted by the totality of basic verses. But this original RGV seems to have made use of several (perhaps only partly remodelIed) older materials."
Авторлығы
Мәтін ертеректегі қытай дәстүрінде үнділік Цзяньиге (賢慧, санскрит қайта құру: *Сарамати немесе *Стирамати) тиесілі, бұл талап алғаш рет алтыншы ғасырдың ғалымы Цзийидің еңбегінде кездеседі. Бірнеше ғалымдар, егер Сарамтиге "Майтрея" деген есім берілсе, қытай және тибет дәстүрлері татуластырылуы мүмкін деп болжайды (немесе керісінше, Сарамти бодхисаттва Майтреяның есімі болса), бірақ Казуо Кано бұл туралы дәлел жоқ екенін атап өтті. Карл Бруннхольцльдің айтуынша, қазіргі ғалымдар РГВ авторлығы туралы әртүрлі пікірде: "негізгі ұстанымдарға Майтрея есімді тарихи тұлғаның жоқтығын толығымен жоққа шығару, бұл мәтіндердің авторы Майтрея деп аталатын, бірақ ұлы бодхисаттва Майтрея емес, ал осы еңбектерді Асанга немесе басқа адамдар жазған" деген пікірлер кіреді. Жапон ғалымы Такасаки Джикидо РГВВ-ді Дхармадхатвависешастраның қытай тіліне аудармасымен (Дашенг фабьие лунь вучабье 乘 大法界無差別論) салыстыра отырып, түсіндірменің авторы Сарамати екеніне сенімді, себебі оны да дәл осы тұлға жазған деп есептеледі. Джонатан Силк екі мәтілдің де бір авторға тиесілі екенін айтады. Шенпен Хукамның сөзіне қарағанда, қазіргі ғалымдардың көпшілігі Сарамтиді (б.з. 3-4 ғасырлары) автор деп санайды. Санскрит тіліндегі толық қолжазбасы [Джонстон және басқалар. (1950)], тибет және қытай қолжазба нұсқалары, мәтіннің қайта қаралуы немесе интерполяциясы (көзқарасқа байланысты), Такасаки (1966) санскрит тілінен аудармасының қытай тіліндегі аудармасын қазіргі кездегі ең көне қолжазба деп есептейді, бірақ ол түпнұсқа санскритті толыққанды бейнелемейтін болуы мүмкін.
The text is attributed to the Indian Jianyi (賢慧, Sanskrit reconstruction: *Sāramati or *Sthiramati) in the earlier Chinese tradition, a claim first found in the work of the sixth century scholar Zhiyi. Several scholars have suggested that the Chinese and Tibetan traditions may be reconciled if perhaps Sāramati was also given the epithet of "Maitreya" (or if, vice versa, Sāramati was an epithet of the bodhisattva Maitreya), but Kazuo Kano notes that there is no evidence to support this. According to Karl Brunnhölzl, modern scholars have varying opinions on the authorship of the RGV: "the main positions include a total denial of a historic person named Maitreya, the author of these texts being someone called Maitreya but not the great bodhisattva Maitreya, and these works being com posed by Asanga or other persons" The Japanese scholar Takasaki Jikido is certain that the author of the commentary is Sāramati through his comparison of the RGVV with the Chinese translation of the Dharmadhātvaviśeṣaśāstra (Dasheng fajie wuchabie lun 大乘法界無差別論) which is also said to have been authored by the same figure. Jonathan Silk also argues that both texts were by the same author. According to Shenpen Hookam, most modern scholars favor Sāramati (c. 3rd 4th century CE) as the author. Of the complete extant Sanskrit [Johnston, et al. (1950)], Tibetan and Chinese manuscript versions, recension or interpolations of the text (according to perspective), Takasaki (1966) considered the Chinese translation of a no longer extant Sanskrit text to be the oldest manuscript in existence, though it may not represent the original Sanskrit perfectly.