Кіріспе

Автоматты есік, сондай-ақ авто есік деп те аталады, адамның тікелей араласуынсыз немесе әдетте адам жақындаған кезде автоматты түрде ашылатын есік. Адамның жақындауын микротолқынды импульстар, инфрақызыл сенсорлар немесе қысымды сезетін төсемдер арқылы анықтау мүмкін.

Тарих

Біздің заманымыздың 1-ші ғасырында математик Херон Александриялық, римдік Египетте алғашқы автоматты есікті ойлап тапты. Ол автоматты есіктің екі түрлі қолданылуын сипаттады. Бірінші қолданылуда қаланың ғибадатханасының діни қызметкері жаққан оттың жылуы пайдаланылды. Бірнеше сағаттан кейін мыс ыдыста атмосфералық қысым артып, су көрші ыдыстарға құйылды. Бұл ыдыстар салмақ ретінде әрекет етіп, арқан мен шүмектер жүйесі арқылы адамдар дұға етуге келген кезде ғибадатхананың есігін ашатын. Херон осыған ұқсас қолданылуды қала қақпаларын ашу үшін де пайдаланды. 1931 жылы Stanley Works компаниясының инженерлері Хорас Х. Реймонд пен Шелдон С. Роби автоматты есікті ашуды қозғалысқа келтіретін оптикалық құрылғының алғашқы үлгісін жасады. Өнертабыс патенттелді және Коннектикут штатының Вест-Хейвен қаласындағы Уилкокс пирсі мейрамханасында тамақ және сусын тақталарын алып жүретін официанттардың ыңғайлылығы үшін орнатылды. Жүйенің толық құрамы мен орнатуы 100 долларға сатылды. 1954 жылы Ди Хортон мен Лью Хьюит бірінші жылжымалы автоматты есікті ойлап тапты. Автоматты есік кілемше арқылы іске қосылатын механизмді пайдаланды. 1960 жылы олар Horton Automatics Inc компаниясын құрып, алғашқы коммерциялық жылжымалы автоматты есікті нарыққа шығарды. 1970 жылдары Гунн диодының пайда болуымен микротолқынды қозғалыс детекторы автоматты есіктерде кеңінен қолданыла бастады. 1980 жылы инфрақызыл сенсорды пайдаланатын алғашқы автоматты есік енгізілді.

Танымал мәдениетте

Г. Уэллстің 1899 жылы жарияланған "Сұйқышы оянғанда" әңгімесінде төбеге қарай жылғитын автоматты есік суреттеледі. Автоматты қалта есіктері "Жұлдыздар жолы" әлемінің кең таралған құрамы болып табылады.