Кіріспе

1962 жылғы жаппай гистерияның шығуы

1962 жылғы Танганьика күлкі эпидемиясы – бұл жаппай гистерия немесе жаппай психогендік ауру (MPI) деп есептелетін, Уганда шекарасына жақын, Танганьикадағы (кейін Занзибармен бірігіп, қазіргі Танзания мемлекеті болған) Виктория көлінің батыс жағалауындағы Кашаша ауылында немесе оның айналасында болған құбылыс.

Тарих

Күлкі эпидемиясы 1962 жылдың 30 қаңтарында Кашашадағы миссионерлік қыздар интернатында басталды. Ол үш қыздың күлкісімен басталып, мектеп бойынша таралып, 12-18 жас аралығындағы 159 оқушының 95-іне әсер етті. Симптомдар бірнеше сағаттан 16 күнге дейін сарқып, орташа есеппен 7 күнге созылды. Оқытушылар оқушылардың сабаққа назар аудара алмайтынын хабарлады. Кашашадағы алғашқы жарылыс шамамен 48 күнге созылды. Мектеп 1962 жылдың 18 наурызында жабылуға мәжбүр болды. 21 мамырда қайта ашылғанда, індеттің екінші кезеңі тағы 57 оқушыға әсер етті. Барлық қыздардан тұратын интернат маусым айының соңында қайта жабылды.

Себептері мен белгілері

Танганикадағы "күлкі эпидемиясының" белгілері күлкі мен жылау, жалпы алағайлық және ауырсыну, сондай-ақ есінен тану, тыныс алу қиындықтары және бөртпелерді қамтыды. Көптеген симптомдар түрлі сыртқы факторларға байланысты стрестен туындаған. Жаппай истерияға себеп болатын стресс пен мазасыздық – қабылданған қауіптерге, мәдени өзгерістерге, беймәлімдікке және әлеуметтік қысымға реакциялар болып табылады.

Сыртқы факторлар

Лингвист Кристиан Ф. Хемпельманн бұл оқиғаның стресс салдарынан туындағанын айтады. 1962 жылы Танганьика енді ғана тәуелсіздік алған еді, деді ол, және оқушылар мұғалімдер мен ата-аналардың үмітінің артуынан стресс сезінгендерін хабарлады. Оның сөзіне қарағанда, МПИ көбінесе өкіметі жоқ адамдарда кездеседі. "МПИ – әлеуметтік статусы төмен адамдардың соңғы шарасы. Олар үшін бірдеңе дұрыс емес екенін көрсетудің оңай жолы."