Кіріспе
Көк қасқырдың жойылған түршесі – Хоккайдо қасқыры (Canis lupus hattai), сондай-ақ Эзо қасқыры (エゾオオカミ (蝦夷狼)ー) және Ресейде Сахалин қасқыры деп те аталады. Бұл түрше бір кезде Солтүстік-Шығыс Азияның жағалауында қоныстанған. Оның ең жақын туыстары Азия емес, Солтүстік Америка қасқырлары болған. Хоккайдода Мейдзи қайта жаралу кезеңінде олар қырылып, американдық үлгідегі ауыл шаруашылығы реформалары мал жемтіретін жануарларды өлтіру үшін стрихнин қосылған жемдерді пайдалануды енгізді. Кейбір таксономистер бұл түрше 1945 жылға дейін Сахалин аралында тірі қалған деп санайды. Бұл Жапон архипелагында кездесетін екі түршеден бірі, екіншісі – жапон қасқыры (C. l. hodophilax).
The Hokkaido wolf (Canis lupus hattai), also known as the Ezo wolf (エゾオオカミ(蝦夷狼)ー) and in Russia as the Sakhalin wolf, is an extinct subspecies of gray wolf that once inhabited coastal northeast Asia. Its nearest relatives were the wolves of North America rather than Asia. It was exterminated in Hokkaido during the Meiji Restoration period, when American style agricultural reforms incorporated the use of strychnine laced baits to kill livestock predators. Some taxonomists believe that it survived up until 1945 on the island of Sakhalin. It was one of two subspecies that were once found in the Japanese archipelago, the other being the Japanese wolf (C. l. hodophilax).
Таксономия және шығу тегі
Эзо қасқыры – сұр қасқырдың (Canis lupus) жойылып кеткен қосалқы түрі. 1890 жылы Британ мұражайында жапон қасқырларының (Canis lupus hodophilax) бас сүйектері Хоккайдо қасқырларымен салыстырылды. Үлгілер айқын айырмашылықтарды көрсетті және бұл бір түрінің жергілікті нұсқалары деп түсіндірілді. Кейіннен Итуруп және Кунашир Курил аралдарына сапарлаған зерттеушілер ондағы қасқырлардың жапондық қосалқы түріне жататынына сенді. 1889 жылы Хоккайдо аралында қасқырлар жойылып кетті. 1913 жылы Хатта Субуро бұл қасқырдың Сібір қасқырымен туыс болуы мүмкін екенін болжады, бірақ одан әрі зерттеулер жүргізу үшін тірі үлгілері болмады. 1931 жылы Кишида Кюкиши 1881 жылы өлтірілген қасқырдың бас сүйегін сипаттап, оны ерекше қосалқы түр деп жариялады. 1935 жылы Покок 1886 жылы алынған Британ мұражайындағы бір үлгіні зерттеді және оның үлкен өлшемдеріне байланысты Canis lupus rex деп атады. Айну халқы Хоккайдо, Сахалин, Курил аралдарында және Камчатка түбегіне дейін солтүстікке қарай таралған. Эзо қасқырының таралған аймағы Хоккайдо және Сахалин аралдары болды. Ол 1889 жылы Хоккайдо аралында жойылып кетті. Алайда, совет зоологы Владимир Гептнердің сөзіне сәйкес, ол 20-ғасырдың басында Сахалинде көрінбеген, ал Сібір орман қасқырының кездейсоқ үлгілері Невельский бұғазы арқылы аралға өтіп отырған, бірақ тұрақты қоныстанбаған. Курил аралдарындағы жануардың болуы туралы мәліметтер көбінесе қайшылықты немесе дұрыс емес. Ол Кунашир, Итуруп және Парамуширде мекендегені тіркелді, ал Шумшудағы қасқырлар кейіннен жабайы иттер деп танылды. 1960 жылдардың ортасында жүргізілген зерттеу Курил аралдарында қасқырды таба алмады, бірақ көптеген жабайы иттерді анықтады.