Солтүстік ақ аюы

Кіріспе

Айықтардың негізінен Арктика аймағында таралған түрі. Жануар

Түр туралы мәліметтер қорабы
| қазбалық кезен = Плейстоцен – қазіргі заман
| статусы2 = CITES A2
| статусы2 жүйесі = CITES
| статусы2 дереккөзі =
| туысы = Ursus
| түрі = maritimus
| авторы = Phipps, 1774 Теңіз ортасына бейімделгендігіне байланысты, кейбір таксономистер, мысалы, Теодор Кноттнерус Мейер, ақ аюды Thalarctos туысына жатқызған. Алайда, бұл пікірлер қолдау таппады және ақ аю монотиптік түр деп саналады. 1964 жылы Бьёрн Куртен ақ аюдан күткеннен шамамен 20 пайыз үлкен бір жамбас сүйегінің фрагментінен қалпына келтірілген U. m. tyrannus деген мүмкін қазба түршесін ұсынған.

Эволюция

Полярлық аю – аюлар тұқымдасының (Ursidae) қазіргі кезде тіршілік ететін сегіз түрінің және Ursinae тұқымдасының алты түрінің бірі. Полярлық аюдың қазба қалдықтары сирек кездеседі. 20-шы ғасырдағы ғалымдар полярлық аюдың тікелей қоңыр аюлардан, мүмкін Шығыс Сібірде немесе Аляскада пайда болғанын болжады. 2010 жылғы зерттеу бойынша, полярлық аюлардың эволюциялық тамыры шамамен 150 000 жыл бұрын басқа қоңыр аюлардан бөлінген. 2012 жылғы зерттеуде полярлық және қоңыр аюлардың арасындағы бөліну шамамен 600 000 жыл бұрын болғандығы анықталды. 2011 және 2012 жылдарғы зерттеулер будандасу кезінде гендер ағыны қоңыр аюлардан полярлық аюларға бағытталғанын көрсетті. Атап айтқанда, 2011 жылғы зерттеуде қазіргі полярлық аю популяциясы аналық желісін қазір жойылған Ирландия қоңыр аюларынан алғанын көрсетті. АБК аюларының геномының 9 пайызы полярлық аюлардан, ал Ирландия аюларының 21,5 пайызы полярлық аюлардан тараған.

Сипаттамалары

Полярлық аю – аюлардың және құрлықтағы етті қоректілердің ең ірі түрі, бірақ кейбір қоңыр аюдың, мысалы, Кодиак аюы сияқты кіші түрлері оның мөлшерімен теңесе алады. Еркектер әдетте ұзын болып келеді, салмағы 360-700 кг, ал аналықтары кішкентай, салмағы 150-300 кг. Еркек полярлық аюлардың аналықтарына қарағанда басы үлкенірек болады. Полярлық аюдың салмағы жыл бойы өзгереді, себебі олар май жинап, салмағын 50 пайызға дейін арттыра алады. Майлы, жүкті аналықтың салмағы 450 кг-ға жетеді. Ересек аюлар иықтан 130-160 см биіктікте тұра алады. Құйрығы 20-30 см ұзын. Қоңыр аюмен салыстырғанда, бұл түрдің дене бітімі жұқа, бас сүйегі тар, жалпақ және кішкентай, мойны ұзын, ал иығы төмен орналасқан. Бұл түрдің тіс эмальдары мен жақ тістері арасында үлкен кеңістік (диастема) бар, бұл оған олжаны тиімді түрде шағуға мүмкіндік береді. Полярлық аю әдетте өзінен әлдеқайда кішкентай жануарларды аулайтындықтан, оның шағуы аса күшті емес. Жүндердің сыртқы қабаты қабыршақты, ал қорғаушы түктері қуыс, бұл оларға жылуды сақтап, суда жүзуге көмектеседі. Мөлдір қорғаушы түктер тері мен тері астындағы қабат арасындағы ультракүлгін сәулелерді шашыратады, соның нәтижесінде сіңіру және қайта шығару циклы пайда болып, оларды жылу ұстайды. Полярлық аюлар күнге көп көрінуінен сарғыш түске ие болады. Олар түлегеннен кейін бұл түс қайтадан өзгеріп, ақ түске енеді. Олар сұр немесе қоңыр түсті де болуы мүмкін. Артық қыздыруды жою үшін, олардың терісінде көптеген қан тамырлары бар жолақты бұлшықет тіні және қатаң басқарылатын қан тамырлары бар. Аюлар да суға түсіп салқындап алады. Полярлық аюдың көзі басының үстіңгі жағына жақын орналасқан, бұл оларға су бетінде жүзгенде судан тыс қалуға мүмкіндік береді. Олардың көздері салыстырмалы түрде кішкентай, бұл қарды ұшырып жіберуге және қар соқырлығына қарсы бейімделу болуы мүмкін. Полярлық аюлар дихроматтар, яғни олар орташа, негізінен жасыл толқын ұзындықтарын көретін конус жасушаларына ие емес. Оларда көптеген таяқша жасушалары бар, бұл оларға түнде көруге мүмкіндік береді. Құлақтары кішкентай, бұл оларға жылуды сақтап, қырынудан қорғайды. Олар 11,2–22,5 кГц жиіліктерінде ең жақсы ести алады, бұл олардың жемтіктері көбінесе төмен жиіліктегі дыбыстар шығаратынын ескерсек, күткеннен кең жиілік диапазоны. Мұрынның конхасы үлкен бетті құрайды, сондықтан мұрын жолдары арқылы көбірек жылы ауа өте алады. Олардың иіс сезу жүйесі де үлкен және ол ауларды алыстан иіскеп табуға бейімделген. Аюлардың бүйректері реникулатты, ол тамақтағы тұзды сүзіп шығарады.

The polar bear is the largest living species of bear and land carnivore, though some brown bear subspecies like the Kodiak bear can rival it in size. Males are generally long with a weight of Females are smaller at with a weight of Sexual dimorphism in the species is particularly high compared with most other mammals. Male polar bears also have proportionally larger heads than females. The weight of polar bears fluctuates during the year, as they can bulk up on fat and increase their mass by 50 percent. A fattened, pregnant female can weigh as much as Adults may stand tall at the shoulder. The tail is long. Compared with the brown bear, this species has a more slender build, with a narrower, flatter and smaller skull, a longer neck, and a lower shoulder hump. The species has a large space or diastema between the canines and cheek teeth, which may allow it to better bite into prey. Since it normally preys on animals much smaller than it, the polar bear does not have a particularly strong bite. The outer surface of the hairs has a scaly appearance, and the guard hairs are hollow, which allows the animals to trap heat and float in the water. The transparent guard hairs forward scatter ultraviolet light between the underfur and the skin, leading to a cycle of absorption and re emission, keeping them warm. Polar bears gain a yellowish colouration as they are exposed more to the sun. This is reversed after they moult. It can also be grayish or brownish. Overheating is countered by a layer of highly vascularized striated muscle tissue and finely controlled blood vessels. Bears also cool off by entering the water. The eyes of a polar bear are close to the top of the head, which may allow them to stay out of the water when the animal is swimming at the surface. They are relatively small, which may be an adaption against blowing snow and snow blindness. Polar bears are dichromats, and lack the cone cells for seeing medium, mainly green, wavelengths. They have many rod cells which allow them to see at night. The ears are small, allowing them to retain heat and not get frostbitten. They can hear best at frequencies of 11.2–22.5 kHz, a wider frequency range than expected given that their prey mostly makes low frequency sounds. The nasal concha creates a large surface area, so more warm air can move through the nasal passages. Their olfactory system is also large and adapted for smelling prey over vast distances. The animal has reniculate kidneys which filter out the salt in their food.

Таралуы және мекендейтін ортасы

[[Файл:Полярлық аюлар субпопуляциясы картасы.svg|thumb|right|19 полярлық аюдың қосалқы популяцияларының картасы. Король Елизавета аралдарының (QE) субпопуляциясы әлі де толығымен қабылданбаған. Олардың таралған аймағының оңтүстік шегіне Канададағы Джеймс шығанағы және Ньюфаундленд пен Лабрадор, сондай-ақ Аляскадағы Сент-Мэтью аралы мен Прибилоф аралдары кіреді. Полярлық аюлар кем дегенде 18 қосалқы популяцияға бөлінген: Шығыс Гренландия (ES), Баренц теңізі (BS), Кара теңізі (KS), Лаптев теңізі (LVS), Чукчи теңізі (CS), солтүстік және оңтүстік Бофорт теңіздері (SBS және NBS), Висконт Мелвилл (VM), М'Клинток каналы (MC), Бутия шығанағы (GB), Ланкастер бұғазы (LS), Норвегия шығанағы (NB), Кейн бассейні (KB), Баффин шығанағы (BB), Дэвис бұғазы (DS), Фокс бассейні (FB) және батыс және оңтүстік Гудзон шығанақтарының (WHB және SHB) популяциялары. Полярлық аю популяцияларын төрт гендік кластерге де бөлуге болады: Оңтүстік Канада, Канада архипелагы, Батыс бассейні (Солтүстік-Батыс Канададан Ресейдің Шығыс Еуропасына дейін) және Шығыс бассейні (Гренландиядан Сібірге дейін). Полярлық аюлар жыл бойы мұз жамылғысының өзгеруіне жауап ретінде көшіп жүреді. Жазда теңіз мұзы жоғалғанда олар құрлыққа мәжбүр болады. Полярлық аюлар пайдаланатын құрлықтағы орталарға орман, таулар, тасты жерлер, көлдердің жағалаулары және өзендер кіреді. Чукчи және Бофорт теңіздерінде, мұз жарылып, жаз бойы солтүстікке қарай иірілгенде, полярлық аюлар көбінесе мұзда қалады, бірақ 1980 жылдардан бері халықтың үлкен бөлігі (15–40%) жаздың барлық уақытын құрлықта өткізіп жатыр деген байқаулар бар. Кейбір аймақтарда толығымен ерімейтін қалың көп жылдық мұз бар, сондықтан аюлар жыл бойы онда қала алады, бірақ мұндай мұздың құрамында теңіз түлкілері аз болады және судың өнімділігі төмендейді.

Мінез-құлық және экология

Мұзды аюлар бір жылда өте шағын аумақтан бастап, өте кең аумаққа дейін жылдамдықпен қозғалуы мүмкін, ал айналадағы мұздың қозғалысы оларға одан да алысқа саяхаттауға көмектеседі. Мұз жағдайларына байланысты, аю күніне шамамен 2 км-ге дейін жүреді. Бұл қозғалыстардың қуаты олардың энергияға толы тамағынан келеді. Мұзды аюлар жүріп, шапшаң жүгіріп қозғалады, бірақ троты (жылдам жүгіру) жасамайды. Жүретін аюлардың алдыңғы аяқтары біртіндеп бір-біріне бұрылады. Олар шамамен 3 минутқа дейін су астында бола алады. Суда жүзгенде, кең алдыңғы аяқтары ескек тартады, ал артқы аяқтары бағытталған қозғалысқа және суға түсуге қатысады. Бұл түр көбінесе күндіз белсенді болады, әсіресе күнінің басында. Мұзды аюлар күніне орташа есеппен сегіз сағатқа жуық ұйықтайды. Олар түрлі позаларда ұйықтайды: иіліп, отырып, бір жағына жатып, арқасына жатып, аяқтарын жайып, немесе қарнына жатып, артқы жағын көтеріп. Теңіз мұзында мұзды аюлар қысымды тізімдерде ұйықтайды, қорғалған жағында қазып, жатып алады. Қарлы боранынан кейін аю бірнеше сағат немесе бірнеше күн бойы қардың астында демалуы мүмкін. Құрлықта аюлар шағыл немесе құмды жағажайларда демалуға арналған орындарды қазып алады. Олар сондай-ақ тасты беткейлерде де ұйықтайды. Жағалаудағы таулы аймақтарда аналық аюлар мен жас аюлар еңісте ұйықтайды, осылайша басқа аюдың жақындап келе жанын жақсырақ көре алады. Ересек еркектер басқа аюлардан кем қауіпті және кез келген жерде ұйықтай алады.

Тамақ пен аңшылық

Мұзды аю – гиперкарнивор, бірақ олар жидектер, мох, шөп және теңіз шөптерін жегендері тіркелген. Олардың оңтүстік ареалында, әсіресе Гудзон шығанағы және Джеймс шығанағы маңында, мұзды аюлар жаз бойы аң аулауға мұз болмайынша шыдайды және құрлықтағы тамақпен көбірек күштенуге мәжбүр. Май қоры мұзды аюларға айлар бойы тамақсыз тіруге мүмкіндік береді. Бұл түрде каннибализм кездеседі. Белугалар мен нарвалдар мұздың шалқа суында немесе мұздағы тыныс тесігіне қалып қойғанда аюлардың шабуылына ұшырайды. Бұғыларды аңдығанда, мұзды аюлар тұзаққа түсірмес бұрын өсімдіктер арасында жасырынады. Кейде аюлар ашық суда, судың астынан жүзіп, итшабақ немесе су құсын ұстауға тырысады. Дегенмен, итшабақтар суда аюлардан ептірек. Мұзды аюлар өздерінің жемірін өлтіру үшін күш-қуатына сенеді және тістеп, тырнақтап шабуылдайды. Олар орташа мөлшердегі итшабақты судан шығаруға немесе белуганың денесін біршама қашықтыққа сүйреп әкелуге жетеді. Мұзды аюлар тамақты кейде ғана, қысқа мерзімге сақтайды – қардың астына көмеді. Арктикалық түлкілер әдетте мұзды аюларды қуады және олардың жегендерінен қалған қалдықтарды жинап жейді. Аюлар көбінесе оларды төзімділікпен қабылдайды, бірақ тамақтанып жатқанда тым жақын келген түлкіге шабуыл жасайды. Мұзды аюлар өздері де қалдықтарды жейді. Жасы жетпеген аюлар басқалар қалдырған сүйектерді жейді. Балалы аналар ересек еркек аюлардың жақындап келе жатқанын көргенде, көбінесе денені тастап кетеді, бірақ ұзақ уақыт бойы тамақтанбаса, мұндай жағдайға түспейді. Киттің денелері, әсіресе құрлықта және теңіз мұзы ерігеннен кейін, құнды тамақ көзі болып табылады және бірнеше аюларды тартады. Мұз болмаған кезде мұзды аюлар қоқыс жиналатын жерлерге де барады.

Қорғау мәртебесі

thumb|right|АҚШ Геологиялық қызметінен алынған картада 2001-2010 жылдар мен 2041-2050 жылдар аралығындағы полярлық аюлардың мекендеу ортасының күтілетін өзгерістері көрсетілген. 2015 жылы IUCN Қызыл тізімі полярлық аюды "қоныстану аймағының, таралу аумағының және/немесе тіршілік ортасының сапасының төмендеуіне" байланысты осал деп санаттады. Жалпы саны 22 000 мен 31 000 аралығында екені бағаланды, ал қазіргі халық санының өзгеру тенденциясы белгісіз. Полярлық аюлар популяциясына қауіп төндіретін факторлар: климаттың өзгеруі, ластану және энергияны пайдалану. 2008 жылғы зерттеуге сәйкес, теңіз мұзының азаюына байланысты 2050 жылға қарай әлемдегі полярлық аюлардың үштен екісі жойылуы мүмкін, ал 50 жылдан кейін тек бір популяция ғана сақталуы мүмкін. 2016 жылғы зерттеу үш буын ішінде полярлық аюлардың саны 30 пайыздан астам азаятынын болжады. Зерттеу нәтижесінде 50 пайыздан астам азаюдың ықтималдығы төмен екені анықталды. 2012 жылғы шолу көрсеткендей, егер осы тенденция сақталса, 2050 жылға қарай оңтүстік аймақтарда полярлық аюлар жергілікті түрлерден жойылуы мүмкін, ал Канада архипелагы мен солтүстік Гренландия бекіністер ретінде қалады. Климаттың өзгеруінен туындаған басты қауіп – мекендеу ортасының жойылуына байланысты нашар тамақтану немесе аштық. Полярлық аюлар теңіз мұзында тұңғиықтарды аулайды, ал температураның көтерілуі жылдың басында мұздың ерте еруіне әкеледі, бұл аюларды жазғы азық-түлік тапшылығы кезеңінде жеткілікті май қорын жинамай жатып жағаға шығарады. Жұқа теңіз мұзы оңай бұзылады, бұл полярлық аюлардың тұңғиықтарға қол жеткізуін қиындатады. Жеткіліксіз тамақтану ересек аналықтардың өнімділігінің төмендеуіне және жас аюлардың тірі қалу деңгейінің төмендеуіне әкеледі. Тұңғиықтарға қол жеткізе алмау аюларды құрлықта тамақ іздеуге мәжбүр етеді, бұл адамдармен қақтығыс қаупін арттырады. [[File:Polar bear arctic. JPG|thumb|left|Суда жүзіп бара жатқан полярлық аю. Теңіз мұзының жоғалуы ашық су көлемінің артуына және аюлардың ұзақ қашықтықтарды жүзуге мәжбүр болуына әкелді. Жылы климатта ауру тудыратын бактериялар мен паразиттің көбеюіне жағдай жасалады. Мұнай төгілуі де қауіпті. 2018 жылғы зерттеу көрсеткендей, Чукчи теңізіндегі аюлардың ең жақсы мекендеу ортасының он пайызынан кемі мұнай төгілуіне осал, бірақ толық көлемде төгілген жағдайда полярлық аюлардың шамамен 40 пайызына әсер етуі мүмкін. Полярлық аюлар экологиялық пирамиданың жоғарғы сатысында орналасқандықтан, полихлорирленген бифенилдер (PCB) және хлорланған пестицидтер сияқты тұрақты органикалық ластағыштардың жоғары деңгейін жинақтайды. Осы химикаттардың көптеген түрлері қоршаған ортаға зиянды екені анықталғандықтан халықаралық деңгейде тыйым салынды. Олардың іздері полярлық аюларда баяу төмендегенімен, әлі де сақталып және кейбір популяцияларда тіпті артқан. Полярлық аюлар олардың мекендеген барлық елдерде заңдық қорғауға ие. 2008 жылдан бері АҚШ-тың жойылуға жақын түрлер туралы заңы бойынша түрлер қауіпті деп белгіленген, ал Канададағы жойылуға жақын жануарлардың жағдайы жөніндегі комитет 1991 жылдан бері оны «ерекше назарда» деп тізімдеген. 1973 жылы Полярлық аюларды сақтау туралы келісімге полярлық аюлар популяциясы бар бес ел – Канада, Дания (Гренландия автономды аумағы), Ресей (сол кезде КСРО), Норвегия және АҚШ қол қойды. Бұл полярлық аюларды аулаудың көп бөлігін тыйымдады, дәстүрлі әдістерді қолдана отырып, жергілікті халықтардың аң аулауына рұқсат берді және аюлардың мекендеу ортасын сақтауға көмектесті. Жабдықтағы жойылуға жақын жануарлардың халықаралық саудасы туралы конвенция түрлерді II қосымшаға енгізеді.

thumb|right|Map from the U. S. Geological Survey shows projected changes in polar bear habitat from 2001 to 2010 and 2041 to 2050. In 2015, the IUCN Red List categorized the polar bear as vulnerable due to a "decline in area of occupancy, extent of occurrence and/or quality of habitat". It estimated the total population to be between 22,000 and 31,000, and the current population trend is unknown. Threats to polar bear populations include climate change, pollution and energy development. A 2008 study predicted two thirds of the world's polar bears may disappear by 2050, based on the reduction of sea ice, and only one population would likely survive in 50 years. A 2016 study projected a likely decline in polar bear numbers of more than 30 percent over three generations. The study concluded that declines of more than 50 percent are much less likely. A 2012 review suggested that polar bears may become regionally extinct in southern areas by 2050 if trends continue, leaving the Canadian Archipelago and northern Greenland as strongholds. The key danger from climate change is malnutrition or starvation due to habitat loss. Polar bears hunt seals on the sea ice, and rising temperatures cause the ice to melt earlier in the year, driving the bears to shore before they have built sufficient fat reserves to survive the period of scarce food in the late summer and early fall. Thinner sea ice tends to break more easily, which makes it more difficult for polar bears to access seals. Insufficient nourishment leads to lower reproductive rates in adult females and lower survival rates in cubs and juvenile bears. Lack of access to seals also causes bears to find food on land which increases the risk of conflict with humans. [[File:Polar bear arctic. JPG|thumb|left|Polar bear swimming. The loss of sea ice has led to more open water and more pressure on the bears to swim great distances. Disease causing bacteria and parasites would flourish more readily in a warmer climate. Oil spills are also a risk. A 2018 study found that ten percent or less of prime bear habitat in the Chukchi Sea is vulnerable to a potential spill, but a spill at full reach could impact nearly 40 percent of the polar bear population. Polar bears accumulate high levels of persistent organic pollutants such as polychlorinated biphenyl (PCBs) and chlorinated pesticides, due to their position at the top of the ecological pyramid. Many of these chemicals have been internationally banned due to the recognition of their harm to the environment. Traces of them have slowly dwindled in polar bears but persist and have even increased in some populations. Polar bears receive some legal protection in all the countries they inhabit. The species has been labelled as threatened under the US Endangered Species Act since 2008, while the Committee on the Status of Endangered Wildlife in Canada listed it as of 'Special concern' since 1991. In 1973, the Agreement on the Conservation of Polar Bears was signed by all five nations with polar bear populations, Canada, Denmark (of which Greenland is an autonomous territory), Russia (then USSR), Norway and the US. This banned most harvesting of polar bears, allowed indigenous hunting using traditional methods, and promoted the preservation of bear habitat. The Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna lists the species under Appendix II,

Мәдени маңызы

Инуиттер мәдениеті мен дінінде ақ аюдың ерекше орны бар. Торнгарсук құдайы кейде алып ақ аю ретінде көзге көрінеді. Ол теңіз түбінде, өлгендердің әлемінде мекендейді және теңіз жандарында билік жүргізеді. Қалаллит шамандары оған ән шырқап, би билеп құлшылық ететін. Егер ол лайық деп тапса, оларды теңізге алып, жейді деп күтілген. Ақ аюлар Нулиаджук құдайымен де байланысты, ол оларды және басқа теңіз жандарын жаратуға жауапты. Шамандар айға немесе мұхиттың түбіне ақ аю бейнесіндегі қорғаушы рухқа мініп жете алады деп сендіріледі. Халық арасында ақ аю терісін киіп немесе терісін шешіп, ақ аюға айналу туралы әңгімелер бар. Инуит астрономиясында Плеяда жұлдыз шоғыры иттермен ұсталған ақ аю ретінде бейнеленеді, ал Орион белдеуі, Гиадалар мен Альдебаран тиісінше аңшылар, иттер және жараланған аюды көрсетеді. Солтүстік елдерінің фольклорында да ақ аюлар жиі кездеседі. 1275 жылға жатқан «Батыс фьордтардағы Аудун» әңгімесінде Аудун есімді кедей адам Гренландияда ақ аюға бар ақшасын жұмсайды, бірақ аюды Дания короліне сыйлағаннан кейін байып кетеді. 14 ғасырға жатқан Хауксбок қолжазбасында Од есімді ер адам әкесі мен бауырларын өлтірген ақ аюды өлтіріп жейді. «Гримси және аю» әңгімесінде аналық аю мұздың үстінде қалып қойған шаруаға көмектеседі және оған қой етімен жақсылық жасайды. 18 ғасырға жатқан исланд жазбаларында «тұтқыр аю патшасы» – бярндйраконгур туралы әңгіме бар. Бұл аң «қызыл бетті» ақ аю ретінде сипатталған, қараңғыда жарқырайтын мүйізі бар. Патша адамдардың сөзін түсіне білгендіктен, өте зиялы деп есептелген. Норвегияның «Күннің шығысы мен Айдың батысы» және «Ақ аю патшасы Валемон» ертегілерінде ақ аюлар адамға айналып, әйелдерді азғыртады. Солтүстік аймақтардың карталарында ақ аюлардың суреттері кездеседі. Картадағы ақ аю бейнесінің ең ерте мысалы – 1539 жылғы шведтік Carta marina, онда Исландияда немесе «Islandia» ақ аю бейнеленген. 1544 жылғы Солтүстік Америка картасында Квебек маңында екі ақ аю суреттелген. Ақ аюлар бейнеленген танымал суреттерге Франсуа Огюст Биардтың «Полярлық аюлардың күресі» (1839) және Эдвин Ландзирдің «Адам жоспарлайды, Құдай шешеді» (1864) кіреді. Ақ аюлар киноға да түсірілген. 1932 жылғы «Иглу» деректі фильмінде инуиттердің ақ аюға аң ауысы көрсетілген, ал 1974 жылғы «Ақ таң» фильмінде жаттықтырылған аюды пышақтап өлтіру сахнасы түсірілген. «The Big Show» (1961) фильмінде екі кейіпкер цирк ақ аюынан қаза табады. Бұл сахналар актерлердің орнына жануарларды жаттықтырушылар арқылы түсірілген. Қазіргі әдебиетте ақ аюлар балалар әдебиетіндегі кейіпкерлер ретінде, мысалы, Ханс Бирдің «Кішкентай ақ аю мен киттер» және Сакиаси Каунақтың «Жетім мен ақ аю» романдары мен Филип Пуллманның «Ақ аю» сериясы сияқты фантастикалық романдарда кездеседі. Радиода Мел Бланк Джек Беннидің сүйікті ақ аюы Кармайклға «Джек Бенни бағдарламасында» дауыс берген. Ақ аю Гренландияның гербі сияқты тулар мен гербтерде, сондай-ақ көптеген жарнамаларда, әсіресе 1922 жылдан бері Coca-Cola жарнамаларында бейнеленген. Харизматикалық мегафауна ретінде ақ аюлар климаттың өзгеру қаупі туралы хабардар ету үшін пайдаланылады. Аврора – Greenpeace ұйымы климатқа қарсы наразылық акциялары үшін жасаған алып қуыршақ. Дүниежүзілік табиғат қоры «Арктикалық үй» науқаны аясында ақ аюлардың ойыншықтарын сатты. Ақ аюлардың суреттері National Geographic және Time журналдарында, оның ішінде мұздың үстінде тұрғандары да жарияланған, ал климаттың өзгеруі туралы деректі фильм «An Inconvenient Truth» (2006) анимациялық аюдың жүзуін қамтиды. 2009 жылы Копенгагендегі мұздан жасалған ақ аю мүсіні, қола сүйектерімен бірге, күн астында ерітілді.

Polar bears have prominent roles in Inuit culture and religion. The deity Torngarsuk is sometimes imagined as a giant polar bear. He resides underneath the sea floor in an underworld of the dead and has power over sea creatures. Kalaallit shamans would worship him through singing and dancing and were expected to be taken by him to the sea and consumed if he considered them worthy. Polar bears were also associated with the goddess Nuliajuk who was responsible for their creation, along with other sea creatures. It is believed that shamans could reach the Moon or the bottom of the ocean by riding on a guardian spirit in the form of a polar bear. Some folklore involves people turning into or disguising themselves as polar bears by donning their skins or the reverse, with polar bears removing their skins. In Inuit astronomy, the Pleiades star cluster is conceived of as a polar bear trapped by dogs while Orion's Belt, the Hyades and Aldebaran represent hunters, dogs and a wounded bear respectively. Nordic folklore and literature have also featured polar bears. In The Tale of Auðun of the West Fjords, written around 1275, a poor man named Auðun spends all his money on a polar bear in Greenland, but ends up wealthy after giving the bear to the king of Denmark. In the 14th century manuscript Hauksbók, a man named Odd kills and eats a polar bear that killed his father and brother. In the story of The Grimsey Man and the Bear, a mother bear nurses and rescues a farmer stuck on an ice floe and is repaid with sheep meat. 18th century Icelandic writings mention the legend of a "polar bear king" known as the bjarndýrakóngur. This beast was depicted as a polar bear with "ruddy cheeks" and a unicorn like horn, which glows in the dark. The king could understand when humans talk and was considered to be very astute. Two Norwegian fairy tales, "East of the Sun and West of the Moon" and "White Bear King Valemon", involve white bears turning into men and seducing women. Drawings of polar bears have been featured on maps of the northern regions. Possibly the earliest depictions of a polar bear on a map is the Swedish Carta marina of 1539, which has a white bear on Iceland or "Islandia". A 1544 map of North America includes two polar bears near Quebec. Notable paintings featuring polar bears include François Auguste Biard's Fighting Polar Bears (1839) and Edwin Landseer's Man Proposes, God Disposes (1864). Polar bears have also been filmed for cinema. An Inuit polar bear hunt was shot for the 1932 documentary Igloo, while the 1974 film The White Dawn filmed a simulated stabbing of a trained bear for a scene. In the film The Big Show (1961), two characters are killed by a circus polar bear. The scenes were shot using animal trainers instead of the actors. In modern literature, polar bears have been characters in both children's fiction, like Hans Beer's Little Polar Bear and the Whales and Sakiasi Qaunaq's The Orphan and the Polar Bear, and fantasy novels, like Philip Pullman's His Dark Materials series. In radio, Mel Blanc provided the vocals for Jack Benny's pet polar bear Carmichael on The Jack Benny Program. The polar bear is featured on flags and coats of arms, like the coat of arms of Greenland, and in many advertisements, notably for Coca Cola since 1922. As charismatic megafauna, polar bears have been used to raise awareness of the dangers of climate change. Aurora the polar bear is a giant marionette created by Greenpeace for climate protests. The World Wide Fund for Nature has sold plush polar bears as part of its "Arctic Home" campaign. Photographs of polar bears have been featured in National Geographic and Time magazines, including ones of them standing on ice floes, while the climate change documentary and advocacy film An Inconvenient Truth (2006) includes an animated bear swimming. To make a statement about global warming, in 2009 a Copenhagen ice statue of a polar bear with a bronze skeleton was purposely left to melt in the sun.