Кіріспе
Пизу шарлауының провинциялық саябағы – Канаданың Манитоба провинциясындағы Мистери көлінің оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан провинциялық мұра саябағы. Манитобаның ең биік шарлауы – Кваситчеван шарлауының жанында орналасқан Пизу шарлауы, Уабоден қалашығы мен Томпсон қаласының ірі өнеркәсіптік және қызмет көрсету орталығы арасындағы шамамен орталық нүктеде жатыр. Бұл орналасқан жер Виннипегтің солтүстігінде және 6-тамыз тас жолынан шамамен қашықтықта. Пизу атауы жергілікті кри тілінде "рысқабыл" деген сөзден аударылған, ол судың сызылуынан шығатын дыбыс жабайы рысқабылдың дауысына ұқсас болғандықтан осылай аталған. Пизу шарлауының пайда болуы жүздеген мың жылдар бұрынғы осы аймақтағы қарқынды геологиялық процестерге байланысты, нәтижесінде күшті тектоникалық әсерлер алдымен жарықтардың пайда болуына, содан кейін жарық сызығының оңтүстік бөлігінің көтерілуіне әкелді. Бұл жер бетінде жарықтарды қалдырып, судың күшті ағыны олардың үстінен және ішінде құлап ақты.
Pisew Falls Provincial Park is a provincial heritage park in the southwestern portion of Mystery Lake, Manitoba, Canada. Located near Kwasitchewan Falls, Manitoba's highest waterfall, Pisew Falls stands at the approximate midpoint between the small community of Wabowden and the much larger industrial and service centre of Thompson. It is also located approximately north of Winnipeg, and from Highway 6. The name Pisew is translated from words for "lynx" in the local Cree language, named for the sound of the hissing water which bears a resemblance to the sounds made by the wild lynx. Pisew Falls' creation was due to the intensive geological activity in the area hundreds of thousands of years ago, when violent tectonic effects caused the creation of first a fault, and then an upheaval of the southern side of the fault line. This has left a rift in the landscape with a waterfall riotously cascading over and through it.
Микроклимат
Судың үнемі сарқылып ағуының нәтижесінде, жергілікті ауданда өзіндік микроклимат қалыптасқан. Сарқыманың төңірегінде әртүрлі ерекше мохтар, лишайлар мен саңырауқұлақтарды кездестіруге болады. Сонымен қатар, соңғы мұз дәуірінен бұрын пайда болған түрлі папоротниктер де бар. Қыс айларында сарқыманың төменгі жағында және оң бағытында жиналған мұз – басты ерекшелік. Бұл арал жаз айларында су деңгейінен бірнеше метр ғана биіктейді, бірақ ақпан айының соңына қарай, мұздың қалыңдығы шамамен 3-5 метрге жетеді. Сұйық су мен мұздан тұратын бұл тосқауылдың шетінде, солтүстік шөл даласындағы 45 градусқа дейін қызып кететін күндерде де тірі қала беретін жұқа өсімдік қабаты орналасқан. Әдетте, айналасындағы аумақта фотосинтез процесі тоқтатылады. Жергілікті сусарлардың бірі немесе бірнешеуі мұздың үлкен үйіндісін "сырғанақ" ретінде пайдаланып, сусарлар мен оларды бақылап отырған көрермендерге көптеген сағаттар бойы қуаныш сыйлайды. Манитоба табиғатты қорғау басқармасы келушілерден аумақты таза ұстауды және "Қоршаған ортаға сезімтал" деп белгіленген сарқыманың астындағы аумақтардан алыс тұруды сұрайды. Егер барлығымыз осы мәселеде бірлесіп жұмыс істесек, осы ерекше географиялық нысан ұзақ бойға сонатын ұрпақтарға жетіп, сақталсын.
Кемпинг пен жаяу жүру
Құлаудың өзінде кемпинг жасауға тыйым салынған. Душ мүмкіндіктері, электр қуаты жоқ, және дәретханалар тек қана қарапайым түрдегі (ашық) дәретханалар. Пикникке арналған орын бар, сондай-ақ солтүстікке немесе оңтүстікке сапарлағандар үшін тоқтауға қолайлы тағы бір жер бар. Пикник және Құлау аймақтарынан басталатын екі қиын жаяу жолы бар, олардың бойында кемпингке арналған орындар орналасқан. Бұл жолдар өте қиын, сондықтан тәжірибелі саяхатшыларға ғана бару ұсынылады. Квасичеван шарлауына дейін баратын және қайта оралатын жолдың ұзындығы 22 км (шамамен 13 миль).
Каноэ және каякта
Кемпингтерге су арқылы және Грасс өзені мен Филлипс көлі арқылы қысқа көтеру жолымен (портаж) жетуге болады. Қайық түсіру орындарының жетіспеуіне байланысты 14 футтан (4 метрден) асатын моторлы қайықтар көбінесе ұсынылмайды.
Сақтық
Жабайы жануарлар, оның ішінде аюлар туралы бірнеше ескерту бар. Бұл аймақта көптеген қара аюлар, қасқырлар және пумалар қоныстанды, олардың кейбіреулері Томпсон, Манитобаға дейін солтүстікке қарай көрінді. Жыл бойы салыстырмалы түрде жоғары ылғалдылық болғандықтан, жазда жаңа, ылғалды жасыл шөпте сырғанап кету мүмкін, ал қыста мұзды беттерде. Белгіленген жолдан тым алыс кеткеніңіз қауіпті болуы мүмкін. Соңғы жылдары сарқырамада бір адам қаза тапты, және оның орнына еске алу тақтасы қойылған. Жарлар тік, құлауы ұзын, ал төмендегі ағыс күшті. Кез келген уақытта сақтық таныту қажет.