Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон самурайы (1677–1752)
Japanese samurai (1677–1752)
Оока Тадасуке (大岡 忠相) – Токугава сёгунатының қызметіндегі жапон самурайы. Токугава Йошимуне билігі кезінде Эдоның судьясы (мачи бугио) ретінде, оның міндеттеріне полиция бастығы, судья және қазылар алқасы, сондай-ақ Ямада судьясы (Ямада бугио) және Эдоның Оңтүстік судьясы (Минами Мачи бугио) лауазымдары кірді. «Эчизен но Ками» (Эчизен губернаторы немесе Эчизеннің Иесі) атағымен ол көбінесе Оока Эчизен (大岡越前) деп танылады. Ол сыбайлас жемқорлықсыз сот ретінде зор құрметке ие болды. Бұдан өзге, ол қарапайым халықтан құралған алғашқы өрт сөндіру бригадасын және Коишикава Ёдзёсё (қалалық аурухана) құрды. Кейін ол *jisha bugyō* лауазымына көтеріліп, соңынан Nishi Ōhira доменінің даймёсы болды. Оока 1677 жылы дүниеге келген, бірақ 35 жасқа толғанға дейін көпшілік назарына ілікпеді, ол кезде оған маңызды емес судьялық қызмет тапсырылды. Бұл жұмысты қабылдағанда, Ямада мен Вакаяма (Кишю) феодаларының шаруалары арасында ұзақ жылдардан бері шекаралық дау бар екенін білді. Ямаданың талаптарының әділдігі айқын болғанымен, бұрынғы ешбір судья Кишюдің иесі Йошимунеге ашу шақыруға батылмады, себебі ол сёгун Токугава Иэцугуға өте жақын болған. Алайда Оока іске араласып, оны бірден негізге сәйкес шешті. Оока Ямада мен Вакаяма шаруалары арасындағы ұзаққа созылған дауды шешті, ол «Мұрагерлік күріш егістіктерінің ісі» деп те белгілі. Әңгімеге сәйкес, дау 18-ғасырдың басында Вакаяма доменінің иесі Ямада аймағындағы шаруалар тобына күріш алқаптарын берген кезде басталған. Бірақ, бұл сыйлық түсініксіз болды және алқаптардың нақты шекаралары мен оларды пайдалану құқығы туралы шатасу туды. Дау бірнеше ұрпаққа созылып, екі аймақтың шаруалары да ащы дау-жанжалдар мен сот таластарына қатысты. Оока Тадасуке аймақтың судьясы болып тағайындалғанда, оған дауды біржола шешу міндеті жүктелді. Істі мұқият зерттеп, екі тараптың да аргументтерін тыңдағаннан кейін, Оока барлығына қанағаттандыратын бірегей шешімге келді. Ол Ямада мен Вакаяманың шаруаларына күріш орнына қызыл бұршақ егуді бұйырды. Содан кейін ол қызыл бұршақты жақсырақ өсірген тарап даулы күріш алқаптарының заңды иесі деп жарияланатынын мәлімдеді. Ямаданың шаруалары күріш өсірудегі шеберлігімен танымал болғандықтан, бастапқыда бәсекеде жеңіске жететініне сенімді болды. Алайда Вакаяма шаруалары ұрпақтан ұрпаққа қызыл бұршақ өсіріп, оны өсіру техникасын жетілдірген. Нәтижесінде, олар Ямада шаруаларына қарағанда әлдеқайда көп және сапалы қызыл бұршақ өнімдерін өндіре алды. Соңғы егін жиналғанда Оока Тадасуке Вакаяма шаруалары жоғары шаруашылық шеберлігін көрсеткенін және даулы күріш алқаптарының заңды иесі болуға лайық екенін жариялады. Бұл шешім екі тараптан да қабылданды және ұзақ жылдардан бері жалғасып келе жатқан дау ақыры шешілді. Йошимуне осы шешімге қатты әсер еткендіктен, бес жылдан кейін сёгун болғанда, Ооканы басқа жүздеген үміткерлерден гөрі Эдоның (Токионың ескі аты) мачи бугио (судья) маңызды лауазымына тағайындады. Мачи бугио лауазымы мэр, полиция бастығы, судья және өрттен қорғау басшысының міндеттерін біріктірді. Канагава префектурасындағы Чигасаки қаласында сәуір айының соңында Ооканың құрметіне фестиваль өткізіледі.
Ōoka Tadasuke (大岡 忠相) was a Japanese samurai in the service of the Tokugawa shogunate. During the reign of Tokugawa Yoshimune, as a magistrate (machi bugyō) of Edo, his roles included chief of police, judge and jury, and Yamada Magistrate (Yamada bugyō) prior to his tenure as South Magistrate (Minami Machi bugyō) of Edo. With the title Echizen no Kami (Governor of Echizen or Lord of the Echizen), he is often known as Ōoka Echizen (大岡越前). He was highly respected as an incorruptible judge. In addition, he established the first fire brigade made up of commoners, and the Koishikawa Yojosho (a city hospital). Later, he advanced to the position of jisha bugyō, and subsequently became daimyō of the Nishi Ōhira Domain. Ōoka was born in 1677, but did not come into public notice until he was 35, when he was appointed an obscure judgeship. When he accepted this job, he found out that there was a long standing boundary dispute between the farmers of the Yamada and Wakayama (Kishū) fiefs. While it was obvious that the Yamada claim was the just one, no previous judge had been foolish enough to irritate Yoshimune, Lord of Kishū, as he was very close to the shōgun, Tokugawa Ietsugu. However, Ōoka took up the case, and immediately settled it on its merits. Ōoka resolved the long standing dispute between the farmers of Yamada and Wakayama, which is also known as the "Case of the Inherited Rice Fields." According to the story, the dispute began in the early 18th century when the lord of the Wakayama domain granted some rice fields to a group of farmers in the Yamada region. However, the grant was ambiguous, and there was confusion over the exact boundaries of the fields and who had the right to use them. The dispute continued for several generations, and the farmers of both regions became embroiled in bitter arguments and legal battles. When Ōoka Tadasuke was appointed as the magistrate of the region, he was tasked with resolving the dispute once and for all. After carefully studying the case and listening to the arguments of both sides, Ōoka came up with a unique solution that satisfied everyone. He ordered the farmers of both Yamada and Wakayama to plant their rice fields with red beans instead of rice. He then declared that whichever side produced a better harvest of red beans would be declared the rightful owners of the disputed rice fields. The farmers of Yamada were known for their skills in growing rice and were initially confident that they would win the competition. However, the farmers of Wakayama had secretly been growing red beans for generations and had perfected their cultivation techniques. As a result, they were able to produce a much larger and healthier crop of red beans than the farmers of Yamada. When the final harvest was taken, Ōoka Tadasuke declared that the farmers of Wakayama had proven their superior farming skills and deserved to be the rightful owners of the disputed rice fields. The decision was accepted by both sides, and the long standing dispute was finally resolved. Yoshimune was so impressed that when he became shōgun five years later, he took the unusual action of promoting Ōoka over hundreds of other candidates, to the important post of machi bugyō (magistrate) of Edo (old name for Tokyo). The post of machi bugyō combined the duties of mayor, police chief, judge, and fire marshal. The city of Chigasaki in Kanagawa Prefecture has a festival for Ōoka in late April.
Танымал істер
Сонымен қатар, бұл тұлға ракугода (жапондық әңгімелеу өнері) жиі қолданылатын оның дәстүрден тыс және дана заңдық шешімдері туралы көптеген әңгімелерде аңызға айналды. Ең әйгілі әңгімелердің бірі – «Ұрланған иістің ісі» деп аталады. Онда параноидалық қонақүй иесі кедей студентті оның тамақ пісіру кезіндегі түтінін, яғни оның дәмсіз тағамын дәмді ету үшін пісіріп жегені үшін иісті ұрлаған деп айыптады. Әріптестері Оокаға бұл істі абсурдты деп есептеп, тоқтатуға кеңес берсе де, ол оны тыңдауға шешті. Судья мәселені студентке бір қолындағы ақшаны екінші қолына беруді бұйырып, тамақтың иісі – ақшаның дыбысы деген үкім шығарды. «Шектелген Джизо немесе күдікті мүсін» әңгімесінде Оока жергілікті кимоно шеберінен киімдердің ұрлығын анықтауға шақырылды. Оока Токиодағы Нарихира сан Тосенджи ғибадатханасына тиесілі Джизо мүсінін байлап, қараушылық міндетін орындамағаны үшін жауап беруге әкелуге бұйрық берді. Сот залына байланған мүсін келгенде, көрермендер күлді. Оока олардың күлкісі үшін әрбір көрерменге символдық айыппұл төлеуді қатаң бұйырды – кішкентай мата бөлігі. Айыппұл төленгеннен кейін, тоналған кимоно шебері бір көрерменнен алынған матаның ұрланған киімге ұқсас екенін анықтады. Нағыз ұры болған көрермен тұтқындалды, ал Оока Джизо мүсінін босатуға бұйырды, өйткені ол өзінің міндетін орындаған. 1925 жылы мүсін Токионың орталығынан қала шетіне орналасқан Нанджо деген кішкентай ғибадатханаға көшірілді. Мүсін әлі де тұр және ұрылардың құрбандары үмітпен байлап қойған арқанмен оралған. Дегенмен, мүсін 200 жылдан астам уақыт бойы байланғандықтан тегіс болып тозған.
In addition, the figure has taken on a legendary status in a number of stories about his unorthodox and wise legal decisions, frequently used in rakugo (Japanese storytelling). One of the most famous stories is called "The Case of the Stolen Smell" where he heard the case of a paranoid innkeeper who accused a poor student of literally stealing the fumes of his cooking by eating when the innkeeper was cooking to flavour his dull food. Although his colleagues advised Ōoka to throw the case out as ridiculous, he decided to hear it. The judge resolved the matter by ordering the student to pass the money he had in one hand to his other, and ruling that the price of the smell of food is the sound of money. In "The Case of the Bound Jizō or Suspect Statue", Ōoka was called upon to discover the thief of a cartload of cloth from a local kimono maker. Ōoka ordered a statue of Jizō of the Narihira san Tōsen ji, a temple in Tokyo, to be bound and brought forth to be called to answer for dereliction of its custodial duty. When the bound statue arrived in the courtroom, the spectators burst into laughter. Ōoka sternly ordered each spectator to be punished with a token fine for their outburst: a small swatch of cloth. When the spectators paid their fines, the robbed kimono maker identified the piece of cloth from one spectator as identical to the cloth stolen in the crime. The spectator, who was the actual thief, was arrested, and Ōoka ordered the Jizō statue released as having discharged his duty. In 1925, the statue was removed from downtown Tokyo to a little temple called Nanjo in on its outskirts. The statue still stands, and is wrapped in rope tied by hopeful victims of thieves. However, the statue is worn almost smooth because of over 200 years of binding.
Ағылшын тіліндегі баяндамалар
Оока туралы әңгімелер 1908 жылы ағылшын тілінде В. Дж. С. Шандтың «Тен Ичи Бо ісі, Жапониядағы танымал сот ісі» деген еңбегінде, Токио методистік баспасында жарық көрді. 1956 жылы американдық әскери офицер И. Г. Эдмондс суреттермен кітап шығарды. «Pacific Stars & Stripes» баспасында жарық көрген кітап «Кимонодағы Сүлеймен: Ооканың әңгімелері, Ежелгі Йедоның дана судьясы» деп аталды. Эдмондстың еңбегі 1961 жылы «Оока Зиялы» деп жарияланды, ал 1966 жылы «Мармаралық монстр және басқа да әңгімелер» деп қайта аталды және Scholastic баспа компаниясы арқылы американдық мектеп оқушыларына кеңінен қолжетімді болды. 1999 жылдан бастап судья Оока Дороти мен Томас Хублердің «Самурай детективі» сериясында пайда болды. Кітаптардың арасында: «Токайдо қонақүйіндегі әуесқой» (1999), «Дәмханадағы әуесқой» (2001), «Қараңғылықта өлім» (2004; Эдгар сыйлығының иегері), «Жанған шөпті кескен қылыш» (2005), «Самурай өлімнен ешқашан қорқа қоймайды» (2007) және «Өлімге жеті жол» (2008) кіретін еді.
Stories of Ōoka began showing up in English in 1908, in "The Case of Ten Ichi Bo, a Cause Celebre in Japan" by W. J. S. Shand, published by the Tokyo Methodist Publishing House. In 1956, an illustrated book was created by I. G. Edmonds, an American military officer. Published by the Pacific Stars & Stripes, it was called Solomon in Kimono: Tales of Ooka, a Wise Judge of Old Yedo. Edmonds' work was published in 1961 as Ooka the Wise, and then in 1966 renamed The Case of the Marble Monster and Other Stories and made widely available to American schoolchildren by the Scholastic publishing company. Beginning in 1999, Judge Ōoka has appeared in the Samurai Detective series by Dorothy and Thomas Hoobler. Books include The Ghost in the Tokaido Inn (1999), The Demon in the Teahouse (2001), In Darkness, Death (2004; Edgar Award winner), The Sword That Cut the Burning Grass (2005), A Samurai Never Fears Death (2007), and Seven Paths To Death (2008)