Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жарыс жүргізушісі (1927–1964)
American racing driver (1927–1964)
Эдвард Джулиус Сакс-младший (28 мамыр 1927 – 30 мамыр 1964) – Америка Құрама Штаттары Автоклубының жүргізушісі, "Автожарыстың клоун-принці" атымен танымал. Ол "Жеңе алмасаң, керемет бол" деген фразаны қанаттандырған.
Edward Julius Sachs Jr, (May 28, 1927 – May 30, 1964) was a United States Auto Club driver who was known as the "Clown Prince of Auto Racing". He coined the phrase "If you can't win, be spectacular".
Ерте өмір
Сакс 1927 жылдың 28 мамырында Пенсильвания штатының Аллентаун қаласында дүниеге келген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен.
Sachs was born May 28, 1927, in Allentown, Pennsylvania. He served in the United States Navy during World War II.
Кәсіби жарыстар мансабы
Оның мансабында сегіз USAC Championship Trail жеңісі, 65 AAA және USAC жарысында 25 үздік бестік нәтиже бар, соның ішінде 1958 жылғы USAC Midwest Sprint Car Championship. Ол Индианаполис 500-ге сегіз рет қатысты, 1957–64 жылдары, 1960 және 1961 жылдары поул-позицияны жеңіп алды, ал ең жақсы нәтижесі 1961 жылы екінші орын болды. Жарыс аяқталуға үш айналым қалғанда көшбасшы болған ол оң артқы дөңгелегінің бұзыла бастағанын байқап, оны ауыстыру үшін пит-стоп жасады, нәтижеде жеңіс А. Дж. Фойтқа бұйырды. Сакс дөңгелекке тәуекел етпеген шешіміне ешқашан өкінген жоқ, "Өлгеннен гөрі екінші орында болуыма дайынмын" деді.
His career included eight USAC Championship Trail wins, 25 top five finishes in 65 career AAA and USAC starts, including the 1958 USAC Midwest Sprint Car Championship. He was an eight time starter of the Indianapolis 500, 1957–64, winning the pole position in 1960 and 1961, with his best finish being second in 1961. Leading the race with only three laps to go, he saw his right rear tire begin to delaminate and pitted to replace it, handing victory to A. J. Foyt. Sachs never regretted his decision not to gamble on the tire, saying, "I'd sooner finish second than be dead".
Индианаполистегі өлім
1964 жылғы 30 мамырда өткен Индианаполис 500 жарысында Сакс пен спорттық автомобиль жүргізушісі Дейв Макдональд, Индианаполис 500-дің жаңашылы, екінші айналымда жеті машинаны қамтитын өртті апатта қаза тапты. Макдональд Микки Томпсонның #83 "Sears Allstate Special" машинасының иесі және конструкторы еді. Томпсон USAC шенеуніктерінен Калифорниядағы шеберханасына келіп, машина құрылысы кезінде оны тексеруді сұрады, егер ол спидвейде дисквалификацияланатын болса, машинаға ақша салмайынша. USAC өтінішті қабылдады және машинаны жер әсерлері жиынтығымен мақұлдады. Мамыр айында машина спидвейге жеткенде, USAC өз шешімін өзгертті және оны қабылдамады. Гараждың тар кеңістігінде Томпсон мен команда жаңа USAC талаптарына сәйкес машинаны дерлік қайта жасады. Бұл өзгерістер – крылоларды алып тастау, үлкен дөңгелектерге ауысу және биіктікті екі дюймнен төрт дюймға дейін арттыру – машиналарды өте тұрақсыз етті. Грэм Хилл машинаны Индиден бұрын сынақтан өткізді, бірақ 1963 жылы оны жүргізуден бас тартты. Мастен Грегори осы айдың басында аэродинамикалық көтерілу салдарынан апатқа ұшырады. Макдональд біліктілік алғаннан кейін және жарысқа дейін, Макдональдты білетін және оның қабілетін құрметтеген Формула-1 әлем чемпионы Джим Кларк калифорниялықтың артынан бірнеше айналым жүрді. Тоқтағаннан кейін Кларк Макдональдты машинадан шығуға шақырды. "Шығып кет, – деді Кларк, – жай ғана шығып, қашып кет". Бірақ Макдональд Томпсонмен жасалған келісімді орындауға міндетті екенін сезінді. Басқа жүргізушілер Грегоридің кеңесін тыңдап, Томпсонның машиналарын жақындатпады. Жарысқа дейін Грегори Формула-1 жүргізушісі Джек Брэбхамға, Макдональдтың қасында старт алатын, жаңашылға көбірек орын беруге шақырды. Брэбхам Грегоридің кеңесі өмірін сақтап қалды деп есептейді. Екінші айналымда Макдональд төртінші бұрылыстан шығу кезінде басқаруды жоғалтты. Машина сырғып бастағанда, ол жолға шығып, ішкі қабырғаға соқтығысып, 45 галлон отынды тұтандырып, зор өртке себеп болды. Содан кейін оның машинасы жолдан кері қайтып шықты. Сакс Боб Вейттің соңынан шығып, сыртқы қабырға бойында ашылған жерге бағытталды, бірақ Макдональдтың жанған машинасы оны жапты. Вейт шамалы ғана өткізіп жіберді, бірақ Сакс Макдональдтың машинасына тікелей соқтығысып, екінші жарылысқа себеп болды. Джонни Резерфорд Сакстың соңынан келе жатып, өртке түсіп қалмас үшін күшін жұмсау керектігін түсінді. Толық газбен, оның Уотсон Родстері Сакс пен Макдональдтың астынан өтіп, Макдональдтың қозғалтқышынан инжекторларды алып тастады. Апатты тазартқаннан кейін, оны Бобби Унсердің NOVI машинасы бүйінен ұрып-соқты. Содан кейін ол (өртеніп) негізгі турадан төмен, бірінші және екінші бұрылыстардан, артқы турадан жоғары және үшінші бұрылыстан өтіп, төртінші бұрылыстағы өрт сөндіру машинасының станциясында тоқтады. Ронни Думан, Резерфордтың соңынан келе жатып, апаттан қашу үшін солға бұрылды. Ол NOVI машинасының бақылаудан шығып, рульді жоғалтқанда, арттан соғылып, отын багын жарып, ол да өртке ұшырады. Думан ішкі қабырғаға айналып, ауыр күйіктер алды. Ол ұзақ уақыт бойы емделу үшін Индианаполистегі Методист ауруханасының күйгендер бөліміне тікұшақпен жеткізілді. Резерфорд пен Унсер жеңіл күйіктер алды және ауруханадан босатылды. Өкпесі оттан күйіп, денесінің 75 пайызы күйген Макдональд машинасынан шығарылғанда есінде болды. Ол жарысқа қатысқан ауруханаға жеткізіліп, содан кейін жедел жәрдеммен Методист ауруханасының күйгендер бөліміне ауыстырылды, онда екі сағаттан кейін қайтыс болды. Чак Стивенсон мен Норм Холл да қатысты, бірақ жарақат алмады. Сакс машинасына қамалып қалған болса да, оның жүргізуші костюмі тек күйген, бірақ беті мен қолы ауыр күйіктерге ұшырады. Оның денесін алып тастау үшін машинаны арпамен жауып, гаражға апарып кетті. Оның тұншығудан, күйіктен немесе соққыдан қайтыс болғаны анықталмады. Бір жүргізуші оның соқтығысқаннан кейін машинадан шығуға тырысқанын көргенін айтты. Сакстың мойнына байланған лимон апаттан кейін Резерфордтың қозғалтқыш бөлімінен табылды. Апат фильмге түсіріліп, бүкіл әлемге таратылды. "Индианаполис 500" жарысы тарихында алғаш рет апат салдарынан тоқтатылды. Бұқаралық ақпарат құралдарының қысымына жауап ретінде, келесі жарыстарда USAC машиналарға аз отын тасымалдауды және кем дегенде екі рет тоқтау жасауды талап етті. Жаңа pit stop ережесі бензинмен жұмыс істейтін машиналардың артықшылығын жойды, сондықтан бензин енді қолданылмайды. 1965 жылдан бергі барлық Индианаполис 500 жарысы метанол немесе этанол отынымен жүргізіледі.
At the 1964 Indianapolis 500 on May 30, 1964, Sachs and sports car driver Dave MacDonald, an Indianapolis 500 rookie, were killed in a fiery crash involving seven cars on the second lap. MacDonald was driving a car owned and designed by Mickey Thompson, the #83 "Sears Allstate Special". Thompson had requested USAC officials to visit his shop in California to inspect the car while it was under construction so that he would not invest money in the car if there was a chance that it would be disqualified at the Speedway. USAC accepted the request and passed the car with its ground effects package. By the time the car reached the Speedway in May, USAC had changed their mind and failed it. Working in the cramped spaces of the garage area, Thompson and crew practically rebuilt the car to meet the new USAC specs. These changes, removal of the fenders, changing to larger tires and increasing the height from two inches to four, made the cars very unstable. Graham Hill tested the vehicle before Indy but refused to drive it in 1963. Masten Gregory crashed earlier in the month due to aerodynamic lift. After MacDonald had qualified and before the race, World Grand Prix Formula One Champion Jim Clark, who knew MacDonald and respected his ability, followed the Californian for several laps. After they pulled in, Clark emphatically urged MacDonald to get out of the car. "Get out," Clark said, "just get out and walk away." But MacDonald felt obligated to honor his contract with Thompson. Other drivers took Gregory's advice and stayed away from the Thompson cars. Before the race, Gregory approached Formula One driver Jack Brabham, who was alongside MacDonald on the grid, and urged Brabham to allow the rookie a lot of room. Brabham credited Gregory's advice with saving his life. On the second lap, MacDonald lost control coming off the fourth turn. As the car began to slide, he came across the track and hit the inside wall, igniting the 45 gallon fuel load which erupted into a massive fire. His car then slid back across the track. Sachs, following Bob Veith, aimed for an opening along the outside wall that was soon closed by MacDonald's burning car. Veith made it through by inches, but Sachs hit MacDonald's car broadside causing a second explosion. Johnny Rutherford, following Sachs, having no place to go except into the inferno, decided his only chance was to power his way through. Going at full throttle, his Watson Roadster went under Sachs and over MacDonald taking the injectors off MacDonald's engine. After clearing the wreckage, he was then broadsided by the NOVI of Bobby Unser. He then motored (on fire) down the main straight, through turns one and two, up the back straight and through turn three, stopping at a fire truck station in turn four. Ronnie Duman, following Rutherford, went to the left to avoid the crash. It looked as if he was going to make it through when he was rear ended by the out of control NOVI, which had lost its steering, splitting his fuel tank which also erupted. Duman then spun into the infield wall, where he received serious burns. He was transported to the Methodist Hospital's burn unit in Indianapolis by helicopter to begin a lengthy recovery. Rutherford and Unser received minor burns and were released from the track hospital. MacDonald, whose lungs were scorched from inhaling the flames and who was burned over 75% of his body, was awake and alert when he was removed from his car. He was taken to the track hospital then transferred to the Methodist Hospital burn unit by ambulance, where he died two hours later. Chuck Stevenson and Norm Hall were also involved but escaped injury. Despite being trapped in his car, Sachs's driver's suit was only scorched, but he received critical burns on his face and hands. The car was covered with a tarp before being taken to the garage area for removal of his body. It has never been determined if he died of asphyxiation, burns or blunt force injury. One driver stated that he saw him struggling to get out of the car after the impact. A lemon that had been on a string around Sachs's neck was found inside Rutherford's engine compartment after the crash. The crash was well documented on film and shown worldwide. For the first time in its history, the Indianapolis 500 was stopped because of an accident. Partially in response to media pressure, for subsequent races USAC required that cars carry less fuel and make a mandatory minimum of two pit stops. The new pit stop rule negated any mileage advantage gasoline powered cars would have had, so gasoline has not been used since. Every Indianapolis 500 race since 1965 has been run using methanol or ethanol based fuels.
Толық AAA/USAC чемпионатының автокөлік нәтижелері
Жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Орын Ұпай 1951 INDY MIL LAN DAR SPR MIL DUQ DUQ PIK SYRDNQ DET DNC SJS PHX BAY – 0 1953 INDYDNQ MIL SPR DET SPR MIL DUQ PIK SYRDNQ ISFDNQ SAC18 PHXDNQ – 0 1954 INDYDNQ MILDNQ LAN5 DAR16 SPRDNQ MILDNQ DUQ PIK SYR ISFDNQ SACDNQ PHX7 LVG 29-шы 160 1955 INDY MIL LAN SPR MILDNS DUQ PIK SYR ISFDNQ SAC PHXDNQ 45-шы 46.8 1956 INDYDNQ MIL LAN DAR21 ATL1 SPR3 MIL4 DUQDNQ SYR12 ISFDNQ SAC PHXDNQ 12-шы 650 1957 INDY23 LAN2 MIL16 DET ATL SPR MIL DUQ SYR ISF TRE SAC PHX 25-шы 160 1958 TREDNQ INDY22 MIL10 LAN1 ATL6 SPRDNQ MIL3 DUQ17 SYR10 ISF1 TRE10 SAC15 PHX3 7-шы 990 1959 DAY19 TRE19 INDY17 MIL7 LAN18 SPR7 MIL10 DUQ18 SYR1 ISF2 TRE1 SACDNQ PHX10 6-шы 797 1960 TRE8 INDY21 MIL5 LAN13 SPR2 MIL20 DUQ4 SYR11 ISF13 TRE1 SACDNQ PHX 12-шы 650 1961 TRE1 INDY2 MILWth LAN3 MIL5 SPRDNS DUQ3 SYRDNQ ISFDNQ TRE1 SACDNQ PHX6 2-ші 1,760 1962 TRE18 INDY3 MIL21 LAN TRE15 SPR MIL4 LAN SYR ISF TRE7 SAC PHX 9-шы 1,060 1963 TRE INDY17 MIL2 LAN TRE SPR MIL DUQ ISF TRE SAC PHX 21-шы 160 1964 PHX6 TRE INDY30 MIL LAN TRE SPR MIL DUQ ISF TRE SAC PHX 36-шы 80
Year 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Pos Points 1951 INDY MIL LAN DAR SPR MIL DUQ DUQ PIK SYRDNQ DET DNC SJS PHX BAY – 0 1953 INDYDNQ MIL SPR DET SPR MIL DUQ PIK SYRDNQ ISFDNQ SAC18 PHXDNQ – 0 1954 INDYDNQ MILDNQ LAN5 DAR16SPRDNQ MILDNQ DUQ PIK SYR ISFDNQ SACDNQ PHX7 LVG 29th 160 1955 INDY MIL LAN SPR MILDNS DUQ PIK SYR ISFDNQ SAC PHXDNQ 45th 46.8 1956 INDYDNQ MIL LAN DAR21 ATL1 SPR3 MIL4 DUQDNQ SYR12 ISFDNQ SAC PHXDNQ 12th 650 1957 INDY23 LAN2 MIL16 DET ATL SPR MIL DUQ SYR ISF TRE SAC PHX 25th 160 1958 TREDNQ INDY22 MIL10 LAN1 ATL6 SPRDNQ MIL3 DUQ17 SYR10 ISF1 TRE10 SAC15 PHX3 7th 990 1959 DAY19 TRE19 INDY17 MIL7 LAN18 SPR7 MIL10 DUQ18 SYR1 ISF2 TRE1 SACDNQ PHX10 6th 797 1960 TRE8 INDY21 MIL5 LAN13 SPR2 MIL20 DUQ4 SYR11 ISF13 TRE1 SACDNQ PHX 12th 650 1961 TRE1 INDY2 MILWth LAN3 MIL5 SPRDNS DUQ3 SYRDNQ ISFDNQ TRE1 SACDNQ PHX6 2nd 1,760 1962 TRE18 INDY3 MIL21 LAN TRE15 SPR MIL4 LAN SYR ISF TRE7 SAC PHX 9th 1,060 1963 TRE INDY17 MIL2 LAN TRE SPR MIL DUQ ISF TRE SAC PHX 21st 160 1964 PHX6 TRE INDY30 MIL LAN TRE SPR MIL DUQ ISF TRE SAC PHX 36th 80
Әлем чемпионатының қысқаша сипаттамасы
Индианаполис 500 жарысы 1950 жылдан 1960 жылға дейін FIA әлем чемпионатының бөлігі болды. Осы жылдары Индиде бәсекелескен пилоттар әлем чемпионатының ұпайларын есепке алды және чемпионатқа қатысты. Сәйкесінше, Сакс төрт әлем чемпионаты жарысына қатысты. Ол бір рет старттық позициядан (полюстен) бастады, бірақ әлем чемпионатында ұпай жинақтамады.
The Indianapolis 500 was part of the FIA World Championship from 1950 through 1960. Drivers competing at Indy during those years were credited with World Championship points and participation. Accordingly, Sachs participated in four World Championship races. He started on the pole once, but scored no World Championship points.
Марапаттар
Сакс 1999 жылы Ұлттық спринт машиналарын құрмет залына енгізілді.
Sachs was inducted into the National Sprint Car Hall of Fame in 1999.
Жеке өмір
Сакс 1959 жылғы 3 маусымда Индианаполистегі машина иесі Питер Шмидттың туысы Гарри Гамильтонның үйінде Пенсильвания штатының Куперсбург қаласынан Нэнс МакГарритиге үйленді. Олардың ұлы Эдвард Джулиус Сакс III 1962 жылғы 6 ақпанда дүниеге келді. Нэнс Сакс 2005 жылғы 28 қыркүйекте Мичиган штатының Клинтон қалашығындағы үйінде қайтыс болды. Одан соң ұлы Эдуард III, немерелері Эдуард IV және Меган Сакс қалды. Ол қайтыс болғаннан кейін 41 жыл өткен соң, сүйікті Эддидің қасына Бейтлехемдегі (Пенсильвания) Қасиетті Құтқарушы зиратына жерленді. "Эдди Сакс, кіші" деген атпен Эдди III Орта Батыстағы жергілікті топырақ трассаларында жарысқа қатысқан жарыс жүргізушісі болды. Әкесінен айырмашылығы, ол "Индианаполис 500" жарысына қатыспады. Қазір Мичиган штатының Орион көліндегі "Сакс және әріптестері" компаниясының иесі ретінде бизнесмен болып жұмыс істейді. Автоспорттың түрлі деңгейлерінде жартылай уақытпен команда иесі болды, қазіргі уақытта USAC Silver Crown Series-те қатысады.
Sachs married Nance McGarrity of Coopersburg, Pennsylvania, on June 3, 1959, at the home of Harry Hamilton, a relative of his car owner, Peter Schmidt in Indianapolis, Indiana. Their son, Edward Julius Sachs, III was born on February 6, 1962. Nance Sachs died on September 28, 2005, at her home in Clinton Township, Michigan. She is survived by her son Edward III, and grandchildren, Edward IV and Meagan Sachs. Forty one years after his death, she was buried next to her beloved Eddie in Holy Saviour Cemetery in Bethlehem, Pennsylvania. Using the name "Eddie Sachs, Jr," Eddie III became a race car driver racing on the local dirt tracks in the Midwest. Unlike his famous father, he never raced in the Indianapolis 500. He has become a businessman as the owner of Sachs and Associates in Lake Orion, Michigan. He has been a part time car owner in various levels of motorsport, currently in the USAC Silver Crown Series.