Америка Құрама Штаттарының Антарктида бағдарламасы

Кіріспе

Америка үкіметінің бастамасы

Америка Құрама Штаттарының Антарктика бағдарламасы (немесе USAP; бұрын Америка Құрама Штаттарының Антарктика ғылыми зерттеу бағдарламасы немесе USARP және Америка Құрама Штаттарының Антарктика қызметі немесе USAS) – Антарктида құрлығындағы Америка Құрама Штаттары үкіметінің ұйымы. 1959 жылы құрылған USAP Антарктидадағы АҚШ-тың барлық ғылыми зерттеулерін және оған байланысты логистиканы, сондай-ақ Оңтүстік мұхитындағы кемелердегі жұмыстарды басқарады.

АҚШ Антарктика бағдарламасы

1959 жылы АҚШ Антарктика зерттеу бағдарламасын (USARP) құрды. Бүгінде Ұлттық ғылым қоры (NSF) АҚШ-тың Антарктика бағдарламасын басқаруға Президенттік мандатқа ие, оның арқылы үш жылдық ғылыми-зерттеу станциялары мен екі ғылыми-зерттеу кемесі жұмыс істейді, ең оңтүстік құрлықтағы АҚШ ғылымының барлық салаларын үйлестіреді және басқа да федералдық агенттіктермен, АҚШ әскерилерімен және азаматтық мердігерлермен ғылымға қажетті логистикалық қолдауды қамтамасыз ету үшін жұмыс істейді. АҚШ Антарктика шартына қол қойды және ғылымды жүргізу – Антарктикаға АҚШ-тың қызығушылығының басты көрінісі болып табылады. 1970 жылдың қазан айында президент Ричард Никсон Антарктикаға қатысты АҚШ саясатын былай деп жариялады: Антарктика шартын сақтау және осы континенттің тек бейбіт мақсаттар үшін пайдаланылатынын және халықаралық келіспеушіліктің аймағы немесе нысаны болмайтынын қамтамасыз ету; әлемдік және аймақтық проблемаларды шешу үшін, оның ішінде қоршаған ортаны бақылау және болжау, сондай-ақ ресурстарды бағалау үшін ғылыми ынтымақтастықты дамыту; және Антарктика ортасын қорғау және тірі және тірі емес ресурстарды тең және тиімді пайдалануды қамтамасыз ету үшін тиісті шараларды әзірлеу. Ғылым халықаралық келісімге сәтті негіз болды, ал Антарктика – ғылым ұлттық саясат пен мүдделердің басты көрінісі ретінде қызмет ететін жалғыз континент. 1970 және 1976 жылдары Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі еске алу қағаздары (71 және 318) «АҚШ-тың ғылыми, экономикалық және саяси мақсаттарына жауап беретін Антарктикадағы белсенді және ықпалды АҚШ-тың болуын сақтаудың маңыздылығын» қайта растады. XIX ғасырдың басында бірнеше елдің экспедициялары Антарктика континентіне жақындады. Олардың арасында 1839–1840 жылдары континенттің бар екенін алғаш дәлелдеген экспедицияға басшылық еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты Чарльз Уилкс болды. Оның экспедициясы Антарктиканың Үндістан және Австралия квадранттарындағы жағалауының картасын жасады. Макмердо бұғазы – тарихи аймақ. 1841 жылы Джеймс Кларк Росс өзінің «Эребус» және «Террор» кемелерін бұғазға, ешкімнің барған емес оңтүстікке дейін алып келді, содан кейін мұздың үлкен қабырғасы бойымен шығысқа қарай сапарлады. Ол және оның экипажы аралды және оның атын алған мұздықты алғаш көрген адамдар болды. 1902 жылы Роберт Ф. Скотт «HMS Discovery» кемесімен станцияға жақын орналасқан Қысқы төртбұрыш шығанағында қыстады. Скотттың (1901–1904 және 1910–1913 жж.) және Эрнест Шеклтонның (1907–1909 және 1914–1916 жж.) экспедициялары ғылыми зерттеулер жүргізу және Оңтүстік полюске жету үшін шлейфтік топтарды орналастыру үшін осы аймақты база ретінде пайдаланды. Бұл экспедициялар салған үйлер әлі күнге дейін Хат-Пойнт, Эванс мысығы және Ройдс мысығында тұр.

The United States established the U. S. Antarctic Research Program (USARP) in 1959—the name was later changed to the U. S. Antarctic Program—immediately following the success of the International Geophysical Year (IGY). Today, the National Science Foundation (NSF) has a Presidential Mandate to manage the United States Antarctic Program, through which it operates three year round research stations and two research vessels, coordinates all U. S. science on the southernmost continent, and works with other federal agencies, the U. S. military, and civilian contractors, to provide the necessary logistical support for the science. The U. S. is a signatory to the Antarctic Treaty and the conduct of science is the principal expression of U. S. interest in the Antarctic. In October 1970 President Richard Nixon stated U. S. policy for Antarctica to be:To maintain the Antarctic Treaty and ensure that this continent will continue to be used only for peaceful purposes and shall not become an area or object of international discord; to foster cooperative scientific research for the solution of worldwide and regional problems, including environmental monitoring and prediction and assessment of resources; and to protect the Antarctic environment and develop appropriate measures to ensure the equitable and wise use of living and non living resources Science has provided a successful basis for international accord, and the Antarctic is the only continent where science serves as the principal expression of national policy and interest. "In 1970 and again in 1976 National Security Decision Memoranda (71 and 318) reaffirmed the "importance of maintaining an active and influential U. S. presence in the Antarctic that is 'responsive to U. S. scientific, economic, and political objectives. Expeditions sponsored by several nations approached the Antarctic continent early in the 19th century. Among the leaders was Charles Wilkes, a U. S. Navy lieutenant who commanded an expedition in 1839–40 that was the first to prove the existence of the continent. His expedition mapped about of the Antarctic coastline in the Indian and Australian quadrants. McMurdo Sound is a historic area. In 1841, James Clark Ross brought his ships HMS Erebus and HMS Terror into the Sound, farther south than anyone had ever gone, before sailing eastward along a great wall of ice. He and his crew were the first humans to see the island and the ice shelf that both now bear his name. In 1902, Robert F. Scott wintered HMS Discovery in Winter Quarters Bay, adjacent to the station. Both of Scott's (1901–1904 and 1910–1913) and Ernest Shackleton's (1907–1909 and 1914–1916) expeditions used the area as a base to deploy sledging parties for both scientific exploration and attempts to reach the South Pole. The huts these expeditions built still stand today at Hut Point, Cape Evans, and Cape Royds.

Организмдер мен экожүйелер

Организмдер мен экожүйелер бағдарламасы биологиялық ұйымның барлық деңгейлеріндегі зерттеулерді қолдайды, молекулалық, жасушалық және организмдік деңгейлерден бастап, қауымдастықтар мен экожүйелерге дейін.

Жер туралы ғылымдар

Жер ғылымдары бағдарламасы Антарктиканың геологиялық тарихына түсініктер ұсынады және оны бүгінде қалыптастырып жатқан процестерді жақсырақ түсінуге көмектеседі.

Гляциология

Гляциология бағдарламасы Антарктика мұз қабатының және оны қоршаған мұздықтардың тарихы мен динамикасын зерттеуге бағытталған зерттеулерді қолдайды. Мұз қабатының массалық тепе-теңдігі мен динамикасын анықтайтын процестерді зерттеу де маңызды.

Мұхит және атмосфера ғылымдары

Мұхит және атмосфера ғылымдары бағдарламасы Антарктика құрлығы мен оны қоршаған Оңтүстік мұхит аймағындағы жергілікті, аймақтық және жаһандық деңгейдегі байланыстарды ескере отырып, мұхиттық және төменгі атмосфералық процестердің физикасы мен химиясын, сондай-ақ жоғары оңтүстік ендіктегі ортаны түсінуді дамытуға бағытталған.

Суретшілер мен жазушылар

Суретшілер мен жазушылар бағдарламасы жобасын аяқтау үшін Антарктикада болуы қажет қатысушыларды қолдайды, әсіресе Антарктиканы және оңтүстік мұхитындағы адам қызметін түсінуді және құндылығын арттыратын жобаларды.

PolarTREC

PolarTREC (Ұстаздар мен зерттеушілерді зерттеу және ынтымақтастыру) – АҚШ Ұлттық ғылым қоры (NSF) қаржыландыратын бағдарлама, ол АҚШ-тан мұғалімдерді полярлық аймақтарға үштен алты аптаға дейін нақты зерттеу жұмысына қатысуға жібереді. Арктикалық зерттеулер консорциумы (ARCUS) басқаратын бұл бағдарламаның мақсаты – білім берушілер мен полярлық зерттеушілерді бірге жұмыс істеу арқылы полярлық ғылымдар туралы білімді және түсінікті кеңейту.

Логистика

Антарктида – әлемдегі ең қашық аймақ, онда тұрғын халық та, инфрақұрылым да, дерлік өсімдіктер де жоқ. Мұндай қиын жағдайда жұмыс істеу үшін ғалымдар мен техникалық қызметкерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және жабдықтарды жұмыс істеуге дайын ұстауға арналған арнайы жүйелер қажет.

Ұшақтар

Антарктика бағдарламасы Антарктикаға және континент ішінде адамдар мен жүктерді тасымалдау үшін әртүрлі ұшақтарды пайдаланады. МакМердо станциясы жақын орналасқан МакМердо мұздық шельфінде екі қону-көтеру жолағын ұстап тұрады: шаңғы жабдықталған ұшақтар үшін Уильямс әуеайлағы, ал дөңгелекті ұшақтар үшін Феникс әуеайлағы. АҚШ Әуе күштерінің C-17 жүк ұшақтары және Нью-Йорк Ұлттық гвардиясының ерекше шаңғы жабдықталған LC-130 ұшақтары Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласы мен МакМердо станциясы арасында адамдар мен жүктерді тасымалдайды. Антарктика жазының ең қызу кезеңінде мұз жолақтары дөңгелекті ұшақтардың салмағын көтере алмайды, сондықтан тек шаңғыда қону және ұшуға қабілетті ұшақтар ғана жұмыс істей алады.

Қиыршық

Трактормен тартылатын конвойлар немесе "траверстер" үлкен көлемдегі отын мен жүкті ұзақ қашықтықтарға тасымалдау үшін пайдаланылады. Жыл сайын үш траверс 100 000 галлоннан астам отынды МакМердо станциясынан Амундсен-Скотт Оңтүстік полюс станциясына жеткізіп, келесі жылға отын қорын құрайды. Басқа "ғылыми траверстер" станциядан жүздеген шақырым қашықтықтағы далалық пункттерге ауыр ғылыми жабдықтарды тасымалдайды.

Кемелер/кемелер

Бағдарлама екі зерттеу кемесін, RVIB Натаниел Б. Палмерді және ASRV Лоуренс М. Гулдты пайдаланады. Кемелер Антарктида түбегіндегі Палмер станциясы мен Чилидің Пунта-Аренас порты арасында адамдар мен жабдықтарды тасымалдау үшін, сондай-ақ Оңтүстік мұхитты зерттеу немесе континенттің шалғай аймақтарына ғылыми сапарлар жасау үшін қолданылады. Палмер станциясындағы кішігірім қайықтар, оның ішінде надуық салдар мен үлкен қатты корпусты надуық қайықтар, ғалымдарды станцияға жақын аралдарға тасымалдауға пайдаланылады. МакМердо станциясы әрбір жазғы маусым соңында кемемен қайта жабдықталады. АҚШ Жағалау күзетінің ауыр мұз бұзатын кемесі "Полярлық жұлдыз" жүк кемесіне станцияның мұз айдынына дейін жол ашып береді. Әдетте, жүк кемесінен кейін отын тасымалдайтын танкер келеді.

Электр энергиясы/су/қоқыс сулары

Әрбір станция электр энергиясын өндіру үшін дизель отынын пайдаланады. МакМердо станциясында 2010 жылы Антарктика Жаңа Зеландиясы орнатқан жел турбиналары станцияның электр қуатының шамамен үштен бір бөлігін ANZ-бен ынтымақтастық келісімі бойынша қамтамасыз етеді. Далалық лагерьтер Антарктика жазындағы 24 сағаттық күн сәулесін пайдаланып, күн энергиясын көбірек қолдануда. Ірі далалық лагерьдерде көбінесе жеке аспазшы болады, ол далалық маусымның басында жіберілген ұзақ сақтауға арналған азық-түліктерден үлкен топтарға тағам дайындайды. Кішігірім лагерьлерде тамақ дайындау жұмысы лагерь қызметкерлері мен зерттеушілер арасында басқа міндеттермен бірге жүзеге асырылады.

Ұлттық ғылым қоры

NSF Антарктидадағы АҚШ қызметіне жалпы басқару жауапкершілігін жүзеге асырады. Полярлық бағдарламалар кеңсесі арқылы ұйымдастырылған, ол күнделікті функцияларға жауапты, соның ішінде атқарушы билік тармағының қарауына және Конгресс бекітуіне ұсынылатын жылдық бюджет пен операциялық жоспарларды дайындау; Антарктидадағы NSF қолдауымен жүзеге асырылатын ғылыми зерттеулер үшін ғылыми мақсаттарды әзірлеу үшін қажет болған жағдайда ғылыми қауымдастықтан кеңес алу; АҚШ университеттері, басқа ғылыми мекемелер мен федералдық агенттіктерден түскен зерттеу және білім беру ұсыныстарын бағалау және қолдау; логистиканы егжей-тегжейлі жоспарлау және логистикалық талаптарды, қажетті қаражатпен бірге, Қорғаныс министрлігі мен АҚШ Жағалау күзетінің бөлімшелеріне жіберу; Антарктида инфрақұрылымын жоспарлау, жобалау, инженерлік есептеулер жүргізу, құрылыс және күтіп ұстауды қоса алғанда, нысандарды басқару; Антарктидадағы станциялар мен зерттеу кемелерін басқаруға және оларға байланысты қызметтерді, соның ішінде құрылыс және басқаруды ұйымдастыру; Антарктидадағы АҚШ қызметі үшін жан-жақты қауіпсіздік, экология және денсаулық сақтау бағдарламасын әзірлеу және іске асыру; басқа Антарктида шартының қатысушы елдерімен ғылыми және логистикалық ынтымақтастық бағдарламаларын ұйымдастыру; Антарктидадағы АҚШ-тың жоғары деңгейдегі өкілін тағайындау және Антарктидадағы далалық бағдарламалардың орнындағы басқаруын қамтамасыз ету; Антарктидадағы жазбалар, файлдар, құжаттар мен карталарға қатысты ақпаратты жинау және тарату орталығы және дерек көзі ретінде қызмет ету, олар мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда сақталады. Сонымен қатар, МакМердо жер үсті станциясы шамамен ондай полярлық орбиталық спутниктен деректерді жүктейді.

NOAA

NOAA Оңтүстік полюсте озон қабатындағы тесікті қадағалайтын және атмосферадағы газдардың салыстырмалы мөлшерін ұзақ мерзімді тіркеп отыратын нысанды ұстап тұрады. Атмосферадағы көмірқышқыл газы сияқты газдардың ең ұзақ және толық жазбаларының бірі Оңтүстік полюстен алынған. Олар сондай-ақ Оңтүстік Шетланд аралдарындағы пингвин зерттеу орталығына және одан қайтару үшін NSF-пен ынтымақтаса жұмыс істейді.

Ішкі қауіпсіздік департаменті

АҚШ Жағалау күзетінің ауыр мұзқұйғышы "Полярлық жұлдыз" жыл сайын теңіз мұзының жиегінен Макмердо станциясына дейін арна жасап, жылдық жанармай және жабдықтау кемелерін сүйемелдейді.

SAHPR есебі

2021 жылдың сәуір айында Ұлттық ғылым қорының Полярлық бағдарламалар кеңсесі Ішкі істер министрлігінің Федералды консультациялық тобымен келісім шарт жасасты, АҚШ Антарктика бағдарламасына қатысты жыныстық зорлық-зомбылық және шабуылдар туралы айыптамалар бойынша қажеттіліктерді бағалауды жүзеге асыру үшін. Жыныстық зорлық-зомбылық пен қорқынышты алдын алу және оған ден қою (SAHPR) есебі 2022 жылдың 22 маусымында жарияланды. Есепте мұздағы жағдайды бейнелеу үшін қауымдастық мүшелерінен алынған топтық талқылаулар мен сауалнамалар пайдаланылды, сондай-ақ жауап беру және алдын алу бойынша ұсыныстар егжей-тегжейлі сипатталды. SAHPR есебіне жауап ретінде АҚШ Конгресінің Ғылым, ғарыш және технология комитеті 2022 жылдың 6 желтоқсанында «Антарктикадағы зерттеу ортасын қауіпсіздендіру» тақырыбында тыңдау өткізді, ал NSF бас инспекторының кеңсесі 2023 жылдың 7 наурызында «АҚШ Антарктика бағдарламасына қатысты жыныстық шабуыл және аңдып жүру мәселелері бойынша құқық қорғау органдарының пікірлері» атты қосымша есеп жариялады.