Джеймс Адам: Шотланд сәулетшісі мен жиһаз дизайны шебері

Кіріспе

Шотланд архитекторы Джеймс Адам (21 шілде 1732 – 20 қазан 1794) – шотланд архитекторы және жиһаз дизайнымен айналысқан адам, бірақ көбінесе оның үлкен ағасы және серіктесі Роберт Адамның ықпалында болды. Олар архитектор Уильям Адамның ұлдары еді.

Өмір және мансап

Адам 1732 жылы Кирккалди, Файф қаласында архитектор Уильям Адамның үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. 1755 жылы Адам Бервикширдегі Аймут қаласындағы Гансгрин үйінде жұмыс істеді. 1758 жылы Адам ағасы Робертпен бірге Лондонда өздерінің ісін бастады (Төменгі Гровенор көшесінде тұрып), үйлерді безендіру және жиһазбен жабдықтаудың толық жобаларын жасауға баса назар аударды. Палладиандық стиль танымал болғанмен, Роберт классикалық римдік дизайн элементтерін грек, византиялық және барокко стильдерінің ықпалымен біріктіретін жаңа, икемді стильді дамытты, бұл стиль әдетте сәулеттік әдебиеттерде «Адам стилі» деп аталады. Адам ағайындыларының табысына олардың ең ұсақ бөлшектерге дейін әр нәрсені жобалауға деген құштарлығы себеп болды, бұл олардың жобаларында тұтастық сезімін қамтамасыз етті. Содан кейін ол Роберттің қадамын басып, 1760 жылдың мамырында «Үлкен саяхатқа» (Grand Tour) шығып, 1763 жылдың қазан айында Лондонға оралды. Адам 1768 жылы Роберттің орнын басып, Корольдің жұмыстарының сәулетшісі болды. Ағайындылардың «Адельфи» жобасы (1768–1772) фирманы банкротқа ұшыратуға жақын болды (фирмада Джозеф Бономи (1739–1808) сияқты танымал сәулетшілер де жұмыс істеді, ол 1768 жылдан бастап 1781 жылға дейін Адамдармен бірге болды). 1771 жылдан 1775 жылға дейін ол ағасымен бірге Бервикширдегі Данс қаласының жанындағы Уэддерберн қамалын жобалау және салумен айналысты. Роберттің 1792 жылы қайтыс болғаннан кейін Адам ағасының көлеңкесінен шығып, Глазгода бірнеше маңызды ғимараттарды жобалады, соның ішінде Ескі Аурухананы (1792; 1907 жылы бұзылды), Ассамблея залын (1794; 1890 жылы бұзылды) және Трон шіркеуін (1794) жобалады. Ол сондай-ақ Лондонның орталық бөлігіндегі Портленд Плейс алаңын да жобалады. 1793 жылы ол Джон Соаннан Лордтар палатасының жоспарларын беруді сұраған сәулетшілер тобының құрамына кірді. Алайда ол 1794 жылы Лондондағы Альбемарл көшесіндегі үйінде қайтыс болды. Адамның маңызды кітаптар жинағы болды, ол оларды жеке оюлы кітап белгісімен белгіледі. Өмір бойы Роберт және Джеймс Адам өздерінің жобаларының екі томын жариялады: «Роберт және Джеймс Адамның сәулет жұмыстары» (1773–1778 және 1779 жылдары; үшінші том 1822 жылы, Роберттің өлімінен кейін жарық көрді).

Adam was born in Kirkcaldy, Fife in 1732 as the third son of the architect William Adam. In 1755 Adam worked on Gunsgreen House in the Berwickshire town of Eyemouth. In 1758, Adam, along with his brother Robert, started his business in London (living in Lower Grosvenor Street), focusing on designing complete schemes for the decoration and furnishing of houses. Palladian design was popular, but Robert had evolved a new, more flexible signature style incorporating elements of classic Roman design alongside influences from Greek, Byzantine and Baroque styles, often termed as Adam Style in conventional architecture texts. The Adam brothers' success can also be attributed to a desire to design everything down to the smallest detail, ensuring a sense of unity in their designs. He then followed in Robert's footsteps by undertaking the Grand Tour, leaving in May 1760 and arriving back in London in October 1763. Adam succeeded Robert as Architect of the King's Works in 1768 just before work on the brothers' Adelphi project (1768–1772) almost bankrupted the firm (the business employed other notable architects including Joseph Bonomi (1739–1808) who, from 1768, remained with the Adams until 1781). From 1771 to 1775, he was engaged with his brother in the design and building of Wedderburn Castle near Duns, Berwickshire. Adam emerged from his brother's shadow after Robert's death in 1792, designing several notable buildings in Glasgow, including the old Infirmary (1792; demolished 1907), Assembly Rooms (1794; demolished in 1890) and the Tron Kirk (1794). He also designed Portland Place in central London. In 1793, he was part of a group of architects that John Soane was asked to supply plans to for the House of Lords. However, he died at his home in London's Albemarle Street in 1794. Adam had a book collection of some significance which he marked with his personal engraved bookplate. During their lifetime Robert and James Adam published two volumes of their designs, Works in Architecture of Robert and James Adam (in 1773–1778 and 1779; a third volume was published posthumously, in 1822).

Қоғамдық ғимараттар

Сот залы мен жүгері сауда алаңы, Гертфордшир, қазіргі Шир Холл, Гертфорд (1768). Өзгерістер енгізілген, бірақ бастапқы дизайнының бір бөлігі сақталған. Роберт Адаммен бірлескен жоба.