Кіріспе
Ұлы көлдердегі күздің соңғы желдері. Қараша дауылы, қарашаның сиқыры немесе қараша сиқыры – күзде Ұлы көлдерде жиі соғатын күшті желдерді білдіреді. Бұл "сиқырлар" Ұлы көлдердегі қарқынды төмен атмосфералық қысымның салдарынан пайда болады, ол солтүстіктен немесе солтүстік-батыстан суық канадалық/Арктикалық ауаны, ал оңтүстіктен жылы шығанақ ауасын тартады. Бұл суық және жылы ауа массалары қақтығысқанда, олар қатты дауыл күшіндегі желге айналып, көлдерде үлкен толқындар тудырады. Гордон Лайтфуттың "Эдмунд Фицджеральдтың қасіреті" әні қараша сиқырына сілтеме жасайды: Эдмунд Фицджеральдты қиратқан дауыл 978 мбарға тең болды, бұл 1/2 санаттағы дауылға баламалы. Осыған ұқсас сиқырлар жылдар бойы көптеген кеме апаттарына себеп болды. 1998 жылдың қараша айында болған тағы бір дауылдың күші 967 мбарды құрады, бұл 2-ші санаттағы дауылға тең. Ал 2010 жылдың қазан айында болған одан да күшті дауыл Миннесота мен Висконсин штаттарында рекордтық төмен ауа қысымын көрсетті – тиісінше 954,96 және 961,06 мбар (екеуі де Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санаттағы дауылға баламалы), сондай-ақ 2010 жылдың 26-27 қазанына қараған түні Дулут қаласын 81 миль/сағат жеңіл желмен және 19 фут биіктіктегі толқындармен шарлады.
November gale, the Witch of November, or November Witch, refers to the strong winds that frequently blow across the Great Lakes in autumn. The "witches" are caused by intense low atmospheric pressure over the Great Lakes pulling cold Canadian/Arctic air from the north or northwest and warm Gulf air from the south. When these cold and warm air masses collide, they can result in hurricane force winds that stir up large waves on the lakes. Gordon Lightfoot's song "The Wreck of the Edmund Fitzgerald" makes reference to the Witch of November: the storm that wrecked the Edmund Fitzgerald was 978 mbar, equivalent to a borderline Category 1/2 hurricane. Similar witches have caused numerous shipwrecks over the years. Another storm that hit in November 1998 was 967 mbar, equivalent to a solid Category 2 hurricane. A still stronger storm, of October 2010, brought Minnesota and Wisconsin record low barometric pressures of, respectively, 954.96 and 961.06 mbar (both equivalent to a category 3 hurricane on the Saffir Simpson scale) and lashed Duluth with 81 mph wind gusts and 19 foot seas during the night of October 26–27, 2010.
Этимология
Қарашадағы дауыл – бұл ауа райы құбылысының ресми түрде қабылданған атауы. "Ноябрь сиқыршысы" және оның түрлері – тарихи теңізшілер мен метеорологтардың жаргоны. Туынды атауларға "Дауылды жел", "Ноябрь сиқыршысы" және "Сиқыршы дауыл" кіреді. Ұлы көлдер аймағында қараша айы "дауылдар айы" деп белгілі. "Сиқыршы" – бұл мифологиялық және дауылдарды сипаттаушы ұғым. "Аулау" және "құйындау" сияқты сипаттамалар жиі осы тіркеспен қолданылады. 1998 жылғы ауа райы оқулығында былай делінген: "Көлік кемелерінің көлдің түбінде жатуы – бұл мифологиялық құпия емес, экономикалық және метеорологиялық жағдайлардың жиынтығы, осы жағдайлардың нәтижесінде Ноябрь сиқыршысы Жоғарғы Батыс аймағының теңізшілері үшін, Ирокез және Алгонкин тайпалары үшін Ұлы Жылан сияқты нақты болды". Көлемі зор өлім-жітім мен кеме апаттарының көп бөлігі, әсіресе Супериор көлінде және басқа Ұлы көлдерде, қараша сиқыршыларымен байланысты. 2020 жылы Огайо штатындағы Earnest Brew Works сыра зауыты SS Эдмунд Фицджеральдтың құрметіне "Қараша дауылдары" деп аталатын қарақұмыр қышқыл сырасын шығарды, ол 2022 жылы көпшіліктің сұранысы бойынша қайтадан өндіріске енгізілді. Супериор көлінің теңізшілер орталығы жыл сайын "Қараша дауылдары" атты қайырымдылық фестивалін өткізеді.