Қолданбалы экология: Теория мен тәжірибе қолданысы
Applied ecology
Қолданбалы экология: экология ғылымын тәжірибеде қолдану, қоршаған орта мәселелерін шешу, өсімдіктер мен жануарлар басқару, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қолданбалы экология – экология ғылымын нақты дүниедегі (көбінесе басқару) мәселелерге қолдануды қарастыратын экологияның бір саласы. Ол экологиялық проблемаларды шешу үшін негізгі экологияның ұғымдарын, теорияларын, модельдерін немесе әдістерін қолданатын ғылыми сала ретінде де сипатталады. Қолданбалы экология көбінесе геоморфология, топырақ және өсімдіктер қауымдастығына өсімдіктер мен жануарлар дүниесін (аң аулауға болатын және болмайтын) басқару үшін негіз ретінде назар аударады. Қолданбалы экология адам қызметімен байланысты барлық салаларды қамтиды, сондықтан ол ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы ғана емес, сонымен қатар жаһандық өзгерістерді де қамтиды. Оның екі зерттеу категориясы бар. Біріншісі қоршаған ортаны пайдалану және басқаруға, әсіресе оның экожүйелік қызметтері мен пайдалануға болатын ресурстарына қатысты нәтижелерді немесе салаларды қамтиды. Ол көбінесе қоршаған ортаның нақты бөліктерінің мәселелерін шешу үшін экологиялық тәсілді қолданады, бұл мүмкін болатын нұсқаларды салыстыруды (мысалы, ең тиімді басқару нұсқаларын) қамтуы мүмкін.
Applied ecology is a sub field within ecology that considers the application of the science of ecology to real world (usually management) questions. It is also described as a scientific field that focuses on the application of concepts, theories, models, or methods of fundamental ecology to environmental problems. Applied ecology typically focuses on geomorphology, soils, and plant communities as the underpinnings for vegetation and wildlife (both game and non game) management. Applied ecology includes all disciplines that are related to human activities so that it does not only cover agriculture, forestry and fisheries but also global change. It has two study categories. The first involves the outputs or those fields that address the use and management of the environment, particularly for its ecosystem services and exploitable resources. It often uses an ecological approach to solve problems of specific parts of the environment, which can involve the comparison of plausible options (e. g. best management options).
Қадамдар
Қолданбалы экологтар көбінесе бір немесе бірнеше келесі тәсілдерді пайдаланады, атап айтқанда, бақылау, тәжірибе және модельдеу. Мысалы, жабайы табиғатты сақтау жобасы мыналарды қамтуы мүмкін: жабайы табиғат экологиясының бақылау арқылы зерттелуі; себеп-салдар байланыстарын түсінуге бағытталған тәжірибелер; және тәжірибе шеңберінен тыс ақпаратты анықтау үшін модельдеуді қолдану. Экологиялық теорияда қолданылатын тәсілдер сияқты, пәннің көптеген салалары қарапайым статистикалық және аналитикалық модельдерді (мысалы, кеңістіктік модельдер) және математикалық қасиеттері бар модельдерді (мысалы, матрицалық модельдер) қолданады. Статистикалық экология мәселелерін шешу және биоэкономикалық мақсаттарға жету, соның ішінде болжам жасау және нақты шаралардың салдарларын бағалау үшін арналған цифрлық компьютерлік модельдеу де бар. Қолданбалы экология сонымен қатар адамның ықыласын, әсіресе салыстырмалы құндылықтар мен мақсаттарды бағалау қажеттілігін де талап етеді.
Applied ecologists often use one or more of the following approaches, namely, observation, experimentation, and modeling. For example, a wildlife preservation project could involve: observational studies of the wildlife ecology; experiments to understand causal relationships; and the application of modeling to determine the information beyond the scope of experimentation. Like those used in ecological theory, many areas of the discipline employ approaches that are based on simple statistical and analytic models (e. g. spatial models) as well as those with mathematical properties (e. g. matrix models). There is also the digital computer simulation modeling, which is designed to solve statistical ecology problems and to achieve bioeconomic goals such as the forecasting and the evaluation of consequences for specific activities. Applied ecology also requires human interest, particularly the exercise of judgments of relative values and goals.