Жон Пол Гуд: Америка географиясының дамуына үлес қосқан картограф және географ
John Paul Goode
Жон Пол Гуд (1862-1932) – американдық география ғалымы, картограф. 1900-1940 ж. географияның дамуына үлкен үлес қосты. Өмірі мен еңбек жолы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Пол Гуд (21 қараша 1862 – 5 тамыз 1932), география ғылымының маманы және картограф, 1900 жылдан 1940 жылға дейінгі американдық географияның бастапқы кезеңіндегі маңызды географтардың бірі болды (McMaster және McMaster 306). Гуд 1862 жылғы 21 қарашада Миннесота штатының Стюартвилл қаласында дүниеге келген. 1889 жылы Гуд Миннесота университетінен бакалавр, ал 1903 жылы Пенсильвания университетінен экономика ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1901-1902 жылдары Гуд Шығыс Иллинойс мемлекеттік педагогикалық институтында (қазіргі Шығыс Иллинойс университеті) физика және география пәндерін оқытқан оқытушы болып жұмыс істеді (Eastern Illinois University iv). Кейін 1903 жылы оған Чикаго университетінің география факультетінде профессорлық қызмет ұсынылды (Haas және Ward 241, 243).
John Paul Goode (21 November 1862 – 5 August 1932), a geographer and cartographer, was one of the key geographers in American geography’s Incipient Period from 1900 to 1940 (McMaster and McMaster 306). Goode was born in Stewartville, Minnesota on November 21, 1862. Goode received his bachelor's degree from the University of Minnesota 1889 and his doctorate in economics from the University of Pennsylvania in 1903. In 1901 1902, Goode was a member of the faculty at Eastern Illinois State Normal School (now Eastern Illinois University), where he taught physics and geography (Eastern Illinois University iv). Later on in 1903, he was offered a position as a professor in the Geography Department at the University of Chicago (Haas and Ward 241, 243).
Зұлым Меркатор
1908 жылы Гуд Балтимордағы Америка географтар қауымдастығының мәжілісінде "Зұлым Меркаторға" балама жасау туралы баяндады (Хасс және Уорд 244). Меркатор проекциясы полюстерде және солтүстік ендіктерде айқын бұрмалануға ұшырайды. Гуд 40° 44’ 11.8” N және S ендіктерде гомолографиялық және синусоидты проекцияларды біріктіріп, Гудтың үзіліс гомолозиндік проекциясын жасады (Стиенванд 1). "Гомоло" сөзі гомолографиялық проекциядан, ал "синус" – синусоидты проекциядан алынған. Ол екі проекцияның масштабтары бірдей болатын ендікті есептеп, оларды бір-біріне жапсыру арқылы біріктіруге болатынын анықтады. 40° 44’ 11.8” N және S ендіктерден жоғары және төмен гомолографиялық проекция қолданылады. Ал осы екі ендіктің арасында синусоидты проекция орналасқан. Үзіліс гомолозиндік проекция – тең ауданы бар псевдоцилиндрлік проекция. Гудтың гомолозиндік проекциясы бастапқыда кең танылмады. Картаның ортасында АҚШ-тың болмауы сол кездегі картографиялық дәстүрге қарсы келді (Шултен 187).
In 1908, Goode spoke at an American Association of Geographers meeting in Baltimore, USA about the creating an alternative to the “Evil Mercator” (Hass and Ward 244). The Mercator projection has severe distortion at the poles and northern latitudes. Goode merged the homolographic and sinusoidal projections at 40° 44’ 11.8” N and S to make the Goode Interrupted Homolosine projection (Stienwand 1). The “homolo” coming from homolographic, and the “sine” originating from sinusoidal. He calculated the latitude where the two projections had the same scale and therefore should be merged by overlaying the two projections on each other. Above and below 40° 44’ 11.8” N and S respectively, the homolographic projection is used. Between those two latitudes the sinusoidal projection is inserted. The Interrupted Homolosine projection is a pseudo cylindrical, equal area projection. Initially, Goode’s Homolosine projection did not have universal appeal. The United States not being at the center of the map challenged the cartographic culture of the time (Schulten 187).
Гудс атласы
Гудтың екі бұрынғы студенті (Лепард пен Эспеншэйд) оған 1923 жылы Рэнд МакНалли басып шығарған Гудтың мектеп атласын (кейін Гудтың әлем атласы деп аталды) жасауға көмектесті. Гуд картадағы әрбір шаршы дюйм Жер бетінің кез келген басқа шаршы дюйммен бірдей мөлшердегі шаршы мильін көрсетеді деп мәлімдеді (Шултен p187). Атлас бүгінге дейін басылып келеді, қазіргі таңда 23-ші басылымы қолданыста. 1928 жылы 66 жасқа толған Гуд денсаулығы нашарлап, жүрек талмасына ұшырады. 1930 жылы технология АҚШ-тың саяси құрылымын қажетсіз қылғанын байқап (бұл құрылым бұрын бір күндік сапармен округті аралап өтетін атты курьерлерге негіделген), Гуд сол кездегі 48 штаттың орнына жаңа 50 штаттан тұратын одақ құру жоспарын ұсынды. Қазіргі штаттардың 31-і сақталып, 17-сі 8 штатқа біріктірілді, ал оларға сол кездегі ең ірі мегаполистерді қамтитын 11 қала-мемлекет қосылды. (Чейс 256). 1932 жылдың 5 тамызында Джон Пол Гуд 69 жасында дүние салды (Хасс және Уорд 246-б.).
Two of Goode’s former students (Leppard and Espenshade) helped him create Goode’s School Atlas (later retitled Goode’s World Atlas), first published in 1923 by Rand McNally. Goode claimed that “[E]very square inch in the map represents the same number of square miles of the earth’s surface as any other square inch in the map” (Schulten p187). The atlas is still published today, now in its 23rd edition. By 1928, under failing health and 66 years old, Goode had a heart attack. In 1930, seeing that technology had made the political framework of the United States redundant (a framework laid down when it took a courier on horseback one full day to traverse a county), Goode presented a plan for a new 50 state union to replace the then 48 states. 31 of the existing states were to be retained, 17 would be converted to 8 and to these would be added 11 city states comprising the largest metropolitan areas of the time. (Chase 256). On August 5, 1932, John Paul Goode died at age 69 (Hass and Ward p. 246).