Геодезия және картография
-
Географиялық шақырым: анықтамасы мен өлшемдері
Географиялық шақырым: анықтамасы, ұзындығы 1855 метр. Экватор бойынша градустың бір минутымен өлшенетін халықаралық бірлік. Геодезиялық есептеулерде қолданылады.
-
Жер бетіндегі географиялық координаталар: ендік
Географиялық ендік: Жер бетіндегі орналасуды анықтайтын координат. −90° (Оңтүстік полюс) дейін 90° (Солтүстік полюс) аралығында, экватор 0°. Геодезиялық ендік туралы біліңіз.
-
Шар немесе эллипсоидті жазықтыққа бейнелеу жүйесі
Картография: Жер бетін жазыққа бейнелеу әдістері – карта проекциялары. Бұрмалаусыз карта жасау мүмкін емес, сондықтан түрлі проекциялар қолданылады.
-
Геодезиялық деректер файлының құрылымы
Геодеректер файлы: GIS жүйелерінде растр карталарын геолокациялау үшін қолданылатын 6 жолдық мәтіндік файл. Параметрлер, координаттар, масштаб туралы ақпарат.
-
Эллипс айналу арқылы түзілген бет және сфералар
Эллипс айналу арқылы пайда болатын сфералар: пролат, облат түрлері. Сфералардың геометриясы, қасиеттері, және қолданылуы туралы ақпарат.
-
Жер шарындағы ендік шеңберлер
Жер шарындағы ендік шеңберлер: географиялық координаттар, параллельдер, ұзындығы, экватордан алшақтаған сайын кішірейеді. Ендік шеңберлерін есептеу.
-
Декарттық географиялық координата жүйесі
Жер бетіндегі орналасуды анықтау үшін карта проекциясы негізіндегі координатты жүйелер. UTM, Мемлекеттік жазықтық жүйесі сияқты түрлері бар. Геодезиялық жүйелер.
-
Жергілікті координаталар жүйесі
Жергілікті координаттар: үйлер, мекенжайлар сияқты нақты орынды анықтау үшін қолданылады. Құрылыс, қала және басқа жүйелерде пайдалы.
-
Ұлыбритания Ұлттық Тор Көрсеткіштері Жүйесі
Ұлыбританиядағы географиялық координаттар жүйесі – OSGB (British National Grid). Карталар, деректер, жоспарлау құжаттарында қолданылады. Геодезиялық жүйе туралы ақпарат!
-
Робинсон проекциясы: әлемдік карта бейнелеуінің компромистік тәсілі
Робинсон проекциясы – әлем картасын көрсетудің әмбебап тәсілі. 1963 ж. жасалған, бүкіл әлемді бір бетке сыйыруға көмектеседі. Географиялық карталар үшін тамаша!
-
Түйін – жылдамдық бірлігі
Түйін – теңіз шақырым сағатына бірге тең жылдамдық бірлігі. 1.852 км/сағ. Теңіз және әуе навигациясында, метеорологияда қолданылады.
-
Жер координаттарын түрлендіру формулаларының шолуы
Геодезиялық координаттар түрлендіруі: жүйелер, форматтар, даталар. Картаграфия, навигация, геоақпараттық жүйелерде маңызды. Түрлендіру формулалары туралы ақпарат.
-
Такси геометриясы немесе Манхэттен геометриясы
Таксиметрлік геометрия: қалалық блок қашықтығы, Манхэттен қашықтығы, координаттар айырмасының абсолюттік қосындысы. Геометрия түрі, қашықтық өлшемі.
-
Бойлық сызықтары және Жер шарының нүктелері
География: Меридиан – бұл бойлық сызығы, солтүстік-оңтүстікке қарай жүреді. Жер бетіндегі нүктенің орнын анықтауда маңызды. Геодезия, координаттар.
-
Түрлендірілген Меркатор проекциясы
Трансверстік Меркатор проекциясы – әлемдік карта жасауда қолданылатын, жоғары дәлдікті қамтамасыз ететін географиялық жүйе. UTM, карта жасау, дәлдік.
-
Географтық координаталарды бейнелеудің халықаралық стандарты
ISO 6709: Географиялық координаталарды (ені, бойы, биіктігі) көрсетудің халықаралық стандарты. Геоақпарат жүйелерінде маңызды. Толық жаңартылған нұсқалары бар.
-
Жермен бірге айналатын әлемдік кеңістіктік анықтама жүйесі
Жер бетіндегі өлшемдер үшін халықаралық координат жүйесі (ITRS, ITRF). Жердің айналысымен синхронды, геоцентрлік жүйе, нақты өлшемдер үшін маңызды.
-
Жер бетіндегі орналасуды өлшеу жүйесі
Геодезиялық жүйелер: жер бетіндегі орналасуды анықтау, координаттар, биіктік өлшемдері. WGS 84 – жаһандық жүйе, GPS навигациясы үшін маңызды.
-
Объектінің геометриясын анықтауға арналған нүктелер мен жазықтықтар
Датам – бұл нысанның геометриясын анықтауға арналған маңызды нүкте, сызық немесе жазықтық. Өлшемдерді салыстыру үшін қолданылады. GD&T, құрылыс, геодезияда маңызды.
-
Моллвейде проекциясы: Тең ауданды псевдоцилиндрлік карта проекциясы
Моллвейде проекциясы: әлемдік карталар үшін тең ауданы бар, жарты цилиндрлік карта проекциясы. Ауданы сақтап, бұрыштарды бұрмалайды. Тарихы, есімдері.
-
Ирландия географиялық координаттар жүйесі
Ирландия ұлттық координаттық жүйесі: картадағы географиялық орналасқан жерді анықтау. Британдық жүйеге ұқсас, бірақ батысқа қарай бейімделген. Геодезиялық деректерде қолданылады.
-
Жон Пол Гуд: Америка географиясының дамуына үлес қосқан картограф және географ
Жон Пол Гуд (1862-1932) – американдық география ғалымы, картограф. 1900-1940 ж. географияның дамуына үлкен үлес қосты. Өмірі мен еңбек жолы туралы ақпарат.
-
Әлемдегі ең ірі айналмалы және бұрылатын шар.
Әлемдегі ең үлкен айналатын және бұрылатын глобус – Eartha (Мэн, АҚШ). 41 фут диаметрі, 5,6 тон салмасы. DeLorme/Garmin ғимаратында орналасқан.🌍🗺️
-
Шардың ортасынан жазықтыққа проекциясы
Гномоникалық проекция: сфераны жазықтыққа ортасынан проекциялау. Үлкен шеңберлер түзу сызықтарға айналады, қарама-қарсы нүктелер бір нүктеге түседі. Геодезия, картография үшін маңызды.
-
Ұлыбританияның 1935-1962 жылдардағы геодезиялық картографиясы
Ұлыбританияның 1935-1962 жж. гедезиялық толық қайта өлшеуі: карталардың дәлдігін арттыру, жаңа жүйе құру, OSGB36 және Ұлттық Тор құрылуы. Геодезия, карта жасау.
-
Жер өлшеудегі базалық сызықтар
Геодезиядағы базалық сызық: анықтама, түрлері (триангуляция, GNSS, PLSS). Бағыт, қашықтық есептеуде маңызды. Жер бетіндегі координаттарды анықтау.
-
Сызықтық жүйкелендіру жүйесі
Сызықты жағрапиялық жүйе – жолдар, құбырлар сияқты сызықтық объектілердің орнын белгілеу әдісі. Өзгерістерде тек қана өзгерген бөлімдерін жаңарту жеткілікті.
-
НАТО-ның әскери координаттық жүйесі
NATO әскерилері қолданатын MGRS географиялық координат жүйесі, жер бетіндегі нүктелерді анықтау стандарты. UTM және UPS жүйелеріне негізделген, нақтылық деңгейі әртүрлі.
-
Швейцарияның координатты жүйелері: LV03 және LV95
Швейцария координата жүйесі (LV03, LV95): карталар, геодезия, Swisstopo. GPS технологиясымен жаңартылды, дәлдігі артты. Геодезиялық жүйелер туралы біліңіз!
-
Вашингтондық меридиандар және географиялық жүйелер
Вашингтондық меридиандар: АҚШ-тағы негізгі меридиандар, координат жүйелері (NAD27, NAD83), астрономиялық өлшемдер. Геодезиялық деректер мен тарих.
-
Цилиндрлік тең қашықтықтағы карта проекциясы
Цилиндрлік тең аралық карта проекциясы: маринус Тирский жасаған, географиялық координаттарды көрсетуге қолайлы, әртүрлі деректерде қолданылады.
-
Мекен-жайды координатаға айналдыру процесі
Геокодирование: мекенжайды координаталарға айналдыру процесі. Геокодтау, координаттарды мекенжайға түрлендіру. Геоақпараттық жүйелер үшін маңызды!
-
Швецияның координат жүйесі: RT 90 және SWEREF 99
Шведтік координатты жүйе RT 90: мақсаты, SWEREF 99-ға алмасу себептері, географиялық қолданылу аймағы және 0,0 нүктесінен басталатын метрикалық өлшемдер.
-
Еуропалық геодезия жүйесі: ED50 геодезиялық датасы
Еуропалық геодезия жүйесі ED50: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған, географиялық координаттарды біріктіруге арналған маңызды жүйе. Геодезиялық анықтамалар.
-
Географиялық белгілеулер мен карталарды көрсету үшін KML форматы
KML нұсқасы: географиялық белгілеулерді және карталарды визуализациялау үшін XML форматы. Google Earth үшін жасалған, халықаралық стандартқа айналды.
-
Жер бетіндегі орналасу мен орын туралы түсініктер
Жер бетіндегі орналасқан жер, орналасқан орын – географиялық ұғымдар. Атау, шекара, тұрғын нүктелері туралы мағлұмат. Географиялық терминдер.
-
Жаһандық көлденең Меркатор проекциясы жүйесі
Жер бетіндегі орналасқан жерлерге координаттарды беру үшін қолданылатын әмбебап көлденең Меркатор (UTM) жүйесі. 60 аймаққа бөліп, жазыққа түсіреді. Геодезия, координаттар.
-
Жаһандық полярлық стереографиялық координаталық жүйесі
Жаһандық полярлық стереографиялық (UPS) жүйесі – 84°N және 80°S-тан тыс аймақтарды қамтитын, жер бетіндегі координаттарды анықтау әдісі. UTM-мен үйлесімді.
-
Tissot's indicatrix
-
Гудд гомолосин карта проекциясы
Годе гомолосин проекциясы – әлем карталары үшін қолданылатын, тең ауданы бар карта проекциясы. 1923 ж. жасалған, кеңістіктік үлестіруді көрсетуге арналған.
-
Ла́мберт конустық конформдық проекциясы
Ламберт конустық конформдық проекциясы – авиациялық карталар, мемлекеттік жүйелерде қолданылатын географиялық проекция. Геодезия, картография үшін өте тиімді.
-
Марсден шаршылары: Әлем картасын торға бөлу жүйесі
Марсден квадраты: әлем картасын 10°x10° ұяшықтарға бөлу жүйесі. Геоақпаратты жинақтауға арналған, географиялық координаттармен анықталатын уникалды кодтар.
-
Ла́мберт азимутальды тең ауданды проекциясы
Ламберт азимутал тең ауданы проекциясы – сфераны дискке дәл бейнелейтін карта проекциясы. Ауданы сақтайды, бұрыштарды бұрмалайды. Географияда қолданылады.
-
180-шы бойлық меридианы
180-шы бойлық – географиялық координата жүйесіндегі маңызды меридиан. Тынық мұхиты арқылы өтеді, Халықаралық дата сызығының негізі.🌍🧭🇰🇿
-
Жердің географиялық координаталары: ондық градустар және дәлдік өлшемдері
Геодезиялық координаттар: ондық градустар (DD) – ендік, бойлықты көрсетудегі кең таралған формат. GIS, GPS және карталарда қолданылады. (+/-90°, +/-180°).
-
АҚШ Ұлттық Тор Көрсеткіш Жүйесі
АҚШ Ұлттық Тор Желісі (USNG) – АҚШ-та қолданылатын әмбебап географиялық жүйе. Орналасқан жерді анықтаудың ыңғайлы, ұлттық стандарты.
-
Talairach coordinates
-
Georeferencing
-
North American Datum
-
N-vector
-
Earth-centered, Earth-fixed coordinate system
-
Local tangent plane coordinates
-
45×90 points