Кіріспе
Эллипсті айналдыру арқылы түзілген бет + тік айналу осьтері бар сфералар oblateprolate Сфера, сондай-ақ айналма эллипсоид немесе айналма эллипсоид деп аталады, ол эллипсті оның бас осьтерінің біріне айналдыру арқылы алынған төртінші реттік бет; яғни, екі тең жарты диаметрі бар эллипсоид. Сфераның дөңгелек симметриясы бар. Егер эллипс бас осіне айналдырылса, нәтижесі регби добы сияқты созылған, домалақ сфера болады. Американдық футбол да ұқсас, бірақ сферадан көбірек ұштар болады. Егер эллипс кіші осіне айналдырылса, нәтижесі жалпақ сфера болады, ол бұршақ немесе қарапайым M&M сияқты жалпақ болады. Егер эллипс шеңбер болса, нәтиже сфера болады. Жердің (және барлық планеталардың) пішіні, гравитация мен айналудың бірлескен әсерінен, шар емес, керісінше, айналу осінің бағытында сәл тегістелген. Осы себепті картография мен геодезияда Жер көбінесе шардың орнына сілтеме эллипсоиды деп аталатын жалпақ сферамен жуықтастырылады. Қазіргі әлемдік геодезиялық жүйе моделі экватордағы және полюстердегі радиусы бар сфераны пайдаланады. Сфера сөзі бастапқыда "шамамен шар тәрізді дене" дегенді білдірді, тіпті екі немесе үш осьті эллипсоид пішінінен тыс бұрмалауларға да жол берді; осылайша бұл термин геодезия бойынша кейбір ескі еңбектерде қолданылады (мысалы, Жердің гравитациялық геопотенциалдық моделінің қысқартылған сфералық гармоникалық кеңеюіне қатысты).
+ Spheroids with vertical rotational axesoblateprolate
A spheroid, also known as an ellipsoid of revolution or rotational ellipsoid, is a quadric surface obtained by rotating an ellipse about one of its principal axes; in other words, an ellipsoid with two equal semi diameters. A spheroid has circular symmetry. If the ellipse is rotated about its major axis, the result is a prolate spheroid, elongated like a rugby ball. The American football is similar but has a pointier end than a spheroid could. If the ellipse is rotated about its minor axis, the result is an oblate spheroid, flattened like a lentil or a plain M&M. If the generating ellipse is a circle, the result is a sphere. Due to the combined effects of gravity and rotation, the figure of the Earth (and of all planets) is not quite a sphere, but instead is slightly flattened in the direction of its axis of rotation. For that reason, in cartography and geodesy the Earth is often approximated by an oblate spheroid, known as the reference ellipsoid, instead of a sphere. The current World Geodetic System model uses a spheroid whose radius is at the Equator and at the poles. The word spheroid originally meant "an approximately spherical body", admitting irregularities even beyond the bi or tri axial ellipsoidal shape; that is how the term is used in some older papers on geodesy (for example, referring to truncated spherical harmonic expansions of the Earth's gravity geopotential model).
Қолданбалар
Атом ядросындағы протон мен нейтронның тығыздық таралуының ең көп кездесетін пішіндері – сфералық, сопақтау және жалпақ сфералық пішіндер. Мұнда полярлық ось спин осі (немесе спин бұрыштық импульс векторының бағыты) деп есептеледі. Ядроның деформацияланған пішіндері протон арасындағы электромагниттік итергіш күш, беттік кернеу және кванттық қабық эффектілерінің арасындағы бәсекелестіктің нәтижесінде пайда болады.
Қиыршық шарлар
Қисық шар – айналып тұратын планеталар мен басқа да аспан денелерінің, оның ішінде Жер, Сатурн, Юпитер және жылдам айналатын Altair жұлдызының шамамен пішіні. Сатурн – Күн жүйесіндегі ең қисық планета, оның қисықтығы 0,09796-ны құрайды. Толығырақ ақпарат алу үшін планеталық қисықтық және экваторлық дөңгелектелу туралы қараңыз. Ағарту дәуірінің ғалымы Исаак Ньютон, Жан Ричердің маятник тәжірибелері мен Христиан Гюйгенстің оларды түсіндіруге арналған теорияларына сүйене отырып, Юпитер мен Жердің центробектік күші салдарынан қисық шарлар екенін тұжырымдады. Жердің әртүрлі картографиялық және геодезиялық жүйелері барлық қисық болатын анықтамалық эллипсоидтарға негізделген.
Пролатты сфералар
Пролатты сфероид – регби добындағыдай бірнеше спорт түрлеріндегі доптың шамамен пішіні. Күн жүйесінің бірнеше серіктері пішіні жағынан пролатты сфероидтарға ұқсас, бірақ олар шын мәнінде триаксиалды эллипсоидтар. Мысалы, Сатурнның Мимас, Энцелад және Тетис серіктері, сондай-ақ Уранның Миранда серігі. Жылдам айналудан туындаған сопақтау пішінге (облатты сфероид) қарағанда, аспан денелері үлкен дененің маңындағы жақын орбитадағы күштердің әсерінен сәл созылып, пролатты сфероид пішінін алады. Ең айқын мысалы – Юпитердің Айо серігі, ол орбитасындағы шағын эксцентриситет салдарынан сәл созылып немесе қысқарады, бұл қатты вулканизмге себеп болады. Бұл жағдайда пролатты сфероидтің басты осі серіктің полюстері арқылы емес, оның экваторындағы басты денеге қарай және одан алысқа қарай бағытталған екі нүкте арқылы өтеді. Бұл синхронды айналудан туындаған кішігірім сопақтау пішінмен бірігіп, дене триаксиалды болады. Бұл термин сондай-ақ кейбір тұмандықтардың, мысалы, Жеміш тұмандығының пішінін сипаттау үшін де қолданылады. Френель аймақтары – кеңістіктегі толқын таралуын және интерференцияны талдау үшін қолданылатын концентрлі пролатты сфероидтардың тізбегі, олардың басты осьтері хабар беруші мен қабылдаушы арасындағы тікелей көру сызығы бойымен орналасқан. Актинидтер мен лантанидтер элементтерінің атомдық ядролары пролатты сфероид пішіндес. Анатомияда, ұрық сияқты сопақ мүшелер ұзын және қысқа осьтері арқылы өлшеніп бағаланады. Көптеген су асты кемелерінің пішіні пролатты сфероидқа ұқсас.