Кіріспе

Cessna AT-17 Bobcat немесе Cessna Crane – Америка Құрама Штаттарында жобаланып және өндірілген, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бір моторлы жаттығу ұшақтары мен ірі көп моторлы соғыс ұшақтары арасындағы көпір ретінде пайдаланылған екі моторлы, жоғары деңгейдегі жаттығу ұшағы. Оның азаматтық үлгісі T-50 моделі болды, одан әскери үлгілер дамытылды.

Жобалау және әзірлеу

1939 жылы, Клайд Цессна зейнеткерлікке шыққаннан кейін үш жыл өткен соң, Cessna T-50 алғашқы ұшуын жасады, бұл компанияның алғашқы екі қозғалтқышты және алғашқы қырылатын шассиі бар ұшағы болды. T-50 прототипі 1939 жылғы 26 наурызда алғаш рет ұшып, 1940 жылғы 24 наурызда 722 типті сертификат алды. AT-8, AT-17, C-78, UC-78 және Crane – коммерциялық Cessna T-50 жеңіл көлігінің әскери нұсқалары. Cessna Airplane Company компаниясы 1939 жылы азаматтық нарыққа арналған ағаштан және болаттан жасалған құбырлы, матамен қапталған T-50 ұшағын жеке пайдалану үшін жеңіл және төмен құнды екі қозғалтқышты ұшақ ретінде шығарды, себебі Beechcraft Model 18 сияқты үлкен ұшақтар тым қымбат болды. Төмен қанатты консольді моноплан, оның қырылатын негізгі тіректері және қанаттың артқы жиегіндегі клапандары бар, екеуі де тізбекті жетекті бұрандалар арқылы электрмен басқарылады. Шассидің қырылған негізгі тіректері қозғалтқыш астындағы дөңгелектердің бір бөлігін апаттық жағдайда тік қону үшін сыртқа шығарып қоятын еді. Қанат құрылымы ламинатталған шыршадан жасалған тіректер, шыршадан және фанерадан жасалған қабырғалар, сондай-ақ фанерадан жасалған қанаттың алдыңғы және ұшқыш бөліктерінен тұрды. Тұрақты артқы дөңгелек басқарылмайды, бірақ тік күйде бекітіле алады. Curtiss Reed металл тұрақты питчті винттері жақын арада Hamilton Standard 2B 20 213 гидравликалық, тұрақты жылдамдықты, қауырсынсыз винттерімен ауыстырылды. Қуатты екі Jacobs L-4MB қозғалтқышы қамтамасыз етті. Өндіріс 1939 жылдың желтоқсан айында басталды.

АҚШ әскерилері

1940 жылғы 19 шілдеде АҚШ-тың соғыс министрінің орынбасары Луис Джонсон АҚШ Әуе күштеріне (USAAC) T 50 негізінде 33 AT 8 оқу ұшағын тапсырыс берді. Өзгерістерге кабина төбесіндегі терезелер, қуаттырақ Lycoming R 680 қозғалтқыштары және әскери радиостанциялар кірді. Алғашқы AT 8 ұшағы 1940 жылдың желтоқсанында USAAC-қа жеткізілді, ал 1941 жылдың соңында АҚШ армиясы T 50 негізінде тағы 450 AT 17 ұшағын тапсырыс берді. Өзгерістерге қосымша кабина терезелері және Jacobs R 755-9 қозғалтқыштары енгізілді.

Канаданың Корольдік әуе күштері

1940 жылдың қыркүйегінде Канада Корольдік әуе күштері Cessna компаниясынан 180 дана Crane Mk. I оқу ұшағын тапсырыс берді, бұл Cessna компаниясының сол кезге дейінгі ең ірі тапсырысы болды. RCAF үшін жасалған өзгерістерге Hartzell тұрақты қанатты ағаш винттері, алынып тасталатын цилиндр қақпақтары және май жылытқыштары кірді. Бірінші Crane Mk. I 1940 жылдың қараша айында RCAF-ке жеткізілді, содан кейін Cessna RCAF-тен тағы 460 Crane Mk. I тапсырысын алды. Сонымен қатар, 182 AT-17A ұшағы лизинг арқылы RCAF-ке жеткізілді және Crane Mk. IA деген атпен пайдаланылды, осылай RCAF үшін өндірілген ұшақтардың жалпы саны 822-ге жетті, олар Ұлыбритания Достастығы Әуе Оқу Бағдарламасы (BCATP) аясында қолданылды.

Басқа операторлар

Әскери тапсырыстардан өзге, Азаматтық авиация басқармасы (CAA, FAA-ның алдағысы) 13 T-50, ал Pan American Airways 14 T-50 ұшағын тапсырыс берді. АҚШ және Канада Корольдік әуе күштерінің (RCAF) ұшақтары соғыс аяқталғаннан кейін жақын арада пайдаланудан шығарылды және олардың көптегені, Бразилия және Ұлттық Қытай сияқты елдерге, әлемдік аренаға экспортталды. Соғыстан кейін, артық AT-17 және UC-78 ұшақтары CAA бекіткен жиынтықтар арқылы азаматтық стандарттағы ұшақтарға түрлендірілді, бұл олардың бастапқы T-50 бекіткен түрі бойынша сертификатталуына мүмкіндік берді.

БАҚ-тағы көрнекті рөлдері

Ол 1950-жылдардың басы мен ортасында танымал болған "Sky King" телесериалында көрсетілді.

USN атауы

JRC 1 – екі Jacobs 9 қозғалтқышы бар UC 78 теңіз әскеріне арналған жеңіл көлік нұсқасы, 67 данасы жеткізілді.

RCAF атаулары

Кран Mk. I 640 Т 50 шағын жабдық өзгерістерімен. Кран Mk. IA 182 AT 17A "ленд-лиз" бағдарламасы бойынша RCAF-ке жеткізілді.