Кіріспе

Айдағы кратер - Мессала – бұл Айдың әсерлік кратері, оның мөлшері қабырғалы жазықтар деп аталатын әсерлік нысандар санатына жатады. Ол Айдың солтүстік-шығыс бөлігінде, Айдың шетіне жақын орналасқандықтан, көру бұрышынан қысқарып көрінеді. 1935 жылы Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) оны осылай атады. Солтүстік жиегіне жақын Шумгакер кратері орналасқан. Оңтүстік-батысында көзге түсетін Гемин кратері, ал оңтүстігінде кішкентай Бернулли кратері жатыр. Бұл құрылымның сыртқы шеті ұсақ соққылардың әсерінен эрозияға ұшыраған, бірақ сыртқы қабырғаның көп бөлігі бастапқы пішінін және террасалық құрылымның белгілі бір деңгейін сақтап қалған. Оңтүстік, солтүстік және солтүстік-батыс жағындағы кіші кратерлер шетін бұзады, олар тиісінше Мессала B, J және K деп аталады. Messala J кратерінің шығыс шетінде шығысқа қарай бір кратер диаметріне дейін созылатын тар ойыс бар. Ол Шумахердің оңтүстік шетінде орналасқан, сәл үлкен кратерге жалғасқан. Ішкі едені салыстырмалы түрде тегіс, бірақ кейбір жерлерде бетінде бұзылыстар бар. Еденінде бірнеше кішкентай кратерлер бар, қазір олар төменгі жиектер мен беттегі ойыстардан аспайды. Олардың ең айқындысы – батыс ішкі қабырға бойындағы көлеңке кратері.

Атаудың шығу тегі

Кратер Машаалла ибн Атари (шамамен 740 ж., 815 ж. қайтыс болған) есімімен аталған. Ол Басра қаласынан (қазіргі Иракта орналасқан) шыққан парсы еврей астрологы және астрономы, 8 ғасырдың соңындағы жетекші астролог болған. Машаалла халифа әл-Мансурға (754–775 жж.) Бағдадты құруға ең ыңғайлы уақыт 762 жылдың 30 шілдесі екенін анықтаған комиссияның ең белгілі мүшесі болды.

Спутник кратерлері

Дәстүр бойынша, бұл ерекшеліктер ай карталарында кратер ортасының Мессалаға ең жақын жағына әріптер орналастыру арқылы белгіленеді. Messala LatitudeLongitudeDiameterA36.6° N53.8° E26 кмB37.4° N59.9° E18 кмC40.9° N65.8° E12 кмD40.5° N67.8° E28 кмE40.0° N64.9° E40 кмF38.9° N64.4° E32 кмG39.1° N68.6° E29 кмJ41.1° N61.2° E15 кмK41.1° N58.5° E13 км