Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальян операсы
1955 жылғы фильм
Italian opera
the 1955 film
"Адриана Лекуврёр" – Франческо Чилеаның төрт актілі операсы, либреттосы Артуро Колауттидің итальян тілінде, Эжен Скриб пен Эрнест Легуведің 1849 жылғы "Адриана Лекуврёр" пьесасы негізінде жазылған. Алғаш рет 1902 жылғы 6 қарашада Милан қаласындағы Лирикалық театр сахнасында қойылған.
Adriana Lecouvreur is an opera in four acts by Francesco Cilea to an Italian libretto by Arturo Colautti, based on the 1849 play Adrienne Lecouvreur by Eugène Scribe and Ernest Legouvé. It was first performed on 6 November 1902 at the Teatro Lirico in Milan.
Өмірбаян
Скрип пен Легувтің Силеаның либреттосын жазуға негіз болған сол пьесасы кем дегенде үш түрлі либреттошыға «Адриана Лекувр» деген дәл сол атпен опералар жазуға пайда болды, және үш түрлі композитор оларды жазды. Біріншісі – Томасо Бенвенутидің үш актілі операсы (Миланда 1857 жылы тұңғыш рет қойылды). Келесі екеуі – Эдоардо Вераның лирикалық драмалары (Ахилл де Лаузиердің либреттосына) 1858 жылы Лиссабонда, ал Этторе Перозионың (оның әкесі либретто авторы) 1889 жылы Генуяда тұңғыш рет қойылды. Алайда, Силеа өзінің «Адрианасын» жасағаннан кейін, басқалардың опералары енді қойылмады және бүгінде көбінесе белгілі емес. Опера француз актрисасы Адриен Лекуврдің (1692–1730) өміріне негізделген. Операда нақты тарихи тұлғалар болғанымен, оқиғасы көбінесе ойдан шығарылған; уланған мияқтар арқылы өлімге келу эпизоды веризм операсының ең шынайы емес эпизоды ретінде жиі аталады. Ол сахна үшін жазылған ең қиын мәтіндердің бірі деп жиі айыпталады, ал қойылымдарда жиі жасалатын қысқартулар оқиғаны түсінуді одан да қиындатады. Қазіргі заманғы қойылымның ұзақтығы шамамен 135 минутты құрайды (түскі үзілістерді есептемегенде).
The same play by Scribe and Legouvé which served as a basis for Cilea's librettist was also used by at least three different librettists for operas carrying exactly the same name, Adriana Lecouvreur, and created by three different composers. The first was an opera in three acts by Tomaso Benvenuti (premiered in Milan in 1857). The next two were lyric dramas in 4 acts by Edoardo Vera (to a libretto by Achille de Lauzières) which premiered in Lisbon in 1858, and by Ettore Perosio (to a libretto by his father), premiered in Genoa in 1889. After Cilea created his own Adriana, however, none of those by others were performed anymore and they remain largely unknown today. The opera is based on the life of the French actress Adrienne Lecouvreur (1692–1730). While there are some actual historical figures in the opera, the episode it recounts is largely fictional; its death by poisoned violets plot device is often signalled as verismo opera's least realistic. It is often condemned as being among the most confusing texts ever written for the stage, and cuts that have often been made in performance only make the story harder to follow. The running time of a typical modern performance is about 135 minutes (excluding intervals).
Өнер тарихы
Операның премьерасы 1902 жылғы 6 қарашада Миланның Лирика театрында өтті. Басты рөлде белгілі веризм сопраносы, Маурицио рөлінде Энрико Карузо және Мишонне рөлінде лирикалық баритон Джузеппе Де Лука болды. Опера АҚШ-та алғаш рет 1907 жылғы 5 қаңтарда Сан-Карло опера компаниясының қоюымен Нью-Орлеандағы француз опера үйінде Таркуния Таркунидің қатысуымен сахналанды. 1907 жылғы 18 қарашада Метрополитен операсында Лина Кавальери мен Карузоның қатысуымен премьера болды. Дегенмен, Карузоның денсаулығының нашарлауына байланысты сол маусымда тек үш қойылым өтті. Опера 1963 жылы Рената Тебалдидің басты рөлде орындауымен жаңа қойылымға дейін Метте қайта қойылмады. 1963 жылғы қойылым келесі онжылдықтар бойы әртүрлі актерлермен сол театр сахнасында қайта жаңартылды. Испан теноры Пласидо Доминго 1968 жылы Рената Тебалдимен бірге осы операның басты рөлінде Метте дебют жасады. 2009 жылғы ақпанда ол «Адриана Лекуврёр» операсында қайтадан ән шырқады. «Адриана Лекувр» рөлі үлкен дауысты сопранолардың сүйіктісі болған, олардың дауысының диапазонының жоғарғы шегінде аз отырады. Бұл рөлдің тесситурасы салыстырмалы түрде төмен, тек Bb нотасына дейін жетеді, тіпті одан да сирек, бірақ үлкен вокалдық күш-қуатты талап етеді және драмалық тұрғыдан қиынға соғады, әсіресе операның «Речитатив» және өлім сахналарында. Соңғы 75 жылдағы танымал Адрианалардың қатарында Клаудия Муцио, Клара Петрелла, Магда Оливеро, Рената Тебалди, Карла Гавацци, Лейла Генсер, Монсеррат Кабалье, Райна Кабаиванска, Рената Скотто, Мирелла Френи және Джоан Сазерланд болды. Анжела Георгиу 2010 жылы Лондондағы Корольдік опера театрында Джонас Кауфманмен бірге Маурицио рөлінде өнер көрсетті. Бұл Дэвид Маквикардың режиссерлігімен 1906 жылдан бері Корольдік опера театрындағы алғашқы жаңа қойылым болды. Анжела Георгиу сол қойылымды Вена мемлекеттік операсында (2014), Парижде (2015) және Лондонда, Корольдік опера театры сахнасындағы 25 жылдығы мен компаниямен 150 қойылымын тойлағанда (2017) сыншылардың жоғары бағасына ие болып қайтадан орындады. Мет 2018 жылғы 31 желтоқсанда Дэвид Маквикардың осы театрға арналған жаңа қойылымын ұсынды, онда Анна Нетребко басты рөлде, Пиотр Бецала Маурицио рөлінде және Анита Рахвелишвили Бульон принцессасы рөлінде өнер көрсетті. Карузо 1902 жылы Миландағы «Граммофон және машинка компаниясы» мен оның еншілес компаниялары үшін, Силеаның фортепианода сүйемелдеуімен, операның соңғы актісінен «No, più nobile» дуэтінің бөлігін жеке тенор ариясына өңдеп жазды.
The opera premiered at the Teatro Lirico, Milan, on 6 November 1902, with the well known verismo soprano it in the title role, Enrico Caruso in the role of Maurizio, and the lyric baritone Giuseppe De Luca as Michonnet. The opera was first performed in the United States by the San Carlo Opera Company on January 5, 1907, at the French Opera House in New Orleans with Tarquinia Tarquini in the title role. It gained its Metropolitan Opera premiere on 18 November 1907 (in a performance starring Lina Cavalieri and Caruso). It had a run of only three performances that season, however, due in large part to Caruso's ill health. The opera was not performed again at the Met until a new production was mounted in 1963, with Renata Tebaldi in the title role. That 1963 production continued to be remounted at the same theatre, with differing casts, for the next few decades. It was in the lead role of this opera that the Spanish tenor Plácido Domingo made his Met debut in 1968, alongside Renata Tebaldi. He sang again in Adriana Lecouvreur in February 2009. The title role in Adriana Lecouvreur has always been a favorite of sopranos with large voices, which tend to sit less at the very top of their range. This part has a relatively low tessitura, going no higher than Bb, and only a few times at that, but requires great vocal power, and is a meaty and challenging one to tackle on a dramatic level – especially during the work's so called "Recitation" and death scene. Famous Adrianas of the past 75 years have included Claudia Muzio, Clara Petrella, Magda Olivero, Renata Tebaldi, Carla Gavazzi, Leyla Gencer, Montserrat Caballé, Raina Kabaivanska, Renata Scotto, Mirella Freni, and Joan Sutherland. Angela Gheorghiu tackled the role at the Royal Opera, London, in 2010 with Jonas Kaufmann as Maurizio. It was the first new production (directed by David McVicar) at the Royal Opera House since 1906. Angela Gheorghiu has reprised the role with great critical acclaim, in the same production, at the Vienna State Opera, when the opera was presented for the very first time on its stage (2014), Paris (2015) and again in London, when she celebrated 25 years on the stage of the Royal Opera House and 150 performances with the company (2017) The Met presented a production new to that house by David McVicar on 31 December 2018, with Anna Netrebko in the title role, Piotr Beczała as Maurizio and Anita Rachvelishvili as the Princess de Bouillon. A recording of part of the opera's last act duet "No, più nobile", rearranged into a self contained tenor aria, was made by Caruso as early as 1902 for the Gramophone & Typewriter Company in Milan and its affiliates, with Cilea at the piano.