Витмин B12 тапшылығын анықтауға арналған Шиллинг тесті
Schilling test
Шиллинг тесті – В12 таңсығын анықтау үшін бұрын қолданылған медициналық зерттеу. Қазір көне деп есептеліп, сирек жасалады. В12 сіңіруін тексеруге арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
В12 витаминінің жетіспеушілігі бар науқастарға арналған медициналық тест
Medical test for patients with vitamin B12 deficiency
Шиллинг тесті – В витамині (кобаламин) жетіспеушілігі бар науқастарды зерттеу үшін қолданылатын медициналық тексеру болатын. Тесттің мақсаты – науқастың ішек-қарын жолынан В12 витаминін қаншалықты жақсы сіңіретінін анықтау. Қазір бұл тест ескірген деп есептеледі және сирек қолданылады, сонымен қатар көптеген медициналық орталықтарда мүлде жасалмайды. Ол Роберт Ф. Шиллингтің құрметіне аталған.
The Schilling test was a medical investigation used for patients with vitamin B (cobalamin) deficiency. The purpose of the test was to determine how well a patient is able to absorb B12 from their intestinal tract. The test is now considered obsolete and is rarely performed, and is no longer available at many medical centers. It is named for Robert F. Schilling.
Процесс
Шиллинг тесті бірнеше кезеңнен тұрады. Төменде көрсетілгендей, оны В витаминін толықтырудан және организмдегі қорын қалыпқа келтіргеннен кейін кез келген уақытта жасауға болады. Ал кейбір клиникалық дәрігерлер, егер В витамині мен фолий қышқылының ауыр жетіспеушілігі болса, тестілеуден бұрын кем дегенде бірнеше апта бойы витаминдерді толықтыруды (бірнеше В инъекциясы және ауызша қабылданатын фолий қышқылы) жүргізуді ұсынады. Мұның себебі – В витаминінің және фолий қышқылының өзінің салдарынан ішек қабықшасының зақымдануына байланысты В витаминінің сіңуі бұзылуының жолын болдырмау.
The Schilling test has multiple stages. As noted below, it can be done at any time after vitamin B supplementation and body store replacement, and some clinicians recommend that in severe deficiency cases, at least several weeks of vitamin repletion be done before the test (more than one B shot, and also oral folic acid), in order to ensure that impaired absorption of B (with or without intrinsic factor) is not occurring due to damage to the intestinal mucosa from the B and folate deficiency themselves.
1- кезең: ауызша берілетін В витаминдері мен бұлшықет ішіне берілетін В12 витаминдері (IFсыз)
Сынақтың бірінші бөлігінде науқасқа радиоактивті белгіленген В витаминін ішуге немесе жеуге береді. Ең көп қолданылатын радиоактивті белгілер – 57Co және 58Co. Бір сағаттан кейін белгіленбеген В витаминін бұлшыққа инъекциялайды. Бұл организмдегі В витамині қорын толықтыруға жеткіліксіз. Бір рет инъекция жасаудың мақсаты – бауырдағы В витамині рецепторларын қалыпты В витаминімен уақытша қанықтырып, дене тіндерінде (әсіресе бауырда) радиоактивті В витаминінің байланысуын болдырмау, соның салдарынан, егер ол асқазан-ішек трактісінен сіңірілсе, зәрмен шығарылуын қамтамасыз ету. Содан кейін науқастың зәрі келесі 24 сағат ішінде жиналады, сіңу деңгейін бағалау үшін. Әдетте, радиоактивті белгіленген В витамині организмге сіңіріледі. Бірақ организмде инъекция арқылы қанықтырылған транскобаламин/В витамині үшін бауыр рецепторлары болғандықтан, сіңген В витаминінің көп бөлігі зәрмен шығарылады. Қалыпты нәтиже – алғашқы 24 сағат ішінде зәрде радиоактивті белгіленген В витаминінің кем дегенде 10% табылуы. Пернициозды анемиясы бар немесе сіңуі бұзылған науқастарда радиоактивті белгіленген В витаминінің 10%-дан аз мөлшері анықталады. Қалыпты тест нәтижесінде зәрде радиоактивті кобаламиннің мөлшері жоғары болады, себебі ол ішек эпителийімен сіңірілген, бірақ барлық бауырдағы В12 рецепторлары толыққандықтан зәрге өтеді. Аномальды нәтижеге зәрде таңбаланған кобаламиннің азаюы себеп болады, себебі ол ішекте қалады және нәжіспен шығарылады.
In the first part of the test, the patient is given radiolabeled vitamin B to drink or eat. The most commonly used radiolabels are 57Co and 58Co. An intramuscular injection of unlabeled vitamin B is given an hour later. This is not enough to replete or saturate body stores of B. The purpose of the single injection is to temporarily saturate B receptors in the liver with enough normal vitamin B to prevent radioactive vitamin B binding in body tissues (especially in the liver), so that if absorbed from the G. I. tract, it will pass into the urine. The patient's urine is then collected over the next 24 hours to assess the absorption. Normally, the ingested radiolabeled vitamin B will be absorbed into the body. Since the body already has liver receptors for transcobalamin/vitamin B saturated by the injection, much of the ingested vitamin B will be excreted in the urine. A normal result shows at least 10% of the radiolabeled vitamin B in the urine over the first 24 hours. In patients with pernicious anemia or with deficiency due to impaired absorption, less than 10% of the radiolabeled vitamin B is detected. The normal test will result in a higher amount of the radiolabeled cobalamin in the urine because it would have been absorbed by the intestinal epithelium, but passed into the urine because all hepatic B12 receptors were occupied. An abnormal result is caused by less of the labeled cobalamin to appear in the urine because it will remain in the intestine and be passed into the feces.
2-кезең: В витамині мен ішкі фактор
Егер аномалия анықталса, яғни зәрдегі В12 деңгейі төмен болса, тест қайталанады, бірақ бұл жолы қосымша ауыз арқылы ішкі фактор беріледі. Егер екінші зәр сынағысының нәтижесі қалыпты болса, онда ішкі фактордың өндірілуінде жетіспеушілік бар екені анықталады. Бұл – қатерлі анемия. Екінші сынақтың төмен нәтижесі бұзылған ішек сіңіруін (малабсорбцияны) көрсетеді, ол целиакия, өт аурулары, Уиппл ауруы, жұқа ішек бактериялық өсу синдромы, балық таспа құртының (Diphyllobothrium latum) шағулары немесе бауыр ауруларынан туындауы мүмкін. В витаминінің сіңірілмеуіне ішек функциясының бұзылуы себеп болуы мүмкін, өйткені витамин деңгейінің өзі төмен болса (төменде қараңыз), ал егер бірнеше күн бұрын витамин деңгейін қалыпқа келтіру шаралары қолданылмаса, бұл сынақ нәтижелерін шатастыруы мүмкін.
If an abnormality is found, i. e. the B12 in the urine is only present in low levels, the test is repeated, this time with additional oral intrinsic factor. If this second urine collection is normal, this shows a lack of intrinsic factor production. This is by definition pernicious anemia. A low result on the second test implies abnormal intestinal absorption (malabsorption), which could be caused by coeliac disease, biliary disease, Whipple's disease, small bowel bacterial overgrowth syndrome, fish tapeworm infestation (Diphyllobothrium latum), or liver disease. Malabsorption of B can be caused by intestinal dysfunction from a low vitamin level in and of itself (see below), causing test result confusion if repletion has not been done for some days previously.
3-кезең: В витаминдері мен антибиотиктер
Бұл кезең бактериялық шамадан тыс өсу синдромымен ауырған науқастарды анықтауға көмектеседі. Дәрігер кез келген мүмкін бактериялық шамадан тыс өсуді жою үшін 2 апталық антибиотиктер курсын тағайындайды және радиобелгіленген В12 витамині несепте табылатынын анықтау үшін тестті қайталайды.
This stage is useful for identifying patients with bacterial overgrowth syndrome. The physician will provide a course of 2 weeks of antibiotics to eliminate any possible bacterial overgrowth and repeat the test to check whether radio labeled Vitamin B12 would be found in urine or not.
4-кезең: В витамині мен безгек ферменттері
Панкреастық ферменттер қолданылатын бұл кезең панкреастық жеткіліксіздігінен зардап шегетін науқастарды анықтауға көмектеседі. Дәрігер 3 күн бойы панкреастық ферменттер береді, содан кейін сынақты қайталап, зәрде радиобелгіленген В12 витамині табылатынын тексереді.
This stage, in which pancreatic enzymes are administered, can be useful in identifying patients with pancreatic insufficiency. The physician will give 3 days of pancreatic enzymes followed by repeating the test to check if radio labeled Vitamin B12 would be detected in urine.
1 және 2 кезеңді біріктіру
Шиллинг сынағының кейбір нұсқаларында В витамині бір уақытта ішкі фактормен және одан без берілуі мүмкін, екі түрін ажырату үшін әртүрлі сәулелену белгілері бар 57Co және 58Co кобальт радиоизотоптары қолданылады. Бұл "Дикопак" жиынтығымен жүзеге асырылады және радиоактивті зәрді бір рет қана жинауға мүмкіндік береді.
In some versions of the Schilling test, B can be given both with and without intrinsic factor at the same time, using different cobalt radioisotopes 57Co and 58Co, which have different radiation signatures, in order to differentiate the two forms of B. This is performed with the 'Dicopac' kitset. This allows for only a single radioactive urine collection.
Асқынулар
Шиллинг тестісін бастайтын В дозасы В жетіспеушілігін емдеуге елеулі үлес қосуға жеткілікті, сондықтан тест В жетіспеушілігін ішінара емдеу болып табылады. Классикалық Шиллинг тестісі кез келген уақытта, тіпті В толыққаннан және анемия түзетілгеннен кейін де жүргізілуі мүмкін, және ол В жетіспеушілігінің себебі ішкі фактормен байланысты екенін көрсетеді. Шындығында, кейбір клиниктер Шиллинг тестісін жасамас бұрын бірнеше апта бойы фоли қышқылы мен В-ны алмастыруды қалыпты жағдай деп ұсынады, себебі фоли қышқылы мен В жетіспеушілігі ішек жасушаларының жұмысына кедергі келтіріп, В-ның сіңуін тежейді, тіпті ішкі фактор өндірілсе де. Бұл жағдай қарапайым В жетіспеушілігіне және ішкі фактормен байланысты В сіңуінің бұзылуына қатысты жалған оң нәтижелерге әкелуі мүмкін. В жетіспеушілігінен туындаған асқазан-ішек жолының эпителийлік зақымдануын түзету үшін бірнеше апталық витамин алмастыру қажет. Көптеген зертханалар кобальт радиоизотоптары мен В сынақ заттарының жетіспеушілігіне байланысты Шиллинг тестісін жүргізуді тоқтатты. Сондай-ақ, В инъекциясы салыстырмалы түрде арзанға айналды, пациенттер оны өздері қабылдай алады, сондай-ақ В-ның үлкен дозаларын ауыз арқылы қабылдауға болады. Бұл емдеулер В сіңуінің көптеген себептеріне қолданылатындықтан, нақты себебі анықталған жағдайда да диагностикалық тестті өткізіп тастауға болады (емдеуді жалғастыру және В деңгейін мерзімімен тексеруді тоқтатпаса). Басқа радиофармацевтикалық препараттарды қолдану тесттің нәтижесін дұрыс түсіндіруге кедергі келтіруі мүмкін.
Note that the B shot which begins the Schilling test is enough to go a considerable way toward treating B deficiency, so the test is also a partial treatment for B deficiency. Also, the classic Schilling test can be performed at any time, even after full B repletion and correction of the anemia, and it will still show if the cause of the B deficiency was intrinsic factor related. In fact, some clinicians have suggested that folate and B replacement for several weeks be normally performed before a Schilling test is done, since folate and B deficiencies are both known to interfere with intestinal cell function, and thus cause malabsorption of B on their own, even if intrinsic factor is being made. This state would then tend to cause a false positive test for both simple B and intrinsic factor related B malabsorption. Several weeks of vitamin replacement are necessary, before epithelial damage to the G. I. tract from B deficiency is corrected. Many labs have stopped performing the Schilling test, due to lack of production of the cobalt radioisotopes and labeled B test substances. Also, injection replacement of B has become relatively inexpensive, and can be self administered by patients, as well as megadose oral B. Since these are the same treatments which would be administered for most causes of B malabsorption even if the exact cause were identified, the diagnostic test may be omitted without damage to the patient (so long as follow up treatment and occasional serum B testing is not allowed to lapse). It is possible for use of other radiopharmaceuticals to interfere with interpretation of the test.
Диагноздар
1-бөлімдегі сынақ нәтижесі 2-бөлімдегі сынақ нәтижесі Диагноз Қалыпты Қалыпты немесе диеталық В12 витаминінің жетіспеушілігі Төмен Қалыпты Ішкі фактор өндірісімен байланысты мәселелер, мысалы, қатерлі анемия Төмен Төмен Маласорбция (терминалды ішек)
Part 1 test result Part 2 test result Diagnosis Normal Normal or dietary vitamin B12 deficiency Low Normal Problems with intrinsic factor production, e. g. Pernicious anemia Low Low Malabsorption (terminal ileum)