Кіріспе

Ағылшын фольклоршысы (1914–2006)

Хилда Родерик Эллис Дэвидсон (туған Хилда Родерик Эллис; 1 қазан 1914 – 12 қаңтар 2006) – ағылшын фольклоршысы. Ол Кембридж университеті мен Фольклор қоғамында ғалым болды және кельт және герман діндері мен фольклорын зерттеуге маманданған. Кембридж университетінің Ньюнхэм колледжін бітірген Дэвидсон мансабының көп бөлігінде Кембридж университетінің Люси Кавендиш колледжіндегі қызметкер болды. Ол кельт, англосаксон және көне норвегиялық діндер мен фольклорды көп салалы тұрғыдан зерттеді, осы тақырыпта көптеген әсерлі еңбектердің авторы атанды. Дэвидсон Фольклор қоғамының белгілі мүшесі болды және фольклор зерттеулерінің ғылыми дисциплина ретінде дамуына белсенді үлес қосты. Мансабы бойында Дэвидсон көптеген жас ғалымдарға білім берді, әсіресе талантты әйелдерді ғылыми карьера жасауға ынталандырды.

Ерте өмір

Хильда Эллис Дэвидсон 1914 жылдың 1 қазанында Англияның Чешир графтығындағы Бебингтон қаласында Генри Родерик (станционер) мен Милли Чисман Эллистің қызы ретінде дүниеге келді. Дэвидсон Кембридждегі Ньюнхэм колледжінен ағылшын тілі, археология және антропология мамандықтары бойынша Бірінші сыныптық құрмет дипломын алды. Ол 1939 жылы магистр (M. A.) және 1940 жылы докторлық диссертациясын (PhD) Ньюнхэмде қорғады. Оның докторлық диссертациясы Көне норвег дініне арналған еді. Дэвидсон көптеген тілдерді, оның ішінде Көне норвег, норвег, швед, дания, исланд, орыс, латын және неміс тілдерін жетік меңгерді.

Ерте мансап

Дэвидсон өзінің академиялық мансабын Лондон университетінің Роял Холлоуэй колледжінде (1939–1944) ағылшын тілінен ассистент-оқытушы болып бастады. Оның тұңғыш кітабы "Хелге жол: Ескі норвегия әдебиетіндегі өлім туралы түсініктерді зерттеу" (1943), Хилда Эллис қыздық атымен жарияланған, норвегиялық язычестводағы өлімді зерттеу үшін археологиялық деректерді пайдаланды. Бұл – жаңашыл әдіс болды, себебі сол кездегі британдық академияда Ескі ағылшын және Ескі норвегия тілдерін зерттеу әдеби және тіл білімі салаларымен ғана шектелді. Дэвидсонның Ескі скандинавия дінін зерттеудегі пәнаралық көзқарасы оның зерттеулерінің айрықша ерекшелігіне айналды. 1945 жылдан 1955 жылға дейін ол Лондон университетінің Біркбек колледжінің сыртқы оқу бөлімінде лекция оқыды. Ескі скандинавия және кең германдық дінді зерттеу үшін археологиялық және филологиялық деректерді біріктіру әрекетіне қарсылық көрсетілгенімен, Дэвидсон зерттеулерін жалғастырды. Келесі жылдары ол көптеген ықпалды еңбектер жариялады, оның ішінде "Англосаксон Англиясындағы қылыш" (1962), "Солтүстік Еуропаның құдайлары мен мифтері" (1964), "Язычническая Скандинавия" (1967) және "Скандинавия мифологиясы" (1969). Питер Геллингпен бірлесіп "Күннің арбасы" (1969) кітабын жариялады. Осы кезеңде Дэвидсон ғылыми журналдарға көптеген мақалалар жариялады, онда ол археологиялық жаңалықтарды түсіндіру үшін мифтер, аңыздар және фольклор туралы білімін жиі қолданды. 1964 жылы ол Кеңес Одағындағы жұмысы үшін Леверхулм қорынан зерттеу гранты алды.

Кембриджге оралу

1968 жылдан 1971 жылға дейін Дэвидсон Люси Кавендиш колледжінде Калуст Гулбенкианның ғылыми шәкірті болды. 1971 жылдан кейін ол Люси Кавендиште ағылшын-саксон, скандинавия және кельт тілдерінен лекция оқыды, ал 1974 жылдан кейін аға ғылыми қызметкер болды. Ол 1975 жылдан 1980 жылға дейін Люси Кавендиштің вице-президенті қызметін атқарды. Ол Люси Кавендиштің кеңейтілуі мен жаңартылуына белсенді қатысты. Осы кезеңде ол «Византияға викингтер жолы» (1976) және «Дания тарихы: Саксо Грамматикус» (1979–1980) сияқты бірнеше маңызды еңбектер жариялады. Кембриджде Дэвидсон Кембридж фольклор тобын басқарды және белсенді әрі көңілді спикер ретінде танылды.

Фольклорлық қоғамның жұмысы

Дэвидсон 1949 жылы Фольклорлық қоғамға қосылды және 1956 жылдан 1986 жылға дейін оның кеңесінің (кейін Комитет) мүшесі болды, содан кейін құрметті мүше атанды. Қоғамның жетекші мүшесі ретінде ол фольклорлық зерттеулерді ғылыми сала ретінде қайта жандандыруда белсенді рөл атқарды. Дэвидсон қоғамның жаңғыруы мен демократиялануына белсенді үлес қосты. Осы бағыттағы жұмыста оның танымал достары Катарина Бриггс және Стюарт Сандерсон болды. Бұл күш-жігер 1967 жылы Катарина Бриггстің қоғам президенті, ал Венеция Ньюоллдың хатшы болып сайлануымен аяқталды. Келесі жылдары Дэвидсон қоғамның баспа жұмысын басқарды, жаңа құрылған Mistletoe Books сериясын қадағалады, конференциялар ұйымдастырды және нәтижесінде жарық көрген материалдарды редакциялады немесе бірлесіп редакциялады. Дэвидсон 1974 жылдан 1976 жылға дейін қоғам президенті болды, осы кезеңде қоғам гүлденді. Оның конституциясы жаңадан жазылды, ал «Folklore» журналының көлемі мен сапасы едәуір артты. Дэвидсонның қоғамды жаңғыртуға жасаған тырыстары оның «Фольклорлық қоғамдағы өзгерістер, 1949–1986» (1987) еңбегінде сақталған, бұл еңбек алғаш рет «Folklore» журналында жарияланған. Фольклорлық қоғамға мүше болудан басқа, Дэвидсон Лондонның Антиквариаттар қоғамының да мүшесі болды.

Кейінгі мансап

Кейінгі мансабында Дэвидсон ерте кельт және герман мәдениеттерінде ортақ тақырыптар мен сенімдерді зерттеуге ерекше қызығушылық танытты. Осының нәтижесінде жарық көрген кітаптары: «Пган Еуропасындағы мифтер мен символдар» (1988), «Солтүстік Еуропаның жоғалған нанымдары» (1993) және «Солтүстік құдайлардың рөлдері» (1998). 1984 жылы ол фольклор зерттеулері саласындағы Кут-Лейк медалін алды. Дэвидсон 1982 жылы Катарина Бриггс атындағы фольклор сыйлығын іске қосуға көмектесті және өзі 1988 жылы «Мифтер мен символдар» еңбегі үшін осы сыйлыққа ие болды. Дэвидсон сонымен қатар фольклортану ғылымының тарихын зерттеуге белсенділік танытты. Осы ретте Кармен Блэкермен бірлесіп «Әйелдер мен дәстүр: Назардан тыс қалған фольклортанушылар тобы» (2000) кітабын шығарды. 1987 жылы Дэвидсон Катарина Бриггс атындағы клубты құруға мұрын қойды. Ол көптеген конференцияларын ұйымдастырып, олардың нәтижесінде дайындалған материалдарды редакциялады, көбінесе Блэкер мен Анна Чодримен бірлесіп. 1988 жылы ол досы Катарина Бриггстің өмірбаянын жариялады. Оның соңғы редакциялық жобасы – «Ертегілер жинағы» (2003) – Чадримен бірлесіп жасалды.

Жеке өмір

1943 жылдың 27 желтоқсанында Дэвидсон ғылыми зерттеуші Ричард Робертсон Дэвидсонға тұрмысқа шықты, олардың екі баласы болды. Дэвидсон Либералдық партияның және Англия шіркеуінің мүшесі еді. Ол шіркеу өміріне шіркеу сақшысы және қоңыраушы ретінде белсенді қатысты.

Өлім және мұра

Дэвидсон 2006 жылдың 12 қаңтарында дүние салды. Оның қосылу рәсімі 2006 жылдың 21 қаңтарында Кембридждегі Сент-Бенетт шіркеуінде өтті. Оның балалары, немерелері және шөберелері марқұмның артында қалды. Ол қайтыс болған кезде Дэвидсон көптеген жылдар бойы ежелгі скандинавиялық дін және мифология саласындағы аса көрнекті ғалым болды. Ол скандинавиялық, германдық және кельт мифологиясы салаларына халықтың және ғалымдардың қызығушылығын арттыруға көмектесті. Ол соғыстан кейінгі фольклор зерттеулерінің жаңаруында және британдық фольклорды ғылыми дисциплина ретінде қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Оның бірнеше еңбегі швед, норвег, дат, голланд және жапон тілдері сияқты көптеген тілдерге аударылды. Оның археология, әдебиет, фольклор және тарихты үйлестіретін пәнаралық зерттеулерді қолдауға жасаған тырысы өте маңызды болды. Ол мифология және фольклор саласындағы көптеген ғалымдарға ұстаздық етті, әсіресе талантты әйелдердің ғылыми карьерасын дамытуға ерекше көңіл бөлді.