Кіріспе

1991 жылғы чехословакиялық комедиялық драма фильмі.

"Бастауыш мектеп" – 1991 жылғы чехословакиялық комедиялық драма фильмі, режиссері Ян Сверак. Сценарийді оның әкесі Зденек Сверак жазған. Фильм 1991 жылы "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясына ие болды және Чехословакияның ең үздік фильмдерінің бірі саналады. 2017 жылы "Жалаңаяқ" атты алдын-ала түсірілген фильм жарық көрді. Оқиға соғыстан кейінгі кезеңде, Прага маңындағы қалалық бастауыш мектепте өтеді. Соғыс батыры мұғалім болып жұмысқа алынып, тәртіпсіз балалар класын тәртіпке келтіру тапсырылады. Ол олардың құрметін жеңіп алады, бірақ екі үлкен қызбен болған қарым-қатынасы үшін жұмыстан қуылды деген күдік туады.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай, 1945-1946 жылдары, Праганың бір маңындағы (фильм Мичледе түсірілді), Эда Сучек ер балалар бастауыш мектебінде оқиды, онда ол тәртіптің мүлдем жоқтығына тап болған сыныпқа жатады. Сынып мұғалімі Максованы сыныптың бір сабағында психикалық күйзеліске ұшыратқаннан кейін, мектеп директоры арнайы шаралар қолдануы керек. Олардың жаңа мұғалімі ретінде үлкен соғыс батыры деп аталатын беделді Игорь Хнидзо жұмысқа алынады. Ол дереу дене жазасын енгізеді, ол әдетте рұқсат етілмейді, бірақ мектеп Білім министрлігімен ерекше сынып үшін ерекше рұқсат алды. Егер Хнидзо жігіттердің мінез-құлқына риза болмаса, ол оларды қолдарын иілгіштеп, қолдарына иілгішпен бірнеше рет соғады. Оның қатаң әдістеріне қарамастан, ер балалар көп ұзамай оның құмарлығына ұшырайды. Олар оның майдан оқиғаларын, әрқашан қарулы және киім киетінін жақсы көреді. Еда оны әкесінің қарама-қарсысы ретінде көреді, ол оны тым қорқақ деп санайды. Хнидздо қала тұрғындарына (соның ішінде Еданың анасына) бірдей оң әсер қалдырады. Дегенмен, оның тұлғасы көптеген дау-дамайлармен қоршалған. Ол қыздарға деген махаббатымен танымал. Оның әскери ерлігі де күмән тудырады, өйткені ол өзінің әскери қызметі туралы нақты ақпарат бере алмайды. Тіпті, Хнидзоның соғыста ешкі қорасын күзетуі болғаны туралы да рас емес аңыз бар. Бірақ сыныптастары бұған сенбей, тіпті осы аңыздарды тарататындармен күреседі. Хнидзоның беделі сол аймақтағы қыздар мектебінде оқитын 16 жасар егіздермен жыныстық қатынаста болғаны үшін айыпталғаннан кейін зардап шегеді. Ол осыған ұқсас жанжалға алғаш рет ілініп отырған жоқ. Бұрынғы басқаруға келмейтін жігіттер Хниздоны қорғап, оның қайта оралуын талап ете бастайды. Ақыры айыптау алынып тасталады, ал Хнидзо олардың мұғалімі ретінде қайта тағайындалады. Ол олардың айыптауды қалай қабылдағаны олардың қарым-қатынасы енді өзара сенімге негізделгенін және физикалық жазалаудың енді қажет еместігін дәлелдейді және ол өзінің қосқышын екіге бөліп алады.

Өндіріс

Бастапқы әңгімені Зденек Сверак жазды. Ол осындай мектептің оқушысы және бұрынғы мұғалімі болған өзінің тәжірибесін пайдаланды. Бұл, табысты әке-сценарист және ұл-режиссер екеуінің түсірген алғашқы фильмі. Басқа фильмдердің ішінде «Акумулятор I» (1993), «Коля» (1996), «Тмавомодры світ» (2000) және «Вратне лахве» (2007) бар. Бұл Ян Сверактың деректі емес алғашқы фильмі болды. «Obecná škola» фильмі екі көрнекті чех актері – Рудольф Хрушинскийдің (оның соңғы үлкен экрандағы фильмі) және Петр Чепектің (өлімінен бұрын тағы екі фильмде ойнады) соңғы рөлдерінің бірімен де ерекшеленеді. Сондай-ақ, бұл Ян Тршисканың 1977 жылы Америка Құштатына эмиграциялағаннан кейін чех фильмінде алғашқы рет түскен фильмі болды.