Кіріспе

Полперро (Пира шығанағы) – Ұлыбританияның Англиясындағы Корнуоллдың оңтүстігіндегі Полперро мұра жағалауында орналасқан ірі ауыл, азаматтық округ және балық аулау порты. Халық саны шамамен 1554 адамды құрайды. Пол өзені арқылы өтетін Полперро, Фууиден шығысқа қарай 7 миль (11 км), көршілес Лоу қаласынан батысқа қарай 4 миль (6 км) және ірі қала және Плимут теңіз портынан батысқа қарай 25 миль (40 км) қашықтықта жатыр. Әсіресе жаз айларында, өзінің табиғи сұлулығымен, тығыз орналасқан, бірақ көне балықшылар үйлері сақталған, әдемі портымен және тартымды жағалауымен танымал туристік орын.

Топонимика

Полперро атауы корн тіліндегі Портпирадан шыққан, яғни Пиранның есімімен аталған бейіт. Алайда Эквалл «Пира» немесе «Пира» жеке есім болмауы мүмкін екенін, ал «Перро» ағынның аты болуы мүмкін екенін ұсынады. Ертедегі жазбалары – Портпира, 1303 жыл, және Порпира, 1379 жыл. 1398 жылы Санкт-Петер де Портпир капелласы туралы айтылған, ал король Генрих VIII билік құрған кезеңнен бастап келесі атаулар тіркелген: Polpyz «балық тобы» деп түсіндірілді (вероятно, Polpyr үшін сөздік қате), Poulpirrhe, Poul Pier және Poulpyrre (Джон Лиландтың мәліметтері бойынша).

Ерте тарих

Полперро орта ғасырдан бері екі ежелгі және жекелеген меншіктердің билігінде болды: Лансалос приходындағы Рафаэль меншігі, Пол өзенінің батысында, бұл өзен ауылдың ортасынан ағып өтеді, және Талланд приходындағы шығыстағы Килигарт меншігі, ол "Domesday Book" кітабында көрсетілген. 13 ғасырдың басында Полперро мойындалған балықшылар елді мекені ретінде танылды және оның ең алғашқы жазбасы 1303 жылғы Корольдік бұйрықта кездеседі.

Кейінгі тарих

Полперроның ескі кемежайының салыну күні белгісіз, бірақ Джонатан Коуч (19 ғасырдың ортасында жазған) оны Джон Лиланд есімді адам айтқан немесе соның орнында салынған деп санайды. Бұл кемежай, мүмкін, портты және оның құқықтарын иеленген Рафаэль иелігінің қолдауымен салынған. Полперроның жаңа кемежайының да көнелігі белгісіз, ол теңізге қарай шығыс-батыс бағытында сәл алыс орналасқан. Ол 1774 жылға дейін салынған, сол кезде дауылдан көп зақым көрген, содан кейін Пенеалдан келген Томас Лонг, Рафаэль және Лансалос иеліктерінің иесі, оның жөндеу шығындарын төлеген. 1817 жылғы 19 және 20 қаңтардағы дауылдан кейін порттың бір бөлігі қайта салынды. Осы оқиғада отыз үлкен қайық, екі сейнер және көптеген кішкентай қайықтар жойылды, сондай-ақ ауылдың көп бөлігі, оның ішінде Green және Peak Rock теңіз суларының астында қалды, ал көптеген үйлер ағысымен кетіп қалды. Зардаптың мөлшері 2000 фунт стерлингке бағаланды, бірақ қаза болғандар жоқ. Бұл дауыл, қатты желдермен бірге, Плимуттен Лэндс-Эндке дейінгі мүліктерге зиян келтірді; Полперродағы балықшылар қайықтары "ортақ қайғыға ортақтасып, бақытсыз адамдарды жылдар бойы еңбек етсе де, олардан құтылу қиын болатын қиындыққа ұшыратты". 1824 жылғы қарашада бұрын-соңды болмаған дауыл болды: үш үй қирады, бір айлақтың жартысы және екіншісінің жартысы ағысымен кетіп, порттағы 50-ге жуық қайық сыныпты. Аман қалған алты қайықтың тек біреуі ғана болды. Полперроның жаңа айлағы болашақта жақсырақ қорғау үшін жобаланды. 1708 жылғы 9 желтоқсанда шығыс үнділік «Альбемарл» кемесі Полперроның жанында алмаз, кофе, бұрыш, жібек және индигодан тұратын құнды жүгімен жағаға шығып кетті (кеменің нақты орны әлі анықталған жоқ). Джонатан Коуч көп жылдар бойы ауылдың дәрігері болды және ауылдың тарихын, сондай-ақ табиғат тарихына қатысты әртүрлі еңбектерді (әсіресе ихтиология саласында) жазды. «Полперро тарихы», 1871 жылы оның өлімінен кейін оның ұлы Томас Куиллер Коуч көптеген қысқартулармен жариялады. Коуч «Ескертулер мен сұрақтар» журналына екі мақалалар сериясын жазды – «Корнуолл ауылының фольклоры» (1855 және 1857 жылдар), олар «Полперро тарихына» енгізілді, сондай-ақ ол әкесінің өміріне қатысты эссе жазды. Балықшылардың әл-ауқаты мен балық шаруашылығының гүлденуі оның медициналық және ғылыми жұмысымен бірге оның қамқорлығында болды. Полперроның сұлулығы суретшілерді көптен бері қызықтырып келеді. Белгілі австриялық суретші Оскар Кокошка Полперроны ашқаннан кейін 1939 және 1940 жылдар аралығында ауылда бір жыл өткізді. Сондай-ақ, ол «Doc Martin» және «Beyond Paradise» телесериалдарын түсіру орны ретінде танымал.

Контрабанда

Полиперро 12 ғасырда порт ретінде дамығаннан бері контрабанда гүлденген деп есептеледі. Ол 18 ғасырдың соңында өзінің ең жоғары деңгейіне жетті, Британияның Америка және Франциямен соғыстары көптеген импортталған тауарларға жоғары салық салуға себеп болды, бұл жергілікті балықшыларға спирттік ішімдіктер, темекі және басқа да тауарларды Гернси және басқа жерлерден жасырын әкелу арқылы табыстарын арттыруға мүмкіндік берді. 18 ғасырдың соңында Полперро арқылы контрабанда саудасының көп бөлігін жергілікті саудагер Зефания Йоб (1749–1822) басқарды, ол «Контрабандистер банкірі» деп танылды. 19 ғасырда ұйымдастырылған жағалау күзеті қызметі енгізілді, сонымен қатар қатаң жазалар қолданылды, нәтижесінде контрабанда көлемі азайды. Оңтүстік-Батыс жағалау жолының бір бөлігі бастапқыда салық инспекторлары контрабандистерді іздеу үшін жағалауды патрульдеу кезінде пайдаланған. Оңтүстік-Батыс жағалау жолы Ұлттық Траст тарапынан күтілсе, жағалау Корнуолл Герцогтығына тиесілі.

Роберт Джеффри

1807 жылы командир Уорвик Лейктің сапарында Полперролық Роберт Джеффри мичманның сырасын ұрлағандығы анықталды. Лейк ашуға беріліп, оны Ангилья аралының жанындағы Сомбреро аралына тастап кетуге бұйырды. Джеффри Фуэйде дүниеге келді, бірақ сауда флотына қатысудан бұрын Полперроға көшіп келді, содан кейін оны Корольдік теңіз күштеріне күштеп алды. Бірнеше ай өткен соң Лейктің жоғары офицері Александр Кокрейн осы оқиғаны естіп, Джеффиді дереу қайтаруға бұйырды. "Рекрут" кемесі Сомбрероға келгенде Джеффриді таба алмады. Көп ұзағаннан кейін оқиға жария болды және Лейк әскери сот шешімімен Корольдік теңіз күштерінен босатылды. Кейін Джеффриді американдық кеме құтқарып, үш жылдан кейін Массачусетс штатында темірші болып жұмыс істеп жүргені белгілі болды; ол Британияға қайтарылды және өтемақы алды.

Туризм

Туризм 20-шы ғасырда Полперроның басты индустриясына айналды. Ауылға Плимут немесе Ньюквей арқылы әуемен, Луэ теміржол станциясы арқылы пойызбен, автомобильмен және қайықпен жетуге болады. 1970 жылдары жаз айларында ауылға күніне шамамен 25 000 келуші келгені бағаланды. Қазір келушілерге ауылға көлікпен кіруге рұқсат жоқ, олардың көліктерін ауылдың солтүстігіндегі Крамплхорндағы негізгі тұраққа қалдырып, ауылдың жарты мильге созылған жолымен портына дейін жаяу бару керек. Ауылдың әдемі, бірақ тар көшелері көлік жүргізуді қиындатады. Жүруді ұнатпайтындар үшін атпен жүретін арбалар мен трамвайға ұқсас сүт тасымалдау машиналары бар. Полперроның танымал орындарына Оңтүстік-Батыс жағалау жолы кіреді, ол 630 миль (1014 км) ұзындықты және Дорсеттен Сомерсетке дейінгі белгілі жол, ол ауылдан өтеді және жергілікті көркем жағалау бойымен, әсіресе жақын орналасқан Талланд шығанағына дейін бір күндік саяхаттар ұсынады. Батысқа қарай, жол Фуэйге бара жатқанда үш үлкен жағажайдан өтеді: Лансалос жағажайы, Лантивит шығанағы және Лантик шығанағы. Ауылдың ішінде балық аулау және контрабанда тарихына арналған Полперро мұражайы орналасқан, ол портың жанындағы ескі балық өңдеу қоймасында орналасқан және ауыл тарихына қатысты қызықты фотосуреттер мен басқа да танымал көрмелерді ұсынады. Ауылда экскурсиялар ұйымдастырылады, сонымен қатар порттан дельфиндер мен етесінді көруге мүмкіндік беретін жағалауды аралау үшін қайық саяхаттарына қатысуға болады. Ауылда бірнеше мейрамхана және жеті паб бар. Демалыс және тұрақ алаңы ауылдың солтүстік-шығысындағы Кери паркінде орналасқан.

Балық аулау

Балық аулау – Польперро отбасыларының дәстүрлі негізгі кәсібі болған. Ғасырлар бойы бұл ауыл сардина балық аулау және өңдеу порты болып табылды. Жаздың аясында Оңтүстік Корнуолл жағалауында балықтар жем іздеп келеді, бұл жергілікті балықшыларға мол уақытты қамтамасыз етеді. Құрлыққа жеткен соң, балық тұздалып, пресстелді, ал май түйіндеме ретінде жиналып, жылыту және жарықтандыру үшін қолданылды. Польперро сардиналары бүкіл Еуропаға экспортталды. 20-шы ғасырда осы балықтардың саны азайды және 1960 жылдары сардина балық аулау Польперроның негізгі көзі ретінде тоқтатылды. Дегенмен, қазіргі таңдағы он екі шамасындағы коммерциялық балық аулау кемелері порттан жұмыс істейді, олар тік балық, исіркек, қабылдақ, монах балығы, шағалақ, полок, бас және треска аулайды. Жаңа балық пен теңіз өнімдерін кейде кемежайдан сатып алуға болады.

Фестивальдар

Салт-дәстүрлі мерекелерден өзге, Полперро фестивалі 1996 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Бұл маусымның үшінші сенбісінен басталатын, волонтерлер ұйымдастыратын, қауымдық фестиваль, ол ауылдың бизнесін дамытуға көмектеседі. Фестиваль өнер мен қолөнер фестивалі ретінде басталды, содан кейін түрлі жанрдағы тікелей музыка, би, көшедегі ойын-сауықтар, театр, балаларға арналған шаралар мен жергілікті тағамдар енгізілді. Көңіл көтеру шараларының көп бөлігі ауыл алаңындағы Биг Гринде және соңғы бірнеше жылдан бері жабық шатыр астында өтеді. Кешкі сағат 9-дан кейін, шу деңгейі ескеріле отырып, Биг Гриндегі мерекелік шаралар басқа жерлерге таралады.

Қала әкімдері

Полперро мерекелерінің бір бөлігі ретінде Лорд-мэр құпия түрде таңдалып, бірінші сенбіде басты сахнада жарияланады. Оның кім екені ашылуға дейін құпия сақталады, және ол өзін ең жақсы көрсететін, сондай-ақ ауылда танымал болған нәрсесін бейнелейтін киіммен шығарылады. Лорд-мэр "қуанышпен жүретін достарымен" бірге ауылды аралап, әрбір паб пен қонақүйге барып, сыраның дәмін татып, ол алдағы жылға ауылға лайықты екеніне көз жеткізеді. Барлық пабтар мен қонақүйлерді аралағаннан кейін, оны жағаға алып келіп, "толқынмен кездестіреді". Бұл фестивальдің басталуын білдіреді және дәстүрлі түрде ауылдың маскүнемдері немесе ақымақтары үшін жасалған, оларды айықтыру үшін портына тастап жіберетін.

Лорд-мэролік тарихы

Эшли Кортс Полперроның тұңғыш Лорд-мэрі және тұңғыш ер Лорд-мэрі болды. Бренда Томас – тұңғыш әйел Лорд-мэр. Мартин "Бейвер" Томас – бір отбасының екінші Лорд-мэрі (Томас '98). Брайан мен Рита Морган Лорд-мэр қызметін бірлесіп атқарған алғашқы жұп болды. Майк Джелли – бір мерзімнен аса Лорд-мэр атағын сақтап қалған алғашқы адам. Фил Томас – отбасынан үшінші Лорд-мэр (Томас '98 және '03).

Қала әкімінің ақшасы, суреті және қала әкімінің биі

Оның салтанатты шапаны мен бас киіміне қоса, Лорд-мэрінің суреті бар естелік ақша басылады. Бұл ақша заңды төлем құралы емес, ол тек естелік мақсаттар үшін ғана арналған және қазір ауылда құны жоқ. Оларға сондай-ақ жергілікті суретші салған портрет сыйға тартылады, ол олардың Лорд-мэрлік қызметінің келесі жылы ілінеді. Әр Лорд-мэр бір жыл ғана қызмет етеді (COVID-19 пандемиясы салдарынан Майк Джелли осы ереженің шегінен тыс қалды), олардың міндеті – жыл бойына жаңа кәсіпорындар ашу, сондай-ақ өкілеттік мерзімінде ауылда өтетін кез келген шаралар мен мерекелерге қатысу. Осының нәтижесінде, олардың құрметіне әдетте сәуір айында мерекелік кеш ұйымдастырылады, ол көңіл көтеруге және қуанышқа толы кеш болып табылады. Қазіргі Лорд-мэр кешке қандай музыка тобы шақырылатынын өзі шешеді және соңғы жылдары келушілердің киіну үшін тақырыпты таңдайды. Осы кештен түскен барлық қаржы келесі жылғы фестивальге және келесі Лорд-мэрге дайын Полперро фестивалі қорына аударылады.

Белгілі ғимараттар

Лансалос көшесіндегі Коуч үйі табиғатты зерттеуші және дәрігер Джонатан Коучтың, ал одан бұрын Квилер отбасының көптеген буындарының үйі болды. Олар контрабанда және қарақшылықтан түскен табыс арқасында өркендеді. Полперроның соғыс ескерткіші ауылдан шалқары, Талландқа қарай жағалау жолында орналасқан. Сонымен қатар, ауылдың қиялы көшелерінде ("Уорренде") бүкілдей қабықшалармен қапталған үй жасырынып жатыр, ол халық арасында "Қабықша үйі" деп белгілі.

Шіркеулер

Трюро Англикан епархиясында орналасқан Полперро, шағын ауыл болғанымен, екі Англия шіркеуінің приходтарымен қамтамасыз етілген: батысында Лансалос және шығысында Талланд. Ауылда 19 ғасырғы Англикан шіркеуі – Талланд приход шіркеуіне қарасты жеңілдетілген шіркеу (chapel of ease) орналасқан, бірақ қазір құлшылық қызметтері өткізілмейді. Джон Уэсли 1762 және 1768 жылдары осы ауылда уағыз айтқан, ал 1792 жылға қарай 250 адамға арналған үлкен шіркеу салуға мүмкіндік туды және 1800 жылдары Полперрода методизм гүлденді. Скледер аббаттығы – Рим-католик монастыры, ауылдан тыс, Луеге қарайтын жолдың жанында орналасқан.

Ғылым

XIX ғасырдың соңында сэр Фрэнсис Гальтон Полперро ауылында саусақ іздерін зерттеді. Ол бұл ауылды тұрғындары арасындағы некелік байланыстардың көптігіне байланысты таңдады, себебі сол кезде ол теңізден немесе жағалау жолымен ғана қолжетімді болатын. Оның нәтижелері криминология және социология ғылымдарын дамытуға септігін тигізді, сондай-ақ Лондон қару колледжінде сақталып тұратын жергілікті отбасылардың толық шежірелерін қамтиды.

Кеңес

Полиперро қауымдастық кеңесі – бұл ауылдық округтің ең төменгі билік деңгейі.