Жұмсақ тінді кисталар: эпидермоидтық, шаштық кисталар және сирек кездесетін май безді кисталар. Дұрыс терминологияны біліңіз және шатасудан сақтаныңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киста түрлері
Types of cyst
"Майлық киста" термині көбінесе келесілерді білдіру үшін қолданылады:
A sebaceous cyst is a term commonly used to refer to either:
Эпидермоидтық кисталар (эпидермальды кисталар, инфундибулярлық киста деп те аталады)
Пилярлық кисталар (трихелеммальды кисталар, истмус катаген кисталары деп те аталады)
Жоғарыда аталған екі типті кистаның да құрамында кератин болады, май жоқ, және екеуі де майлы бездерден пайда болмайды. Эпидермоидтық кисталар эпидермистен, ал пилярлық кисталар шаш фолликулаларынан пайда болады. Демек, техникалық тұрғыдан алғанда, олар майлық кисталар емес. "Нағыз" майлық кисталар, майлы бездерден пайда болып, құрамында майы бар, сирек кездеседі және стеатоцистома симплекс немесе көп болса, стеатоцистома мультиплекс деп аталады. Медицина мамандары "майлық киста" терминін қолданбауды ұсынады, себебі ол шатастыруға болады. Бірақ практикада бұл термин әлі де эпидермоидтық және пилярлық кисталар үшін жиі қолданылады.
Both of the above types of cysts contain keratin, not sebum, and neither originates from sebaceous glands. Epidermoid cysts originate in the epidermis and pilar cysts originate from hair follicles. Technically speaking, then, they are not sebaceous cysts. "True" sebaceous cysts, which originate from sebaceous glands and which contain sebum, are relatively rare and are known as steatocystoma simplex or, if multiple, as steatocystoma multiplex. Medical professionals have suggested that the term "sebaceous cyst" be avoided since it can be misleading. In practice, however, the term is still often used for epidermoid and pilar cysts.
Себептер
Цисталар жоғары тестостерон деңгейімен байланысты болуы мүмкін, сондықтан анаболикалық стероидтерді қолданушыларда көбірек кездесуі мүмкін. Адамдық қоңырау шыбығынан туындаған майлы кіста жағдайы туралы хабарлама бар. Себацеостік кісталардың тұқым қуалайтын себептері Гарднер синдромы және базальды жасушалық невус синдромы болып табылады.
Cysts may be related to high levels of testosterone, hence may be more frequent in users of anabolic steroids. A case has been reported of a sebaceous cyst being caused by the human botfly. Hereditary causes of sebaceous cysts include Gardner's syndrome and basal cell nevus syndrome.
Пиларлық киста
Шамамен 90% пилярлық кисталар бас терісінде кездеседі, ал қалғандары кейде бет, дене және аяқ-қолдарда пайда болуы мүмкін.
About 90% of pilar cysts occur on the scalp, with the remaining sometimes occurring on the face, trunk, and extremities.
Емдеу
Себацеялық кисталар көбінесе медициналық емдеуді қажет етпейді. Дегенмен, егер олар үлкейе берсе, олар көзге жағымсыз болып көрінуі, ауыруы және/немесе қабынуы мүмкін.
Sebaceous cysts generally do not require medical treatment. However, if they continue to grow, they may become unsightly, painful, and/or infected.
Хирургиялық
Сабацеялық кистаны хирургиялық жолмен кесіп алу – бұл кистаның қапшығы мен ішіндегілерді толықтай алып тастауға мүмкіндік беретін қарапайым процедура, бірақ оны қабыну минималды болған кезде жасаған дұрыс. Қолданылатын үш негізгі тәсіл бар: дәстүрлі кең кесу, минималды кесу және пункциялық биопсия арқылы кесу. Кистаны алып тастауға арналған әдеттегі амбулаториялық хирургиялық процедурасы – кистаның айналасындағы аймақты жергілікті анестезиямен ұю, содан кейін скальпельді пайдаланып, ісіктің ортасынан бір тік кесу немесе орталық нүктенің екі жағынан сопақша кесу арқылы жару. Егер киста кішкентай болса, оны тіктеп жіберуге болады. Хирургияны жүзеге асыратын адам кистаның ішіндегісін сығып шығарады, содан кейін дөңгелек ұшы бар қайшы немесе басқа құралды қолданып, кесікті кең жаңғыртады және саусақтарымен немесе қысқышпен киста қабырғасын тұтас алып тастауға тырысады. Егер киста қабырғасын бір бөлікпен алып тастау мүмкін болса, "емделу деңгейі" 100% құрайды. Егер ол фрагменттерге бөлініп, толығымен алынып тасталмаса, хирург қалған ашық фрагменттерді алып тастау үшін кюретканы (қарақ) қолдана алады, содан кейін оларды электр коагуляциясымен күйдіріп, оларды сол жерде жоюға тырысады. Мұндай жағдайларда киста қайта пайда болуы мүмкін. Екі жағдайда да кесік дезинфекцияланады, қажет болса, тері тігіліп қосылады. Мұнан із қалуы мүмкін. Жұққан кистаға емдеу үшін операциядан бұрын немесе кейін ауызға қабылданатын антибиотиктер немесе басқа ем қажет болуы мүмкін. Егер ірің пайда болған болса, киста қабырғасын авульсиямен және тиісті антибиотиктермен жабумен бірге кесіп, іріңді шығару керек. Экзиция емес, тек кесуді қамтитын тәсіл де ұсынылған.
Surgical excision of a sebaceous cyst is a simple procedure to completely remove the sac and its contents, although it should be performed when inflammation is minimal. Three general approaches are used traditional wide excision, minimal excision, and punch biopsy excision. The typical outpatient surgical procedure for cyst removal is to numb the area around the cyst with a local anaesthetic, then to use a scalpel to open the lesion with either a single cut down the center of the swelling, or an oval cut on both sides of the center point. If the cyst is small, it may be lanced, instead. The person performing the surgery will squeeze out the contents of the cyst, then use blunt headed scissors or another instrument to hold the incision wide open while using fingers or forceps to try to remove the cyst wall intact. If the cyst wall can be removed in one piece, the "cure rate" is 100%. If, however, it is fragmented and cannot be entirely recovered, the operator may use curettage (scraping) to remove the remaining exposed fragments, then burn them with an electrocauterization tool, in an effort to destroy them in place. In such cases, the cyst may recur. In either case, the incision is then disinfected, and if necessary, the skin is stitched back together over it. A scar will most likely result. An infected cyst may require oral antibiotics or other treatment before or after excision. If pus has already formed, then incision and drainage should be done along with avulsion of the cyst wall with proper antibiotics coverage. An approach involving incision, rather than excision, has also been proposed.