Кіріспе

Джоахино Россинидің операсы. "Коринф қоршауы" (ағылшынша: The Siege of Corinth) – Джоахино Россинидің Луиджи Балоки мен Александр Сумет жазған француз либреттосына қойылған үш актілі опера. Ол композитордың 1820 жылы Неаполь үшін жазған "Маометто II" операсының музыкалық бөліктерін қайта өңдеу негізінде құрылған, ал оның либреттосын Цезарь делла Валле жазған. "Коринф қоршауы" Россинидің француз тіліндегі тұңғыш операсы (итальян тілінде "L'assedio di Corinto" деп те аталады) және 1826 жылғы 9 қазанда Париж операсының Le Peletier залында алғаш рет қойылды.

Құрастыру тарихы

Опера 1826 жылы Грек Тәуелсіздік соғысы (1821-1829) кезінде түрік әскерлерінің Миссолонги қаласын қоршауы мен толық қиратуын еске алады. Осы оқиға – Батыс Еуропаның барлығын қатыгездігі үшін айыптаған және Эжен Делакруаның «Миссолонги қираған жерлерінде өлген Грекия» деген танымал картинасына, сондай-ақ Виктор Гюгоның еңбектеріне шабыт берген. Коринфке жасалған сілтеме – аллегорияның мысалы, алайда Сұлтан Мехмед II 1450 жылдары осы қаланы шындығында қоршаған. Лорд Байронның 1816 жылғы «Корф қоршауы» поэмасының мазмұны операмен тығыз байланысты емес. Лист осы операдан алынған марш негізінде фортепианоға арналған кіріспе және вариациялар жазды. Бұл шығарма 1976 жылға дейін жоғалған немесе дұрыс тақырыпталмаған деп есептелді, содан кейін кіріспе Манхэттенвилл колледжі кітапханасында Нэнси Б. Рейх тарапынан табылды.

Маометто II-нің қайта қаралған нұсқасы

Россинидің осы кешкі операсының француз тіліндегі нұсқасы композитордың 1820 жылғы итальян операсы «Маометто II»-нің ішінара жаңадан жазылуы еді, бірақ оқиғасы да, кейіпкерлері де ұқсас болды (атаулары ғана өзгеше), оқиға түріктердің 1470 жылы Негропонте Венеция колониясын басып алуы аясында өрбітеді. Бұл түпнұсқа нұсқасы 1820 жылдың 3 желтоқсанында Неапольде көрсетілді – Миссолонги қамалы мен қырғынынан алты жыл бұрын. «Маометтоның» түпнұсқасы Неапольде де, Венецияда да жақсы қабылданбады, сондықтан Россини 1823 жылы біршама өңделген нұсқасын сынап көрді, оның соңында өзінің «La donna del lago» операсынан музыка қолданылып, бақытты аяқталды. Бірақ 1826 жылы, Парижде қоныстанғаннан кейін екі жыл өткен соң, Россини тағы да бір нұсқамен (француз опералық дәстүріне сәйкес, екі балет қосылды) қайта жаңартып, оқиғаны Пелопоннеске көшірді, операны «Коринф қоршауы» деп атап, Грецияның Осман империясынан тәуелсіздік үшін күресіне байланысты актуалды жағдайды еске түсірді, сондай-ақ француз тіліне аударды. Бұл жолы Россини сәттілікке жетті, опера келесі он жыл бойына түрлі елдерде қойылды.

Өнер тарихы

Алғашқы қойылым 1826 жылғы 9 қазанда Париж операсының Ле Пелетиер залында француз тілінде болды. Ол 1828 жылғы 26 қаңтарда Парма қаласында «Корінто қоршауы» (Calisto Bassi аудармасы) ретінде қойылды және 1831 жылғы шілдеде Венаға жетті. Америка Құрама Штаттарында алғашқы қойылым 1833 жылғы ақпанда Нью-Йорктегі итальян опера театрында француз тілінде, ал 1835 жылғы ақпанда итальян тілінде орындалды. Опера бүкіл Еуропа бойынша Калисто Бассидің итальян тіліндегі аудармасында, Неокле тенор рөлінде контральтомен танымал болды, бірақ 1860 жылдардан бастап ол репертуардан мүлдем жоғалып, келесі сексен жылға жуық сахнаға қойылмады. Дегенмен, операның увертюрасы кеңінен танымал болып қалды және концерттік оркестрлер репертуарынан ешқашан шықпады. Соңғы кезде увертюраны бірнеше қазіргі классикалық оркестрлер орындады және жазды, соның ішінде Невилл Марринер жетекшілігіндегі «Академия Сент-Мартин-ин-Филдс» оркестрі де бар. 1949 жылы «Корінто қоршауы» Флоренцияда Рената Тебалдидің қатысуымен қайта жанданды. Бұл қойылым екі жылдан кейін Римде қайталанды. 1969 жылы Ла Скала Россинидің жүз жылдық мерейтойына Беверли Силлспен (Памира рөлінде Ла Скаладағы дебюті), Мэрилин Хорнмен (Неокл рөлінде) және Томас Шипперс дирижерлігімен қойылым қойды. Операда белгілі музыкатанушы және белканто маманы Рэндольф Микельсонның орындаушылық нұсқасы қолданылды, ол түпнұсқа неаполитандық және венециялық нұсқаларынан, тіпті басқа да сирек кездесетін Россини операларынан (Россинидің өзі жиі істегендей) алынған арияларды пайдаланды. 1975 жылы Метрополитен операсы операның премьерасы үшін Ла Скала нұсқасын қолданды. Мет-театрда Шипперс қайтадан дирижерлік етті, ал Беверли Силлс дебют жасады, қазір Ширли Веррет, Джастино Диас және Гарри Теярдпен бірге. 1975 жылдан бері АҚШ-та операның жалғыз қойылымы – 2006 жылғы қазанда Балтимор операсының француз нұсқасының 19 ғасырдың ортасында итальян тіліне қайта аударылуы, оған алдыңғы «Маометто II» нұсқаларының бірінен алынған бір ария және Россинидің «Вавилондегі Сиро» операсынан алынған бір ария енгізілді. Елизабет Фutral Памира рөлінде, ал Вивица Генокс Неокл рөлінде ойнады. АҚШ-тан тыс жерлерде опера бірнеше рет қойылды. Ол 1982 жылы Флоренцияда Калисто Бассидің итальян нұсқасында Катя Риччарелли мен контральто Мартин Дюпуидің қатысуымен және Пьер Луиджи Пицци режиссерлігімен қойылды. 1992 жылы дәл сол қойылым Генуяда Лучиана Серраның қатысуымен қайта жаңғыртылды, бірақ француз тіліндегі түпнұсқа нұсқасы таңдалды. Француз нұсқасы Россини опера фестивалінде екі рет қойылды: 2000 жылы Микеле Пертузи, Рут Энн Свенсон және Джузеппе Филианоти ойнаған, ал 2017 жылы Дэмиен Коластың жаңа сындық басылымынан кейін La Fura dels Baus қойылымында.

Жазбалар

ЖылКлеомен, Памира, Неоклес, МаометтоДирижер, Опера үйі және оркестріКомпания 1969Франко Бонисолли, Беверли Силлс, Мэрилин Хорн, Джастино ДиасТомас Шипперс, Театралла Скала оркестрі және хоры (Шипперс пен Рэндольф Микельсон дайындаған нұсқаның Ла Скаладағы 11 сәуірдегі тірі орындалуы) Аудио CD: Аркадия Cat: CD 573; Легато КлассикаCat: LCD 135–2; Celestial AudioCat: CA 0341974Гарри Текард, Беверли Силлс, Ширли Веррет, Джастино ДиасТомас Шипперс, Лондон симфониялық оркестрі, Амброзиан опера хоры (1974 жылдың шілде және тамыз айларында жазылған) Аудио CD: EMI ClassicsCat: 643351975Гарри Текард, Беверли Силлс, Ширли Веррет, Джастино ДиасТомас Шипперс, Метрополитен опера оркестрі және хоры (Томас Шипперс Ла Скала үшін дайындаған, «Корінф қамалы» деген атаумен италия тілінде орындалған MET-тегі қойылымның жазбасы) Аудио CD: BensarCat: OL 419751992Дано Раффанти, Лучана Серра, Маурицио Коменчини, Марчелло ЛиппиПаоло Ольми, Театро Карло Феличе оркестрі және хоры, Генуя Аудио CD: Nuova EraCat: 7140 7142 & Cat: NE 7372/32000Стивен Марк Браун, Рут Энн Свенсон, Джузеппе Филианоти, Микеле ПертузиМаурицио Бенини, Лион Операсының оркестрі және Прага камералық хоры (Песаро, 5 тамыздағы Россини опера фестиваліндегі қойылымның жазбасы) Аудио CD: House of OperaCat: CD 597; Charles Handelman, Live OperaCat: (нөмірі жоқ)2010Марк Сала, Маджелла Каллаг, Майкл Спайрес, Лоренцо РегаццоЖан Люк Тингауд, Virtuosi Brunensis және Camerata Bach хоры (Вильбадтағы Россини фестиваліндегі қойылымдардың жазбасы) Аудио CD: NaxosCat: 8.660329 30