Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция департаменті Окситанияда
Department of France in Occitanie
Жоғарғы Гаронна (ot ɡaʁɔn; , ; Жоғарғы Гарон) – Францияның оңтүстік-батысындағы Окситания аймағындағы департамент. Гаронна өзенінің атымен аталыпты, ол департамент арқылы ағып өтеді. Оның префектурасы және бас қаласы Тулуза, елдің төртінші ірі қаласы. 2019 жылы халық саны 1 400 039 адамды құрады.
Haute Garonne (ot ɡaʁɔn; , ; Upper Garonne) is a department in the southwestern French region of Occitanie. Named after the river Garonne, which flows through the department. Its prefecture and main city is Toulouse, the country's fourth largest. In 2019, it had a population of 1,400,039.
Тарих
Жоғарғы Гаронна – француз төңкерісі кезінде 1790 жылдың 4 наурызында құрылған 83 департаменттің бірі. Ол бұрынғы Лангедок және Гвиена/Гаскония провинцияларының бір бөлігінен жасалған. Департамент бастапқыда аумағы жағынан ірілеу болған. Оның аумағының қысқаруы 1808 жылдың 21 қарашасындағы императорлық жарлықпен болды, соның нәтижесінде солтүстікке қарай Тарн-э-Гаронна департаменті құрылды. Жаңа департамент бес көршілес департаменттен, оның ішінде Жоғарғы Гароннадан да аумақ алды. 1808 жылы Тарн-э-Гароннаға өткен аудандар – Монтех және Кастельсаррасин.
Haute Garonne is one of the original 83 departments created during the French Revolution on 4 March 1790. It was created from part of the former provinces of Languedoc and Guyenne/Gascony. The department was originally larger. The reduction in its area resulted from an imperial decree dated 21 November 1808 and which established the neighbouring department of Tarn et Garonne, to the north. The new department took territory from five surrounding departments including Haute Garonne. The districts lost to Tarn et Garonne in 1808 were those of Montech and Castelsarrasin.
География
Жоғарғы Гаронна қазіргі Окситания аймағының бір бөлігі болып табылады және Жоғарғы Пиреней, Герс, Тарн және Гаронна, Тарн, Ауде және Ариеж департаменттерімен шекаралас. Оның оңтүстігінде Испаниямен (Леида және Уэска провинциялары) шекара орналасқан. Кёппен климат жіктелімі бойынша, департаментте ылғалды субтропиктік, мұхиттық, субарктикалық және полярлық климаттардың араласуы байқалады. Гаронна өзенінің жоғарғы ағысы департамент арқылы өтеді (содан аты осылай аталады), өзен бойы департаменттің шекарасын құрайды. Гаронна Испаниядан Францияға Фос қаласы тұсында кіріп, Тулуза арқылы өтіп, департаменттен шығып кетеді. Департаменттің оңтүстік бөлігі Пиреней тауларында орналасқан және өте таулы аймақ. Ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен биік Пердигер шыңы.
Haute Garonne is part of the current region of Occitanie and is surrounded by the departments of Hautes Pyrénées, Gers, Tarn et Garonne, Tarn, Aude, and Ariège. It also borders Spain in the south (province of Lleida and province of Huesca). According to the Köppen climate classification, the department has a mix of humid subtropical, oceanic, subarctic, and polar climates. The department is crossed by the upper course of the Garonne river (hence the name) for nearly The borders of the department follow the river. The Garonne enters France from Spain at the town of Fos, and goes through Toulouse and leaves the department. The extreme south of the department lies in the Pyrenees mountain range and is very mountainous. The highest elevation is the Peak of Perdiguère, at above sea level.
Демография
Департаменттің тұрғындары Haut Garonnais деп аталады. Халықтың ең көп шоғырлануы солтүстіктегі Тулуза маңында, ал департаменттің оңтүстік бөлігі сиреп орналасқан. 2019 жылғы халық санауы бойынша департаменттің жалпы халқы 1,4 миллион адамды құрады, оның 55% 40 жасқа дейін, ал 16% 20 мен 29 жас аралығында. Бұл жастар демографиясының себебінің бірі – Тулузаның ірі университет қаласы болуы. Сонымен қатар, департамент басқа өңірлерден де маңызды көші-қонды қабылдады.
The inhabitants of the department are called Haut Garonnais. The greatest population concentration is around Toulouse, in the north, while the southern area of the department is sparsely populated. Overall the department had a population of 1.4 million as of the 2019 census, with 55% of the population under the age of 40, and 16% between the ages of 20 and 29. This youthful demographic is due in part to Toulouse being a major university town. The department has also seen significant migration from other parts of the country.