Кіріспе

Францияның Центр-Валь-де-Лоар аймағындағы департамент.

Луаре (/l//w//ɑː/'/r//eɪ/; lwaʁɛ) – Солтүстік-орталық Франциядағы Центр-Валь-де-Лоар аймағындағы департамент. Ол өз атын Луаре өзенінен алады, ол толығымен департамент шегінде орналасқан. 2019 жылы Луареде 680 434 адам тұрды. Оның префектурасы – Орлеан қаласы, ол Париждің оңтүстік-батысында шамамен орналасқан. Аймақтық префектура болумен қатар, ол Луар өзенінің жағасындағы тарихи қала. Оның үлкен орталық бөлігінде көптеген тарихи ғимараттар мен үйлер бар. 13 ғасырға дейін салынған Орлеан соборы 1568 жылы протестант күштері бұзғаннан кейін қайта жаңартылды. Луареде Монтаргис және Питивьеде екі субпрефектура бар. Ол көптеген шатоларымен (сарайларымен) әйгілі.

Тарих

Лоире – француз төңкерісі кезінде 1790 жылдың 4 наурызында Ұлттық құрылтайдың жарлығымен құрылған 83 департаменттің бірі. Жаңа департаменттер біркелкі басқарылып, шамамен бірдей аумақ және халыққа ие болуы тиіс болды. Ол бұрынғы Орлеан провинциясының негізінде құрылды, ол бұрынғы күйінде сақтап қалу үшін тым ірі болды. Лоара аңғары палеолит дәуірінде мекенделген, мұны департаменттегі көптеген археологиялық қазбалар куәландырады. Кельттер мұнда қолөнер мен сауда әкелді, ал римдіктер Галл соғыстарынан кейін осы аймақты жаулап алды. Олар жолдар салып, қазіргі Орлеан қаласының орнында Сенабум және Сё-дю-Гатинаи сияқты қалаларды іргелендірді. 451 жыл шамасында ғұндар бұл өңірге шабуыл жасады, бірақ Сенабумға жетпей кері шегінді. Франктар Луараға жетіп, Хлодвиг I осы аймақта билік құрды. Шарльманның тұсында бейбітшілік пен гүлдену дәуірі басталды.

География

Лоир департаменті тарихи тұрғыдан Францияның солтүстік орталығындағы Орлеан провинциясында орналасқан және қазір Лоир-э-Шер және Эвр-э-Луар департаменттерімен бірге Центр-Вал-де-Луар аймағын құрайды. Лоирдің солтүстігінде Эвр-э-Луар, Эссон және Сен-э-Марн департаменттері, шығысында Йонн, оңтүстік-шығысында Ниевр, оңтүстігінде Шер, ал батысында Лоир-э-Шер департаменттері жатыр. Департаменттің көбісі Луар өзені арқылы ағатын жазық, төменгі жатқан жерлерден тұрады. Бұл өзен оңтүстік-шығыстағы Шатильон-сюр-Луар маңынан департаментке кіріп, Орлеанға дейін солтүстік-батысқа қарай ағып, онда оңтүстік-батысқа бұрылып, Богенси маңынан департаменттен шығады. Департаментке атын берген Луаре өзені ұзын және Орлеанның оңтүстік-батысында Луарға қосылады. Оның бастауы Орлеан-ла-Сорс қаласында, ал құйылысы Сент-Илер-Сент-Месмин қаласында орналасқан. Департаменттегі басқа өзендер – Луан, Луардың оң жағалауындағы саласы, және Луанға құятын Уанн. Бұл аймақ орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде француз аристократиясы үшін танымал болды, департаментте Ажервиль қамалы, Беллегард қамалы, Дьен қамалы, Альер қамалы, Мюнг-сюр-Луар қамалы, Сулли-сюр-Луар қамалы және Трусс-Барьер қамалы сияқты көптеген тарихи қамалдар бар. Департаменттің Луардан оңтүстікке қарай орналасқан бөлігі Солонь деп аталады және бұл – төбелермен араласқан, шұңқырлы және батпақты жерлердің аймағы, онда жүзім өсіріледі. Департаменттің шығыс бөлігі Гатине деп аталады және бұл – сол аттас провинцияның бір бөлігі болған. 21-ғасырдың басына дейін ол шафран өндірумен әйгілі болды, бірақ егінді механикаландыру мүмкін болмады және өндіріс құны тым жоғары болғандықтан өндіріс азайды.

Көлік

Департамент Парижге жақын орналасқандығының артықшылығы бар, сонымен қатар оған көлік қатынасы жақсы. Орлеанда әлі TGV жоқ, бірақ ол жылдам экспресс пойыздар арқылы Парижбен байланысады. A71 тас жолы Парижді Орлеан және Клермон-Ферранмен байланыстырады.