Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Идзу билеушісі (伊豆の踊子) – жапон жазушысы және Нобель сыйлығының иегері Ясунари Кавабатаның 1926 жылы алғаш жарияланған әңгімесі (немесе, көлеміне қарай, повесть).
The Dancing Girl of Izu or The Izu Dancer (伊豆の踊子) is a short story (or, accounting for its length, a novella) by Japanese writer and Nobel Prize winner Yasunari Kawabata first published in 1926.
Сюжет
Жазғы демалыстың соңғы күндері Токиодан келген жиырма жастағы студент Айдзу түбегін аралап, жалғыздық пен күңке сезімінен туған саяхатын баяндайды. Оның жолы бес музыканттан тұратын топпен бірнеше рет кесіседі – бір ер адам және төрт әйел, олар Амаги тауының туннеліне қарай бара жатысқанда. Ол топтағы ең жас көрінетін, ауыр барабанды иеленген әйелдің сұлулығына тәнті болады және олардың ізінен еруді шешеді. Туннельден өткен соң, топ жетекшісі Эикичи онымен сөйлесіп, өзінің және серіктерінің Осима аралынан келгенін, ал суық тигенге дейін қысқа гастрольдік сапарда екенін айтады. Юганода, топ түнеу үшін тоқтаған жерде, баяндаушы Эикичиден жас әйел Каорудың оның он төрт жасар қарындасы екенін біледі. Топтың қалған мүшелері – Эикичидің әйелі Чиёко, оның анасы және үй қызметшісі. Кешке музыканттар ауылдағы басқа бір қонақ үйде қонақтарға ойын-сауық көрсетеді. Студент Каорудың барабанын ойнағанын естіп, тыңдаушылары оны мазалап қоюы мүмкін деп уайымдайды. Ертесі күні баяндаушы Каорудың жуынып шығып, оған қол бұлғап тұрғанын көреді. Ол оның әлі жас, күнәсіз екенін түсінгенде күліп жібереді. Токиоға қайту күні жақындап келсе де, ол музыканттардың тағы бір күн серік болып жүру туралы ұсынысын қабылдайды. Серуендеп бара жатқанда студент Каору мен Чиёконың оның қандай жақсы адам екенін айтқанын естіп, көңілі көтеріліп, топтың кедей, білімсіз адамдар екендігін ұмытады. Эикичидің анасы оны қысқы демалысында үйлеріне шақырады, бірақ кейін Каоруға онымен бірге киноға баруға тыйым салады. Ертесі күні таңертең студент Шимодадағы қайыққа отырып, Токиоға қайтады, оны Эикичи мен қайғыға батқан Каору шығарып салады. Қайықта ол жылай бастайды, ажырасудан қынжылып, сонымен бірге жеңілдік сезімін де сезінеді.
The narrator, a twenty year old student from Tokyo, travels the Izu Peninsula during the last days of the summer holidays, a journey which he undertook out of a feeling of loneliness and melancholia. His paths repeatedly cross with a troupe of five travelling musicians, one man and four women, while heading for Mount Amagi tunnel. He is impressed by the beauty of the youngest looking woman in the troupe, who carries a heavy drum, and decides to follow them. After traversing the tunnel, Eikichi, the troupe's male leader, starts a conversation with him, telling him that he and his companions are from Ōshima Island and on a short tour before the cold season sets in. In Yugano, where the group rests for the night, the narrator learns from Eikichi that the young woman, Kaoru, is his 14 year old sister. The other troupe members are Eikichi's wife Chiyoko, his mother in law, and a maid. In the evening, the musicians entertain guests in another inn in the village. The student hears Kaoru playing her drum, worrying if she might be harassed by her listeners. The next day, the narrator witnesses the naked Kaoru coming out of the bath house, waving at him. The sight makes him laugh, realising that she is still a young, innocent girl. Although the day of his return to Tokyo is approaching, he accepts the musicians' offer to keep them company for another day. During a walk, the student overhears Kaoru and Chiyoko saying what a nice person he is, which enlightens him and distracts him both from his melancholia and from the fact that the group are poor, uneducated people. Eikichi's mother in law invites him to their home during his winter holidays, but later forbids Kaoru to accompany him to the cinema. The next morning, the student enters a boat in Shimoda which takes him back to Tokyo, seen off by Eikichi and the grieving Kaoru. On the boat, he starts to cry, saddened by the parting but at the same time sensing a feeling of relief.
Жариялану тарихы
"Идзу биіші қызы" алғаш рет 1926 жылы "Бунгей жидай" журналында екі бөлімге бөлініп, ал 1927 жылы "Кинсейдо" баспасында тағы тоғыз әңгімемен бірге кітап түрінде жарық көрді.
The Dancing Girl of Izu was first published in Bungei Jidai magazine in two parts in 1926 and in book form by Kinseido in 1927 together with nine other stories.
Қабылдау және мұра
1997 жылғы американдық басылымды қарап шыққанда, Марк Моррис The New York Times газетінде «Идзудың билеуші қызын» «алдамшы түрде қарапайым, тазалау мен тазарту туралы әңгіме [ ]» деп атады, сондай-ақ Кавабатаның туындыларында жиі кездесетін ересек әйел сексуалдығының жойылғанын және оның орнына ұятсыз қыздықтың толық күйреуінің орнын басатынын, ал басты кейіпкердің «қоғамдық мұңдықпен әрдайым өмір сүретін адамдардан алған жеке кешірімін» атап көрсетті. 2000 жылғы антологияға жазған рецензиясында Дональд Ричи «Идзудың билеуші қызын» Кавабатаның ең танымал және сүйікті туындысы деп бағалады, бұл өмірбаяндық және «көрінетіндей өнерсіз, бірінші махаббаттың өзін шынайы бейнелейтін» туынды.
Reviewing the 1997 American publication, Mark Morris in The New York Times called The Dancing Girl of Izu a "deceptively simple story [ ] about cleansing, purification", pointing out for one the "effacement of adult female sexuality and its replacement by an impossible white void of virginity", a common theme with Kawabata, as well as the protagonist's "personal absolution", received from people constantly living with the "stigma of social exclusion". In his review of a 2000 anthology, Donald Richie rated The Dancing Girl of Izu as Kawabata's most famous and popular work, an autobiographical and "seemingly artless [ ] evocation of first love itself".
Аудармалар
"Идзудың билеуші қызы" алғаш рет Эдвард Сейденстикер аударғанда ағылшын тіліне көшirilді, бұл Кавабатаның ағылшын тіліне аударылған тұңғыш туындысы болды. 1955 жылы "Атлантик" журналында "Идзу билеушісі" деген қысқартылған нұсқасы жарияланды. Кейінгі басылымдарда Сейденстикердің әңгімеге жасаған толық аудармасы жарияланды. 1997 жылы Дж. Мартин Холман осы әңгіменің жаңа ағылшын тіліндегі аудармасын ұсынды.
The Dancing Girl of Izu was first translated into English by Edward Seidensticker, being the first story by Kawabata which saw an English translation, and published in an abridged form as The Izu Dancer in The Atlantic Monthly in 1955. Later publications contained Seidensticker's complete translation of the story. A new English translation was provided by J. Martin Holman in 1997.
Танымал мәдениет
Бұл оқиға Жапонияда кеңінен танымал, және бүгінде Одорико (яғни "билейтін қыз") - Идзу аймағына қатынайтын экспресс пойыздардың атауы ретінде қолданылады.
The story is well known in Japan, and today, Odoriko (lit. "dancing girl") is used as the name of express trains to the Izu area.