Кіріспе

Балық түрлері

Апачи форелі немесе Аризона форелі алтын сары түсті, алтын түсті құрсақты және орташа мөлшердегі қара дақтармен жабылған. Бұл дақтар тегіс араласқан және бүйірлік сызықтан төмен, сондай-ақ арқа және құйрық қанаттарына дейін таралуы мүмкін. Басының үстіңгі бөлігі мен арқасы қою зәйтүн түсті, ал оның әр көзінен қара жолақ/маска өткендей көрінеді, себебі оның қарындаштарының екі жағында екі кішкентай қара нүктесі бар. Төменгі жақ сүйегінің астында сарыдан алтынға дейінгі түстегі белгі болуы мүмкін.

Тарату

Апачи форелі – Аризона штатының мемлекеттік балығы, және бұл штатқа тән форельдің екі түрінің бірі, екіншісі – гила форелі (O. g. gilae). Ол қылқан жапырақты ормандар мен батпақтар арқылы ағатын, Ақ таулардағы мөлдір, салқын өзендерде табиғи түрде тіршілік етеді, бірақ сонымен қатар аймақтағы бірнеше көлдерге де қоныстандырылған. Апачи форелі тұщы судың жоғарғы ағысында (Қара және Ақ өзендер) және Кіші Колорадо өзенінің жоғарғы ағысында кездеседі. Апачи форелі тарихи ареалынан тыс, Пиналено тауларында және Ұлы Каньонның солтүстік жағалауындағы оқшауланған өзендерге де әкелінген. Апачи форелінің ең таза түрі Ақ тау апачи резервациясындағы 2100 метрден жоғары биіктіктегі бастау суларында кездеседі.

Өмірбаян

Апачи форелі наурыздан маусымның ортасына дейін шағылысады, және биіктікке қарай өзгереді. Олардың үш жылға жеткенде жететіні анықталды, ал көбелектеп тууы форельдің мөлшеріне байланысты. Әдетте, бір аналық балық 72-ден 240-қа дейін, ал ірі балық 646-дан 1083-ге дейін жұмыртқа туады. Жұмыртқалар 30 күннен кейін жарылады. Апачи форелі құрлықта да, суда да тіршілік ететін Trichoptera және Diptera сияқты жәндіктермен қоректенеді. Көлдерде олар кішкентай балықтар мен зоопланктонды да жейді.

Қорғау

Апачи форелінің қалпына келтіру және басқару жұмыстары 1940 жылдан бері жүріп келеді. Апачи форелі федералды және мемлекеттік балық шаруашылықтарында өсіріледі, ал өсірілген балықтар қалпына келтіруге көмектесу және белгілі бір өзендер мен су қоймаларында спорттық балық аулау үшін популяцияны сақтау мақсатында қолданылады. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) Апачи форелін өте қауіпті түр деп санайды. Апачи форелінің таралған аймағы шектеулі болғандықтан, ол қауіп төмендеп отыр, бірақ қазіргі кезде оның саны жеткілікті деңгейде болғандықтан, шектеулі балық аулауға рұқсат беріледі. Ақ тау апачи тайпасының үздіксіз жүргізіп жатқан қорғау жұмыстары осы түрді сақтауға көмектесуде. Апачи форелінің негізгі мекені саналатын Балды тауының көптеген бастау өзендері балық аулауға толығымен жабық. Табиғи түрде (өзенде туған) таза штаммды Апачи форелін аулауға және босатуға мүмкіндік шектеулі аумақтарда бар. Сонымен қатар, табиғи көбеюі жүрмейтін және Апачи форелі популяциясының жасанды түрде қоныстандыру нәтижесінде пайда болған суларда Апачи форелін аулауға көптеген мүмкіндіктер бар. 2011 жылғы Уоллоу өрті гибридтесуді болдырмау үшін орнатылған өзендерге кедергі келтіретін құрылыстардың жойылуына және Коулман сағасынан Апачи форелінің, сондай-ақ басқа жерлердегі гибридтелген популяциялардың жойылуына әкелді. 2017 жылғы Фрай өрті Пиналено тауларындағы Аш-Криктегі жасанды қоныстандырылған популяцияны жойды. Климаттың өзгеруі, температураның көтерілуіне және орман өрттерінің жиілігі мен қарқындылығының артуына себеп болып, Апачи форелінің өмір сүруіне қауіп төндіруде.