Кіріспе
Франция департаменті (Жоғарғы Рейн) (oʁɛ̃,; Эльзас: Owerelsàss немесе ‘s Iwerlànd; Oberelsass,) – Франциядағы Гранд-Эст аймағындағы департамент, Германия және Швейцариямен шекаралас. Ол Рейн өзенінің атымен аталған. Оның атауы «Жоғарғы Рейн» дегенді білдіреді. Жоғарғы Рейн – бұрынғы Эльзас әкімшілік аймағының екі департаментінің кішірек және аз халыққа иесі, екіншісі – Төменгі Рейн (Bas Rhin). Әсіресе 1871 жылы оңтүстік аумақтың берілуінен кейін, ол 1922 жылдан бері Белфор аймағы деп аталады, бірақ Францияның басқа аймақтарымен салыстырғанда бұл аймақ тығыз қоныстанған. 2021 жылы оның халқы 767 083 адамды құрады. 2021 жылдың 1 қаңтарында Төменгі Рейн және Жоғарғы Рейн департаменттері Эльзас Еуропалық ұжымына біріктірілді.
Haut Rhin (oʁɛ̃, ; Alsatian: Owerelsàss or ‘s Iwerlànd; Oberelsass, ) is a département in the Grand Est region, France, bordering both Germany and Switzerland. It is named after the river Rhine. Its name means Upper Rhine. Haut Rhin is the smaller and less populated of the two departments of the former administrative Alsace region, the other being the Bas Rhin (Lower Rhine). Especially after the 1871 cession of the southern territory known since 1922 as Territoire de Belfort, although it is still rather densely populated compared to the rest of metropolitan France. It had a population of 767,083 in 2021. On 1 January 2021, the départemental collectivities of Bas Rhin and Haut Rhin were merged into the European Collectivity of Alsace.
География
Жоғарғы Рейн департаменті батыста Территоре де Белфорт және Вогез департаменттерімен, Вогез тауларымен, солтүстікте Баз Рейн департаментімен, оңтүстікте Швейцариямен шектеседі, ал шығыс шекарасы Германиямен Рейн өзенімен өтеді. Департаменттің орталық бөлігінде құнарлы жазық орналасқан. Климаты жартылай континенттік.
Экономика
Жоғарғы Рейн – Францияның ең бай департаменттерінің бірі. Мулхаус қаласы Stellantis Mulhouse Plant автомобиль зауытының орналасқан жері, онда қазіргі таңда Peugeot 2008 және Peugeot 508 машиналары құрастырылады. Франциядағы ең төменгі жұмыссыздық деңгейі Оңтүстік Сандгау аймағында байқалады (шамамен 2%). Аймақтың ландшафты төбелермен сипатталады. Көптеген Жоғарғы Рейн тұрғындары Швейцарияда жұмыс істейді, әсіресе Базель қаласының химия өнеркәсібінде, бірақ тұру құны төмен болғандықтан Франциядан жұмысқа барады. Дегенмен, аймақта Францияның ең нашар әлеуметтік-экономикалық теңсіздіктері кездеседі; Мулхаус қаласы Францияның ең кедей ірі қалаларының бірі болып қалып келген.
Заң
Эльзас және оған іргелес Мозель департаменті Францияның қалған бөлігінен сәл өзгеше құқықтық жүйеге ие. Бұл заңдар 1871–1919 жылдар аралығында, аймақ Германия империясының құрамында болған кезде қабылданған. 1919 жылы Версаль шарты бойынша Эльзас-Лотарингия Францияға қайтарылғанда, Париж Эльзас пен Мозельдің белгілі бір мәселелер бойынша жергілікті заңдарды сақтап қалуына келісті, әсіресе аңшылық, экономикалық өмір, жергілікті басқарумен қарым-қатынастар, денсаулық сақтану және әлеуметтік құқықтар саласында. Бұл, ең алдымен, шіркеу мен мемлекет арасындағы формалды бөліністің жоқтығын қамтиды: христиан дінінің бірнеше негізгі бағыттары Францияның қалған бөлігінде қолданылатын принциптерге қайшы, мемлекеттік қаржыландырудан үлес алады.
Президент сайлауы 2-ші тур
Сайлау жеңімпазы Кандидат/Партия% 2-орын Кандидат/Партия% 2022 Эммануэль Макрон LREM 52.90 Марин Ле Пен FN 47.10 2017 Эммануэль Макрон LREM 57.97 Марин Ле Пен FN 42.03 2012 Николя Саркози UMP 63.33 Франсуа Олланд PS 36.67 2007 Николя Саркози UMP 65.39 Сеголен Рояль PS 34.61 2002 Жак Ширак RPR 57.26 Лионель Жоспен PS 42.74