Кіріспе

Франция департаменті Бургундия-Франш-Конте

Жоғарғы Сона (фр. ot soːn; арпитан: Hiôta Sona; ағылш. Upper Saône) – Францияның солтүстік-шығысындағы Бургундия-Франш-Конте аймағындағы департамент. Саона өзенінің атымен аталған, 2019 жылы халқы 235 313 адамды құрады. Оның префектурасы – Везуль, жалғыз субпрефектурасы – Лур.

Тарих

Департамент Француз революциясының алғашқы жылдарында, 1789 жылғы 22 желтоқсанда қабылданған заң қолданылуы арқылы, бұрынғы Франш-Конте провинциясының бір бөлігінен құрылды. Жаңа департаменттің шекаралары шамамен бұрынғы Амонт билігінің шекараларымен сәйкес келді. Департамент Франко-Прус соғысымен де байланысты, оған Херикурт және Виллерсексель шайқастары, сондай-ақ Белфорт қамалының жақын орналасуы жатты. Департамент Эльзас-Лотарингияның аннексиялануынан қашқан эльзастарды қабылдады. Департаменттің маңызды кен өндіру және өнеркәсіптік тарихы бар (көмір, тұз, темір, қорғасын, күміс, мыс кендері, битумды тақтатас, кеңсе тауарлары, иіру, тоқу, балқыту, құю, плитка жасау, механикалық зауыттар).

География

Haute Saône Бургундия-Франш-Конте аймағының бір бөлігі болып табылады және 2 округке және 17 кантонға бөлінген. Батысында Кот-д’Ор, солтүстік-батысында От-Марн, солтүстігінде Вогез, шығысында Территорий-де-Бельфор, оңтүстік және шығысында Дубс, ал оңтүстігінде Жура департаменттерімен шектеседі. Шамплитт коммунасы осы департаменттегі ең үлкен коммуна болып табылады. Бұл департаментті Францияның шығысындағы бірнеше экономикалық жағдайы нашар департаменттері мен соңғы онжылдықтарда қарқынды экономикалық өсіммен сипатталатын «Көк Банан» аймағы арасындағы көшкінші аймақ ретінде қарастыруға болады.

Демография

Францияның көптеген ауылдық департаменттері сияқты, Жоғарғы Саон да халық санының күрт азаюын бастан өткерді – тоғызыншы ғасырдың ортасындағы шамамен 350 000-нан, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін 200 000-ға дейін азайды. Бұл, көбінесе Франция метрополиясының шегінен тыс жерлердегі, жаңадан өнеркәсіптік дамыған халық орталықтарына адамдардың қоныс аударуының нәтижесі болды. ХХ ғасырдың екінші жартысында автомобильдердің көптеп пайда болуымен байланысты жаппай көші-қон, 2004 жылы халық санының шамамен 234 000-ға дейін өсуіне жағдай жасады.