Нади және шакралар: Йога мен Тантрадағы энергия арналары
Nadi (yoga)
Нади – энергия арналары, йога мен Тантрадағы маңызды түсінік. Прана ағыны, шакралар, кундалини энергиясы және денедегі энергия тепелдігі жайлы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йога мен Тантрада сипатталған нәзік энергия арналары. Румынияның Sălaj округіне қарасты Nadiş ауылы.
Subtle energy channels described in yoga and Tantra
the village of Nadiş in Sălaj County, Romania
Нади – бұл дәстүрлі үнді медицинасы мен рухани теорияда физикалық дененің пранасы, нәзік денесі және себептік денесі сияқты энергиялар ағып өтетін арналар. Философиялық тұрғыдан алғанда, надилер ерекше күшті нүктелер – чакраларда байланысады. Барлық надилер екі орталықтың бірінен пайда болады деп есептеледі: жүрек және канда, соңғысы – көкірек астындағы, жамбас аймағындағы жұмыртқа тәрізді түйін. Орталық омыртқа миы бойымен жеті чакра арқылы өтеді. Йоганың әрекеті арқылы арналар бұғаттан арылса, кундалини энергиясы омыртқаның түбінен сушумна арнасымен жоғары көтеріледі. Сушумна жүрек, қарын аймағы немесе дененің төменгі бөлігінен жоғары қарай созылатын тік арна ретінде қарастырылса да, оның сактитанту сияқты аяққа дейін созылатын көне үлгісі бар: Матангапарамесвара, салыстырмалы түрде ертедегі Сиддхантатантра, сушумнаның үлкен саусақтардың ұштарынан бастап бас пен жүрек арқылы бас шаңырағына дейін созылатынын көрсетеді. Бұл архаикалық модель, аяққа дейін созылатын орталық арна, тоғыз лотостың негізгі тізбесін біріктіреді [яғни, Капалисабхайрава, төрт Деви және төрт Дути] – дене осінің жоғары жағынан (сиха) аяққа (пада) дейін. Бұл Брахмаямаланың сактитанту туралы түсінігіне негіз болуы мүмкін. Надилер йогада маңызды рөл атқарады, себебі көптеген йогалық тәжірибелер, оның ішінде шаткармалар, мудралар және пранаяма, надилерді ашуға және бұғаттаудан босатуға бағытталған. Кейбір йогалық тәжірибелердің соңғы мақсаты – прананы сушумна надисіне бағыттап, кундалинидің көтерілуіне жағдай жасау, соның арқасында мокша, яғни азаттыққа қол жеткізу.
Nāḍī is a term for the channels through which, in traditional Indian medicine and spiritual theory, the energies such as prana of the physical body, the subtle body and the causal body are said to flow. Within this philosophical framework, the nadis are said to connect at special points of intensity, the chakras. All nadis are said to originate from one of two centres; the heart and the kanda, the latter being an egg shaped bulb in the pelvic area, just below the navel.) runs along the spinal cord in the center, through the seven chakras. When the channels are unblocked by the action of yoga, the energy of kundalini uncoils and rises up the sushumna from the base of the spine. While the sushumna came to be envisioned as a vertical channel extending upwards from the heart, navel region, or base of the torso, there is an old precedent for the idea that it extends, like the śaktitantu, to the feet: the Mataṅgapārameśvara, a comparatively early Siddhāntatantra, envisions the sushumna running from the tips of the big toes to the crown of the head via the navel and heart. This archaic model of a central channel extending to the feet, linking together the principal series of nine lotuses [i. e., Kapālīśabhairava, the four Devīs and the four Dūtīs] spanning the body’s axis from crest (śikhā) to feet (pāda), may underlie the Brahmayāmala’s conception of the śaktitantu. The nadis play a role in yoga, as many yogic practices, including shatkarmas, mudras and pranayama, are intended to open and unblock the nadis. The ultimate aim of some yogic practices are to direct prana into the sushumna nadi specifically, enabling kundalini to rise, and thus bring about moksha, or liberation.
Алғашқы сілтемелер
Көптеген ежелгі Упанишадтар надилер (арналар) тұжырымын қолданады. Нади жүйесі Чандогья Упанишадада (б.з.д. 8–6 ғ.), 8.6.6-аятта және Прашна Упанишаданың 3.6–3.7-аяттарында (б.з.д. 1 мыңжылдықтың екінші жартысында) айтылады. Соңғысында айтылғандай:
Several of the ancient Upanishads use the concept of nadis (channels). The nadi system is mentioned in the Chandogya Upanishad (8~6 cc. BCE), verse 8.6.6. and in verses 3.6–3.7 of the Prasna Upanishad (second half of the 1 millennium BCE). As stated in the last,
3.6 «Шындығында, жүректе Живатма бар. Мұнда жүз бір нади басталады. Осы надилердің әрқайсысының жүз надикасы бар. Олардың әрқайсысының мыңдаған тармақтары бар. Осылардың ішінде Вьяна қозғалады». 3.7 «Осы надилердің біреуі арқылы Удана жақсы амалдары үшін жақсы әлемдерге, күнәлары үшін күнәлі әлемдерге, ал екеуінің де әсерімен адамдар әлеміне бізді жоғары көтереді». (PU Q3)
3.6 "In the heart verily is Jivātma. Here a hundred and one nāḍis arise. For each of these nāḍis there are one hundred nāḍikās. For each of these there are thousands more. In these Vyâna moves. "3.7 "Through one of these, the Udâna leads us upward by virtue of good deeds to the good worlds, by sin to the sinful worlds, by both to the worlds of men indeed." (PU Q3)
Орта ғасырлық Сат Чакра Нирупана (1520-ші жылдар), надилер мен чакралар туралы кейінгі және толық дамыған классикалық мәтіндердің бірі, осы үш негізгі надиді Саси, Михира және Сусумна деп атайды. Мерудің сыртындағы кеңістікте, денеден сол және оң жақта орналасқаннан өзге, оң жағында екі нади – Саси және Михира орналасқан. Үш Гуннан тұратын мәні бар Сусумна надисі ортада жатыр. Ол Ай, Күн, От және тіпті Судың бейнесі; Оның денесі, гүлдеген Датура гүлдерінің тізбегі, Канданың ортасынан Басқа дейін созылады, ал оның ішіндегі Ваджра Медхрадан Басқа дейін созылып, жарқырайды.
The medieval Sat Cakra Nirupana (1520s), one of the later and more fully developed classical texts on nadis and chakras, refers to these three main nadis by the names Sasi, Mihira, and Susumna. In the space outside the Meru, the right apart from the body placed on the left and the right, are the two nadis, Sasi and Mihira. The Nadi Susumna, whose substance is the threefold Gunas, is in the middle. She is the form of Moon, Sun, and Fire even water also; Her body, a string of blooming Dhatura flowers, extends from the middle of the Kanda to the Head, and the Vajra inside Her extends, shining, from the Medhra to the Head.
Функциялары мен қызметі
Хатха-йога теориясында надилер прананы, өмірлік күшті алып жүреді. Физикалық денеде надилер – артериялар, тамырлар, капиллярлар, бронхиолалар, жүйкелер, лимфа жолдары сияқты, ауа, су, қоректік заттар, қан және басқа да дене сұйықтықтарын тасымалдайтын каналдар.
In hatha yoga theory, nadis carry prana, life force energy. In the physical body, the nadis are channels carrying air, water, nutrients, blood and other bodily fluids around and are similar to the arteries, veins, capillaries, bronchioles, nerves, lymph canals and so on.
Орталық арна (Сушумна)
Сушумна – орталық және ең маңызды арна. Ол төменгі чакраны жоғарғы чакрамен байланыстырады. Ол Йога және Тантрада маңызды рөл атқарады. Ол Сарасвати өзенімен байланысты.
Sushumna is the central and most important channel. It connects the base chakra to the crown chakra. It is important in Yoga and Tantra. It corresponds to the river Saraswati.
Сол жақ арна (Аида)
Ида ай энергиясымен байланысты. "Ида" сөзі санскрит тілінде "жайлылық" дегенді білдіреді. Ида ай тәрізді табиғатқа және салқындататын әйелдік энергияға ие. Ол сол жаққа орналасқан ұрықтан сол жақ мұрынға дейін жүреді және Ганг өзенімен сәйкес келеді.
Ida is associated with lunar energy. The word ida means "comfort" in Sanskrit. Idā has a moonlike nature and feminine energy with a cooling effect. It courses from the left testicle to the left nostril and corresponds to the Ganges river.
Оң жақ арна (Пингала)
Пингала күн энергиясымен байланысты. Пингала сөзі санскрит тілінде "қоңыр" немесе "сары қоңыр" дегенді білдіреді. Пингала күнді сияқты табиғатқа және еркектік энергияға ие.
Pingala is associated with solar energy. The word pingala means "orange" or "tawny" in Sanskrit. Pingala has a sunlike nature and masculine energy.
Басқа дәстүрлер мен түсіндірмелер
Басқа мәдениеттерде нади мен пранаға ұқсас түсініктер кездеседі.
Other cultures work with concepts similar to nadis and prana.
Қытай
Дәстүрлі қытай медицинасына негізделген жүйелер ци деп аталатын энергия ұғымымен жұмыс істейді, бұл пранаға ұқсас. Ци надилерге ұқсас меридиандар арқылы қозғалады. Микрокосмикалық орбиталық жаттығулар кейбір үнділік нади шуддха (арналарды тазалау) жаттығуларымен және Крия Йога практикасымен көптеген ортақ белгілерге ие.
Systems based on Traditional Chinese Medicine work with an energy concept called qi, analogous to prana. Qi travels through meridians analogous to the nadis. The microcosmic orbit practice has many similarities to certain Indian nadi shuddha (channel clearing) exercises and the practice of Kriya Yoga.
Тибет
Тибет медицинасы тантрлық буддизмнің ықпалы арқылы йогадан көптеген ұғымдарды қабылдайды. Наропаның алты йогасының бірі – пхова деп аталатын орталық каналды тазарту, ол сагиттальді тігіс арқылы сананы таза елге ауыстыруға мүмкіндік береді. Ваджраянаның Труль-Хор тәжірибесі – тыныс-демімен бақылау және дене жағдайлары арқылы денедегі энергетикалық меридиандардағы энергия ағынын бағыттап, басқаруға қолданылатын тағы бір тәжірибе.
Tibetan medicine borrows many concepts from Yoga through the influence of Tantric Buddhism. One of the Six Yogas of Naropa is a cleansing of the central channel called phowa, enabling the transfer of consciousness to a pure land through the sagittal suture. The Vajrayana practice of Trul Khor is another practice used to direct and control the flow of energy within the body's energetic meridians through breath control and physical postures.
Еуропалық
Кейде үш негізгі нади Герместің Кадуцеусімен байланысты болады: "оның екі жыланы кундалиниді немесе жылан отын білдіреді, осы арналар бойымен қозғалысқа келтірілуге тиіс, ал қанаттары сол отты дамыту арқылы жоғары жазықтарда саналы ұшу күшін көрсетеді".
Sometimes the three main nadis are related to the Caduceus of Hermes: "the two snakes of which symbolize the kundalini or serpent fire which is presently to be set in motion along those channels, while the wings typify the power of conscious flight through higher planes which the development of that fire confers".