1977 жылғы АҚШ Гран-присі: Марио Андреттидің жеңісі

Кіріспе

Formula One автожарысы

1977 жылғы АҚШ-тың Батыс Гран-приі (ресми атауы Long Beach Grand Prix) – 1977 жылғы 3 сәуірде Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында өткен Formula One автожарысы. Бұл 1977 жылғы F1 жүргізушілерінің әлем чемпионатының және 1977 жылғы F1 конструкторларының халықаралық кубогының төртінші жарысы болды. 80 айналымдық жарысты Lotus Ford көлігін жүргізген Марио Андретти жеңіп алды. Андретти Ferrari көлігімен келген Ники Лауданы басып озу арқылы, Formula One жарысын өз жерінде жеңген жалғыз американдыққа айналды, сонымен қатар Lotus 78 үшін алғашқы жеңіске қол жеткізді. Джоди Шектер Wolf Ford көлігімен үшінші орынға ие болды.

Қорытынды

Формула-1 циркі Лонг-Бич қаласына Том Прайс Оңтүстік Африка Гран-приінде, ал Карлос Пейс Сан-Паулу маңындағы ұшақ апатында қаза болғаннан кейін қайғымен келді. Shadow командасы Прайс орнына Алан Джонсқа қол қойды, ал Brabham командасында Пейс орнына Ханс Йоахим Стак келді. Стак жаңа ATS командасы үшін жүреді деп күтілген еді, ол ескі Penske машинасымен, бірақ ол ойынды өзгертті, нәтижесінде ATS Жан Пьер Жариермен келісімшарт жасасты. Бірінші жаттыру кезінде Джоди Шектер 1:22.79 уақыт көрсетіп, Lotus 78 көлігіндегі Андреттиден аздап озып кетті. Екінші сессияда Андретти 1:22.06 көрсетті, бірақ Ferrari-дің Ники Лауда сенбі күнгі соңғы іріктеуде 1:21.63 уақытпен бірінші орынды иеленді. Шектер үшінші орын алды, ал екінші қатарда Карлос Рейтеманның екінші Ferrari көлігі орналасты. Жексенбі күні ауа температурасы 20°C (68°F) болды, жағдай өте жағымды болды, көліктер старттық торға жиналды. Жасыл шам жанғанда Шектер Лауда мен Андреттитің екеуін де озып өтіп, бірінші бұрылысқа жетекке шықты. Рейтеман бұрылысқа жақын тұрған Андреттидің ішкі жағынан шықты, бірақ тым кеш тежеп, тікелей сырғып кетті. Андретти онымен соқтығыспау үшін уақтылы тежеп, бұрылысқа кірді. Джеймс Хант арттан итерілген деген қауесет бар, бірақ ешкім нақты білмейді. Ол Джон Уотсонның оң артқы дөңгелегіне сол жақ алдыңғы дөңгелегімен соқтығысып, алты футқа ұшып, Уотсонға McLaren көлігінің астын көрсетті. Құлаудан кейін ол Рейтеманнан өтіп, қашқы жолымен төмен түсті. Хант пит-стопқа қайта оралды, бірақ көлігінің аспасы бүлінген болса да, жарысты жалғастырды, алтыншы орынға ие болу үшін тек екі секунд қана жетіспеді. Осы уақытта Шектер, Андретти және Лауда үштігі апта бойы жүргізіп келген күресін жалғастырды, Шектер үш айналымнан кейін 1.7 секундқа алда болды. 4-айналымда Лауда Андреттиге қысым жасап, бұрылыстың соңындағы түзуге шығуға тырысты. Ол Ferrari көлігінің тежегішін бұғаттап алды, бірақ Андреттидің Lotus көлігіне тимеу үшін педальды басып тұрды. Лауданың дөңгелектеріндегі жарық дақтар жарыс бойында қатты діріл тудырды және жеңіске жету мүмкіндігінен айырды. Шектер екінші орын үшін күресте тұрақты артықшылықты сақтап тұрды; 25 айналымнан кейін Андретти 2.5 секундқа, ал Лауда 4 секундқа артта қалды. Тіпті олар жол қозғалысы арқылы өтетін кезде де үш көшбасшы жарты айналымнан артық уақыт бойы байланысты жоғалтпады. Лонг-Бич трассасы көп апорлық күш беретін көліктерге қолайлы емес еді, ал жаңа Lotus көлігінің жоғары аэродинамикалық соққысы Шектердің Wolf көлігінің тік сызықты жылдамдығымен теңесе алмады; Андретти бұрыштарда үнемі жақындады, бірақ өткізуге жол таба алмады. "Мен тежеу кезінде нағыз банзайға дайындалып жаттым", - деді Андретти кейін. "Мен оны жасау үшін бесінші беріктен бірінші берікке ауысуым керек еді, ал сол кездегі берік қораптармен мен мұны бір-екі рет қана жасадым. Менің мақсатым жарыстың соңында өз орнымда болсам, оны жасау еді. Содан кейін мен оның қозғалғанын көрдім, оның дөңгелегі сәл төмендеген екен". 58-айналымда Шектердің айналым уақыты кенеттен екі секундқа өсті, ол пит-стоптан өтіп бара жатып, оң жақ алдыңғы дөңгелегіне баса көрсетті, ол баяу соққыға ұшырады. Дөңгелек тежеу кезінде қайта-қайта тұйықтала бастады, бірақ Шектер сыртта қалып, мүмкіндігінше алысқа баруды шешті. 18 айналым бойы ол Андреттидің өткізуге тырысқан кез келген әрекетіне қарсы тұрып, жеңіліспен күресті, дөңгелегі баяу төмендеді. "Бұл дөңгелек төмендеп жатқан кезде емес еді, өйткені ол оң жақта емес, сол жақта болды, және ол шын мәнінде ертерек артқа шегінген жоқ, өйткені оның тежеу нүктесі мен бұрылыс нүктесі бірдей болды". 77-айналымда Андретти Wolf көлігінен жылдамдықты арттырып, бұрылысқа кірер кезде оның ішіне кірді. "Бұл ол кең болды емес, - деді ол кейін, - Мен оны тек тежеу нүктесінде тазаладым, содан кейін мен онымен өткеннен кейін өзімді алыстаттым". 70 мың адам жиналған көрермендер Андреттидің жетекке шыққанын көріп, қуанышпен шапалақтады. Шектердің үмітсіздігі Лауданың да келесі айналымда қашықтан өтіп кеткенімен толыққанды аяқталды. Көрермендер Андреттиді үйге шақырып, Лауданың басымдылығын байраққа бұрып жіберді, ол бір секундтан аз айырмамен жеңіске жетті. "Бұл менің мансабымдағы ең жақсы сәттердің бірі, тіпті Индианаполисте жеңіске жетуден де қанағаттандырарлық және көптеген адамдардың мені тартуы өте қуанышты", - деді Андретти. "Көлік жарыс бойында өте теңгерімді болды, ал тежегіштер өте жақсы болды". "Менің жағдайыма ешкім көңіл бөлмеді", - деді Марио. "Мен оны таза ұстадым. Мен үшін бұл жеңіске қол жеткізудің өзі қанағаттандырарлық болды. Джоди мен оны өткен жалғыз себебі дөңгелек төмендеді дейді, бірақ егер олай болса, онда көп түтін мен дөңгелектердің тұйықталуын көруі керек еді, бірақ мұндай ештеңе болған жоқ. Сондықтан бұл жақсы, қанағаттандырарлық жеңіс болды". Шектер үшінші орынды сақтап қалды, ал нәтижені Патрик Депайедің Tyrrell, бір минуттан астам артта, Эмерсон Фиттипальдидің Copersucar және Жариердің ATS Penske Ford толықтырды.

The Formula One circus arrived at Long Beach in mourning following the deaths of Tom Pryce at the South African Grand Prix and Carlos Pace in a light aircraft crash near São Paulo. The Shadow team signed Alan Jones as Pryce's replacement, while Pace's place at Brabham was taken by Hans Joachim Stuck. Stuck had been expected to drive for the new ATS team with its old Penske car but changed his mind, meaning that ATS had to sign Jean Pierre Jarier instead. The first practice session saw Jody Scheckter fastest in the Wolf with a time of 1:22.79, just ahead of Andretti in the Lotus 78. In the second session, Andretti went faster with a 1:22.06, but Ferrari's Niki Lauda took the pole position in final qualifying on Saturday with a 1:21.63. Scheckter was third, joined on the second row by the second Ferrari of Carlos Reutemann. On Sunday, it was 68 degrees °F (20 °C) and very pleasant as the cars formed on the starting grid. At the green light, Scheckter shot past both Lauda and Andretti, and led into the first turn. Reutemann pulled next to Andretti on the inside approach to the turn, but braked too late and slid straight on. Andretti avoided a T bone by braking in time to duck behind him into the corner. James Hunt was allegedly pushed from behind, though no one knows for sure, and when he hit John Watson's right rear wheel with his left front, he was launched six feet in the air, showing Watson the entire underside of his McLaren. On landing, he slid past Reutemann and down the escape road. Hunt was able to make it back to the pits, and though his suspension was bent, he carried on, and ended up missing a point for sixth by just two seconds. Meanwhile, the trio of Scheckter, Andretti and Lauda continued the battle they had been waging all weekend, with Scheckter leading by 1.7 seconds after three laps. On lap 4, Lauda was pressuring Andretti and tried to pass in the hairpin at the end of the curving back straight. He locked the Ferrari's brakes, but kept his foot down hard to avoid hitting Andretti's Lotus. The resulting flat spots on Lauda's tires caused a serious vibration throughout the race, and probably took away his chance of winning. Scheckter maintained a consistent cushion over the battle for second; after 25 laps, Andretti was 2.5 seconds behind and Lauda was 4 seconds back. Even as they periodically worked their way through traffic, the three leaders never lost contact for more than half a lap. The Long Beach circuit was not particularly suited for cars that generate much downforce, and the new Lotus, with its higher aerodynamic drag, could not match the straight line speed of Scheckter's Wolf; Andretti continually closed in through the corners, but could not find a way past. "I was preparing for a real banzai under braking," Andretti later said. "I needed to go from fifth to first gear in order to do it, and the way the gearboxes were in those days, I had maybe one or two tries to do that. My objective was to do it if I was in a position at the end of the race. Then I saw a twitch and, obviously, he had a tire that was slightly deflating." On lap 58, Scheckter's lap time suddenly increased by two seconds, and as he passed the pits, he pointed emphatically to the crew at his right front tire, which had developed a slow leak. The tire began locking up time and again under braking, but Scheckter decided he was going to stay out and go as far as he could. For 18 laps, he tenaciously fought a losing battle as he held off each of Andretti's desperate attempts to pass as his deflating tire got softer and softer. "It was not at the point that the tire was really going down, because it was the left side, not the right side, and it was not to the point that he really backed off any sooner because his braking point and turning point for the corner was the same." On lap 77, Andretti outbraked the Wolf and pulled inside him entering the hairpin. "It's not that he went wide," he said afterwards, "I just got him clear at the braking point, and then after I went by him, I distanced myself." The frenzied crowd of 70,000 finally burst into rapturous applause as Andretti accelerated into the lead. Scheckter's despair was complete when Lauda also went by on the next lap. The crowd cheered Andretti home, deflecting considerable pressure from Lauda right to the flag, as he won by less than a second. "It is one of the nicest moments of my career, even more satisfying than winning Indianapolis and really gratifying to have so many people pulling for me," Andretti said. "The car remained perfectly balanced throughout the race and the brakes were superb." "It was not that I was given a break," Mario still insists. "I outbraked him clean. To me, it was just as satisfying a win. Jody tried to say that the only reason I passed him was because the tire was going down; but if that was the case, he would have had a lot of smoke and a lot of locking up, and there was none of that. So, it was a good, satisfying win." Scheckter held on for third place, and the scoring was completed by Patrick Depailler's Tyrrell, over a minute behind; Emerson Fittipaldi in the Copersucar; and Jarier in the ATS Penske Ford.

Іріктеу

Поз № Жүргізуші Конструктор Уақыты/Айырмасы 1 11 Ники Лауда Феррари 1:21.630 2 5 Марио Андретти Лотус–Форд +0.238 3 20 Джоди Шектер Вольф–Форд +0.257 4 12 Карлос Рютеман Феррари +0.630 5 26 Жак Лаффит Лиджие–Матра +0.666 6 7 Джон Уотсон Брабхам–Альфа Ромео +0.742 7 28 Эмерсон Фиттипальди Фиттипальди–Форд +0.752 8 1 Джеймс Хант Макларен–Форд +0.899 9 34 Жан-Пьер Жарие Пенске–Форд +0.981 10 3 Ронни Петерсон Тиррелл–Форд +1.025 11 19 Витторио Брамбилла Суртис–Форд +1.029 12 4 Патрик Депайе Тиррелл–Форд +1.045 13 22 Клей Регаццони Энсон–Форд +1.132 14 17 Алан Джонс Шадоу–Форд +1.426 15 2 Йокен Масс Макларен–Форд +1.601 16 6 Гуннар Нильсон Лотус–Форд +1.754 17 8 Ханс-Йоахим Штук Брабхам–Альфа Ромео +2.181 18 10 Брайан Хентон Марч–Форд +2.406 19 18 Ханс Биндер Суртис–Форд +2.543 20 16 Ренцо Зорци Шадоу–Форд +2.727 21 30 Брет Лангер Марч–Форд +3.349 22 9 Алекс Рибейро Марч–Форд +3.450 Источник:

Жарыс

Орын № Тәуекелдемеші Құрылысшы Айналым Уақыт/Шығу Тұрғызылған Орын Ұпай 1 5 Марио Андретти Lotus Ford 80 1:51:35.470 2 9 2 11 Ники Лауда Ferrari 80 + 0.773 1 6 3 20 Джоди Скектер Wolf Ford 80 + 4.857 3 4 4 4 Патрик Депайе Tyrrell Ford 80 + 1:14.487 12 3 5 28 Эмерсон Фиттипальди Fittipaldi Ford 80 + 1:20.908 7 2 6 34 Жан Пьер Жарие Penske Ford 79 + 1 Айналым 9 1 7 1 Джеймс Хант McLaren Ford 79 + 1 Айналым 8 8 6 Гуннар Нильсон Lotus Ford 79 + 1 Айналым 16 9 26 Жак Лаффит Ligier Matra 78 Электрлік 5 10 10 Брайан Хентон March Ford 77 + 3 Айналым 18 11 18 Ханс Биндер Surtees Ford 77 + 3 Айналым 19 Шығу 3 Ронни Петерсон Tyrrell Ford 62 Отын жүйесі 10 Шығу 22 Клей Регаццони Ensign Ford 57 Дыбыс қоробкасы 13 Шығу 8 Ханс Йоахим Штук Brabham Alfa Romeo 53 Тормоз 17 Шығу 17 Алан Джонс Shadow Ford 40 Дыбыс қоробкасы 14 Шығу 2 Йошен Масс McLaren Ford 39 Басқару 15 Дисквалификация 7 Джон Уотсон Brabham Alfa Romeo 33 Заңсыз итерумен бастау 6 Шығу 16 Ренцо Зорци Shadow Ford 27 Дыбыс қоробкасы 20 Шығу 9 Алекс Рибейро March Ford 15 Дыбыс қоробкасы 22 Шығу 12 Карлос Рейутманн Ferrari 5 Апат 4 Шығу 30 Бретт Лангер March Ford 4 Апат 21 Шығу 19 Витторио Брамбилла Surtees Ford 0 Апат 11 Дереккөз: